Protestantse Gemeente Odijk


Achab en Nabot

Ds. K.F. Visser
20-09-2015 | Vredeszondag

Lezing(en): 1 Koningen 21 en Marcus 9: 33-35


Beste mensen van God,

Hoe zitten wij hier vanmorgen? Vredeszondag 2015. Graag wil ik eerst wat vragen met u delen. Want we voelen vast wel aan dat het een bijzondere zondag is.

Is het zo dat bij het zien van die miljoenen mensen in de vluchtelingenkampen, de honderdduizenden op drift, tienduizenden onderweg naar Europa, is het zo daardoor de zin van deze vredesdienst extra versterkt wordt? Of maakt het u eerder moedeloos, machteloos?
Is het zo dat het verlangen naar vrede sterker wordt naar mate er meer brandhaarden in de wereld zijn?
Is het zo dat je nog vuriger wenst dat dictators het veld ruimen en er eindelijk democratie en stabiliteit komt in al die landen die gebukt gaan onder armoede en uitbuiting?

Of zou je je geloof in de vrede er nog bij verliezen? Komt het ooit nog goed? Kunnen de wereldwijde hulpinstanties het wel aan? Kan Europa het wel aan? Kunnen wij het aan? En, waar is God? Of wat is de kracht van ons geloof?

Zijn wij getuige van historische ontwikkelingen? Volksverhuizingen, omdat mensen de oorlog ontvluchten, de terreur, de knoet van het extremisme?

Ik weet niet hoe u het beleeft.

Ik zit klem tussen twee gevoelens.
Dat ik me dienstbaar wil opstellen. De mensen die hierheen komen, moeten zich welkom voelen. Zij hebben verschrikkingen meegemaakt, waar ik geen weet van heb.
Mijn christenzijn zegt dat ik barmhartig moet zijn.
Maar aan de andere kant ben ik ook bezorgd of wij het wel aankunnen. Zal het spanningen geven tussen bevolkingsgroepen? Luidt het opnieuw een tijd in van onbehagen, zoals we dat voelden na de aanslagen van 2001?

Misschien gaat het wel over deze twee uitersten, zoals die uit de beide lezingen naar voren komen. De oproep om dienstbaar te zijn, de minste willen wezen, ruimte maken voor de ander, je dikke ik niet zo laten gelden.
Maar aan de andere kant is er ook de hebzucht. Die wordt weliswaar sterk veroordeeld in het verhaal over Achab, maar ergens zit het ook in mij, de neiging te willen houden wat ik heb. Misschien niet zozeer uit pure hebzucht, maar dan toch uit een verlangen naar behoud van rust en welstand. Liever geen aantasting van wat ik, van wat wij hier hebben opgebouwd.

Is dit het misschien waartoe deze vredeszondag mij en ons oproept. Om daarover na te denken. Hoe zit dat bij mij? Hoe zit dat bij u/jou?

Het is zonneklaar dat Achabs houding en vooral het optreden van Izebel sterk wordt veroordeeld. Daar kun je het ook meteen mee eens zijn. Zo moet het niet.
Koning Achab doet aan landjepik. En hij doet het nogal bot ten opzichte van Nabot. Het lijkt eerst nog wel een faire deal: ik jouw wijngaard en jij krijgt er een betere voor terug of geld. Maar er zit kwade geest achter, hebzucht.
Nabot weet dat de grond waarover het gaat niet zijn grond is, maar in wezen het eigendom van God; echte bestaansgrond is het, voor hem, voor zijn volk. En dat laat Nabot zich niet uit handen spelen. Jammer dan voor de koning. Er is een grotere Koning, die Nabot meer gehoorzaam wil zijn dan de mensen.

Achab gaat mokken, als een klein kind dat zijn zin niet krijgt. En hij blijft er echt in hangen. Izebel, zijn vrouw neemt het heft in eigen hand. Ze overruled haar man. ‘Man, treedt op. Jij bent toch de koning!’ En als hij het niet doet, doet Izebel het.

Ze organiseert een hetze tegen Nabot. Heel uitgekookt.
Ze arrangeert een vasten onder het volk, als een godsdienstige actie. En ze kondigt een dubbele beschuldiging tegen Nabot af: godslastering en majesteitsschennis; godsdienst en politiek gaan hand in hand… een gevaarlijke combinatie.
En tenslotte laat ze alles uitlopen op de straf die hoort bij haar manipulaties: steniging. Er kleeft bloed aan haar handen en indirect aan de handen van Achab.

En dan wordt duidelijk waar je God ziet staan in dit verhaal.
Dat is het moment waarop Elia verschijnt. Want alles in deze onverkwikkelijke geschiedenis schreeuwt om recht. Elia als profeet doet zijn mond open namens God. Het doek zal vallen voor koning Achab en zijn vrouw Izebel.
Het boeiende aan deze bijbelse geschiedenis is het blootleggen van de mechanismen die ertoe leiden dat mensen niet met elkaar verbonden raken, maar dat de vrede wordt verstoord door machtsdenken, manipulatie.

De bijbel legt een helder accent. Zo kan het niet. Zo wil God het niet hebben.

Maar hoe dan wel? Wat helpt werkelijk om mensen met elkaar te verbinden, zodat de vrede wordt gediend?

Dat is een heel indringende vraag.

Is het principe dat in het evangelie naar voren wordt gebracht helpend? Dat het er niet om gaat wie de belangrijkste is. Dat is de wet van de macht. Maar dat het erom gaat wie bereid is zich dienstbaar op te stellen.

Maar we weten dat dit nog niet zo eenvoudig is. In dit soort bijbelwoorden ligt het simpel en onweerlegbaar. Wie kan hiertegen zijn? Maar hoe is de praktijk? Hoe weerbarstig zit ik, zitten wij mensen in elkaar?

Niet hebzuchtig wezen, de minste willen zijn en ieders dienaar. De bijbel nodigt ons uit om daar voor jezelf en ook samen nader over te spreken.

Het is mooi om zodadelijk twee stemmen te horen over verbinden en vrede. Maarten Kool en Matthijs Marell vertellen over hun concrete ervaringen.
En misschien helpt ons dat om het thema niet abstract te laten blijven, maar voelbaar dichterbij te brengen. En de eerlijke vragen te stellen, naar onszelf, naar elkaar.

We hoeven ons niet vromer voor te doen dan we zijn. Kennen wij onze eigen hebzucht of minstens onze behoudzucht? En willen we echte dienstbaarheid waarmaken?

Zou ten diepste de kern liggen bij de verbinding die wijzelf zoeken met God, want – zegt de bijbel - Hij is onze vrede?
Ligt daar de uitdaging om die bron steeds weer op te zoeken en aan te boren? Is dat de zin van deze vredeszondag?

Juist omdat de vragen zo indringend zijn, zo groot.
De nood van mensen ten hemel schreiend.
De regimes onvoorstelbaar wreed.
Er komt misschien wel heel veel op ons af, dat ons onzeker maakt.

Is dit de zin van deze bijzondere zondag? Dat we ons bezinnen op onze geestelijke bestaansgrond, onvervreemdbaar, want de kern van ons geloof.
Wij leven, wij geloven, dat God onze vrede is.

Het is de apostel Paulus geweest, die dat schreef: God is niet een God van wanorde, maar van vrede ( 1 Korintiërs 14). Is dit de kracht van ons geloof: Voor werkelijke vrede kan geen andere naam bestaan dan de naam van God!

Daarom zijn we hier. Om dat te vieren; als een kracht die het onbehagen hopelijk overwint.
Onlangs stelde iemand een goede, open vraag. Hoe kan ik de huidige ontwikkelingen in de wereld, in Europa, rijmen met de liefde van God? Waar is God, nu in deze turbulente tijd?

Zouden we een spoor van Gods aanwezigheid kunnen zien bij al die mensen die zich inzetten voor de opvang van asielzoekers? De mensen van het COA, het Rode Kruis, Vluchtelingenwerk? Zoveel vrijwilligers die sporthallen inrichten, maaltijden verzorgen, hun tijd en aandacht geven aan wie na een lange vlucht eindelijk rust gevonden heeft?

Is God daar te vinden waar mensen zich met elkaar verbinden?

Amen.

Overzicht preken

02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer