Protestantse Gemeente Odijk


De nacht van de hoop

Ds. K.F. Visser
24-12-2015 | Kerstnachtdienst

Lezing(en): Titus 2: 11-14 en Lucas 2: 1-14


Gemeente van Christus,

Pas hoorde ik het iemand zeggen. En het bleef me bij. Het ging over Jozef en Maria en hun kindje Jezus en ze moesten vluchten voor koning Herodes, zoals Matteüs erover schrijft. Dat bracht de spreker ertoe om het zo te zeggen: Jezus begon zijn leven als dakloze vluchteling.

Wat doet het met u als u dit hoort? Jezus begon zijn leven als dakloze vluchteling. Wat roept dat bij u op? Ja, dat het direct te maken heeft met de actualiteit. 2015 is het jaar van de vluchtelingenstromen. Ergens in die stoet van mensen, die een veilig heenkomen zoekt, tussen al die mensen in, loopt Jezus als het ware mee. Hij hoort bij hen.

Maar het kan ook zijn dat het u stoort. Moet dat nou? En dan in de kerstnachtdienst? We willen graag even niet gehinderd worden door al het afschuwelijke nieuws van het afgelopen jaar. Nu even niet. Nu even alleen een beetje afstand van de problemen van dit moment in de wereldgeschiedenis.
Even mogen wegdromen, op adem komen, samen zijn en samen zingen van vrede op aarde.

Ik voel dat zelf ook zo. We weten hoe ingewikkeld het huidige wereldbeeld is. We zitten er echt mee. We voelen de spanning tussen willen helpen aan de ene kant en aan de andere kant de onzekerheid. Gaat het ons lukken om het vluchtelingenprobleem aan te pakken? In de landen waar zij vandaan komen, in de opvangkampen in de regio, maar zeker ook binnen onze samenleving.

‘Wir schaffen das’, zei Angela Merkel. En het is een gevleugeld woord geworden: ‘Wij kunnen het aan’.
En zij deed een beroep op de christelijke identiteit van haar partij. En ergens willen we dat ook wel geloven. Maar toch kruipt er ook angst in ons hart. Cultuurverschil, godsdienstige spanningen, economische druk. Redden we het echt? Moeten wij nou onderdak bieden aan mensen die de oorlog zijn ontvlucht? Kunnen ze daar hun eigen problemen niet zelf oplossen? We kennen de vragen en ze zijn soms ook onze eigen vragen.

Gemeente, ik wil dat u voelt dat ik uw bedenkingen serieus neem. Want zo zitten we hier toch?
Hoe kan nou het echt Kerstfeest worden?
En graag een beetje lichtvoetig, niet zwaar aangezet. Dat we even opgetild worden, dat we ons even gedragen voelen, dat we weer wat innerlijke kracht kunnen opdoen. Dat we weer wat hoop krijgen.

Gemeente, daar wil ik het vanavond met u over hebben. Over hoop.

Ik leerde een paar jaar geleden een man kennen, een oude man. Hij was al jaren geen kerkganger meer. ‘Kritisch gemeentelid’, noemde hij zichzelf. Hij kende alle moderne vragen bij het christelijk geloof, vertelde hij me. Er gebeurt zoveel in de wereld, dat hij zich in toenemende mate begon af te vragen wat God daarmee te maken zou kunnen hebben. Bestaat God wel? Hij vond dat de kerk teveel op de oude toer bleef doorgaan. Maar, zei hij nadrukkelijk, voor mij is er altijd één begrip geweest dat alles te bovenging en gaat.
De grote waarde van het christelijk geloof is voor mij de hoop, verklaarde hij met tranen in zijn ogen.

Ik wil het vanavond met u hebben over hoop.
Hoezo dan hoop? Dat het nog goed komt met de kerk?
Dat het goed komt met deze wereld?
Dat God zich zal laten zien?
Ja, al die vragen.

Een tijd later werd hij ziek, ernstig ziek. Opname volgde. Onderzoek na onderzoek. Er kwam van alles aan het licht. Hij voelde zich verward, verlangde naar rust in zijn hoofd, maar het proces ging maar door. Toen ik bij hem was, vroeg ik naar zijn hoop in deze omstandigheden. Hij keek me blij verrast en indringend aan. Ik zei, dat ik het nog wist van hem, van die christelijke hoop. Ja, zei hij, die hoop voel ik steeds dieper.
Ook als het mis mocht gaan met mij, zei hij, dan is het voor mij die regel uit die psalm: ‘Hoop op God en wees geborgen, hij verheft wie nederviel’ (Psalm 42: 7 berijmd). Als ik val, vangt Hij mij op, zei de oude man.
En hij vroeg mij met hem en zijn vrouw te bidden. Daar waren niet veel woorden voor nodig.
Halverwege het gebed onderbrak hij mij, nam het spontaan over. ‘Niet alleen voor mij bidden hoor’, zei hij, ‘bid voor de kerk van Christus, dat het Kerstfeest zal worden, de geboorte van de hoop’.

Gemeente, zo sta ik hier vanavond. Wat is het Kerstfeest? De geboorte van de hoop!
Paulus schrijft aan zijn medewerker Titus: ‘De genade van God is verschenen, openbaar geworden tot redding van alle mensen’. Als er genade verschijnt en de redding nabij, dan is er alle reden voor hoop.

