Protestantse Gemeente Odijk


Heilig Kind

Ds. K.F. Visser
06-12-2015 | Tweede advent

Lezing(en): Leviticus 19: 1-3, 11-18, 32-37 en Lucas 1: 26-38


Gemeente van Christus,

Ergens hebben die bekende verhalen uit het evangelie van Lucas in de aanloop naar Kerst iets van een sprookje. Dat is het niet, daar kom ik straks op terug. Maar ze doen lievig aan. Misschien wel suikerzoet. Een jong meisje wordt zwanger. Een engel komt haar dat vertellen, als een soort lieve fee, die met haar toverstokje zwaait. Het arme kind is er helemaal door in de war, maar we weten op het eind komt alles goed. In die warme stal met die goeiige Jozef, kraait het kind van levenslust en zingen engelen de sterren van de hemel.

Iets van een sprookje. En ja, Kerst hoort ook gezellig te zijn. Er is al genoeg ellende op de wereld. We kruipen graag even dicht bij elkaar en warmen ons aan deze sfeervolle verhalen en liederen. We weten echt wel dat het allemaal heel kwetsbaar is, even kwetsbaar als de ballen die we binnenkort in de kerstboom hangen. Eén journaal met gruwelijke beelden en de sfeer is bedorven. Een familielid dat dwars ligt en het sprookje spat uit elkaar als een zeepbel. Dat weten we, maar misschien wel juist daarom doen we ons best om toch die idylle te bewaren.

Maar juist omdat het allemaal zo kwetsbaar is, zo breekbaar, zo fragiel, leek het me voor de goede balans in de opmaat naar Kerst zinvol vandaag ook een ander geluid naar voren te brengen. Heldere regels. Richtlijnen voor praktisch geloven. Misschien zeggen die geboden uit Leviticus ons vandaag de dag toch nog net iets meer dan dat evangelie met die zachte woorden van de engel in het oor van die bange Maria.

Of maak ik nou een tegenstelling, die er in wezen niet is? Ligt vanmorgen het zware erts van de geboden naast het zuivere kristal van de geboorteaankondiging en moeten we oppassen dat het één het ander niet verbrijzelt?

Ik wil u vanmorgen uitleggen, dat het één en het ander niet zo van elkaar verschilt als wel lijkt op het eerste gezicht.
Het strenge van Leviticus en het innige van Lucas zijn diep met elkaar verbonden. En het ligt in dat ene woordje dat in beide bijbelstukken royaal voorkomt, het woordje ‘heilig’.

Alle geboden in Leviticus – en ik heb er nog een handvol uit voorgelezen – al die geboden, voorschriften, richtlijnen vormen tezamen een manier van leven: ‘Heilig zullen jullie zijn, want Ik, de Heer, uw God, ben heilig’.

Dus de heiligheid van God moet blijken uit de manier waarop wij mensen met elkaar leven.
Wat wij mensen doen, wat mensen goed doen, dat mag lijken op wie God voor ons wil zijn. Dat is niet zo eenvoudig als het klinkt.

Neem nou dat gebod over de vreemdeling. Met Sinterklaas wordt gezongen: ‘Hoor wie klopt daar kinderen. ’t Is een vreemdeling zeker, die verdwaald is zeker, even vragen naar zijn naam’. Maar dat is Sinterklaas. Over sprookjes gesproken.
Als er echte vluchtelingen op de deur van ons land kloppen, vragen we dan ook naar hun naam? Beschouwen we zo iemand als één van onze eigen volksgenoten? Ik hoef u niet uit te leggen hoe gevoelig dit thema in ons land ligt. En misschien ook wel in uw eigen hart. Zijn wij soms bang dat we inderdaad de randen van ons economisch veld niet meer mogen afmaaien? Dat we zullen moeten delen van onze welvaart?

Die geboden zijn lastig! Knap lastig. Ze kunnen ons storen.

Dat God heilig is, dat willen we vast wel geloven. Maar dat Gods heiligheid moet blijken uit de manier waarop wij deze geboden in praktijk brengen, dat vinden we best ongemakkelijk.

Waarom breng ik dit nou zo indringend, akelig dichtbij ons? Omdat er Kind geboren zal worden, een bijzonder Kind, een heilig Kind. Het lijkt wel een romance, maar er klinkt een stevige boodschap in door, die ons met twee benen op de grond zet.

Het Kind dat geboren zal worden, zegt de engel, zal heilig worden genoemd en Zoon van God. Met andere woorden dit Kind zal al het heilige van God zichtbaar maken onder de mensen, ten voeten uit, in levende lijve.
Daar wordt dat zoetige, dat lievige van het kerstgebeuren, ineens een flink stuk realistischer van.

Daarom is het ook goed om zinvol over die maagdelijke geboorte te spreken. Dat gaat niet om een of ander biologische uitzondering, waar onze mond bij open valt.
Er wordt verteld van een maagdelijke geboorte, want Jezus komt van Godswege op ons toe. Een man, een mens van de aarde, zaad van het menselijk geslacht, menselijke potentie doet hier niets toe. Heilig zal Hij zijn, want God is heilig. Het moet wel worden verteld als een wondergeboorte.

Dat moeten we ons niet biologisch proberen voor te stellen, dan raken we verstrikt en pakken er de verkondiging niet van mee.
En die verkondiging is helder. De komst van Christus is niet in een mensenhart opgekomen. Komt niet van mensen, maar komt ons toe, valt ons toe. Komt van Hogerhand, van alzo hoge, van alzo veer.

Er zit met andere