U moet weten, Titus was op één van de reizen met Paulus achtergebleven op Kreta. Hij moest daar de jonge christengemeente bij elkaar zien te houden, want de onderlinge verschillen waren groot.
Vermoedelijk komt daar dat woord vandaan: syncretisme. Hoe de bewoners van Kreta, de Kretenzers proberen samen te leven, maar het valt hen niet mee. Samen kerk van Christus zijn in een vijandige wereld, dat is niet eenvoudig. Hoe bewaar je je identiteit, hoe bewaar je je moed, hoe houd je hoop?
Er waren minstens twee verschillende visies.

Het ene kamp zei: Redding en verlossing betekent dat de vijanden in de pan worden gehakt, dat de vijand verslagen wordt, dat de zondaren worden weggevaagd. En dat lijkt ook logisch. Dat er pas bevrijding zal zijn als de boosdoeners zijn vernietigd.

Maar er is ook een groep, die er anders tegenaan kijkt. Ze staan nog in hun Joodse traditie. Ze kennen niet alleen de tien geboden. Ze voelen zich ook gedrongen om al die andere geboden na te leven, die regels en voorschriften, die het gewone leven van a tot z bepalen, 613 in getal, de geboden uit de Talmoed. Maar het zet hen onder druk. Het is bijna onmenselijk zwaar, want niemand zal het redden. Velen voelden zich voortdurend in een staat van zonde, met geen mogelijkheid tot verlossing, want niemand kan zo volmaakt leven.

En tegen beide kampen zegt Paulus via Titus: Jullie redder is Jezus Christus. Hij zal namens God de straf op zich nemen, die de zondaren moet treffen. En Hij wil jullie van jullie zwaarmoedige zondebesef verlossen. Je mag als verlost mens leven, innerlijk vrij. Gods genade is verschenen tot redding van alle mensen. De verschijning van de majesteit van de grote God en van onze redder Jezus Christus is er om ons van alle zonden vrij te kopen, om ons te reinigen en ons tot zijn volk te maken.

En ik vind het troostrijk om het zo te begrijpen. De wereld kan wel een wasbeurt gebruiken. En niet alleen de vijanden, wij net zo goed. Kerstfeest is reiniging. Wil er hoop zijn voor ons en voor de wereld, zullen we allemaal moeten leren knielen bij de kribbe.

We hoeven ons niet blind staren op de vijanden, waarvan we verwachten dat zij zich niet zullen buigen voor de majesteit van God. En we hoeven ons niet te vertillen aan een eis tot volmaaktheid.
We kunnen onszelf toch niet verlossen. Het zal erom gaan, dat de boodschap van verlossing en redding ons persoonlijk raakt, ons van binnen uit vrij laat voelen.

Gemeente, Jezus begon zijn leven als dakloze vluchteling. In een wanordelijke wereld verschijnt de genade van God in dit Kind, weerloos en kwetsbaar.
Jozef en Maria en hun kindje Jezus, ze staan niet in het systeem. Ze hebben geen recht op een plaats in de herberg. Ze vallen buiten elk protocol. Ze hebben geen status. En het zal bepalend blijken voor de rest van Jezus’ leven.
Dit Kind, dit goddelijke Kind zal later mensen opzoeken aan de randen van het leven. De Mensenzoon die door alle systemen heen zal breken, die door alle franje en grote woorden, dikdoenerij en machtsmisbruik heen zal breken en zo het beste in de harten van de mensen naar boven wil brengen.
Dat is het feest dat wij hier vieren vannacht. Midden in een wanordelijke wereld, komt God als Kind naar ons toe. Zwak en hulpeloos, aangewezen op menselijke liefde en zorg. In dit Kind wordt God openbaar.

De geboorte van Jezus vieren betekent: maak ruimte voor Hem in je hart, in je huis, in je buurt. Zorg dat er vrede wordt gedaan. Dan wordt de hoop opnieuw geboren.

Wat is eigenlijk hoop? Hopen is iets anders dan optimistisch zijn, dat je zomaar hoopt dat het allemaal goed afloopt. Hopen is durven wachten, vertrouwen houden, moed, kijken of ergens al een licht gaat branden. Hopen is leven en werken met de zekerheid dat het zinvol is wat je doet, ongeacht het resultaat.
Zeg maar wat vrijwilligers doen in de kerk. Of ze er de kerk mee redden voor de toekomst? Daar gaat hen niet om. Ze voelen dat wat ze doen zinvol is, voor de ander, voor zichzelf. Zo leven zij hun geloof en kunnen zij hun liefde wijden aan wie op hun weg komt. Hopen is ergens voor werken omdat het goed is, niet alleen omdat het kans van slagen heeft.

De oude man, die ik leerde kennen, behield zijn hoop. Wie weet, komt het goed, zei hij. En ook als ik afscheid moet nemen, vertrouw ik erop dat ik geborgen ben bij God, zei hij.

Het ontroerde mij. En ik dacht: Hier is God, in zijn ziel, in zijn woorden, hier in deze kamer.

Veel mensen stellen die vraag: Waar is God?

Is het u wel eens opgevallen dat in het Kerstevangelie van Lucas God alleen zingend ter sprake komt.

Nergens anders gaat het over God in Lucas 2, dan in het lied van de engelen: ‘Eer aan God in de hoogste hemel en vrede op aarde voor alle mensen die Hij liefheeft’.
Er wordt hier niet over God gediscussieerd. Er wordt gezongen!

Gemeente, wat mooi dat u gekomen bent, in deze heilige nacht, want dit is de nacht van de hoop.
Hoop op God en wees geborgen!

Vier daarom uw Kerst, anders zou het zonde zijn!

Amen.

Overzicht preken

09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring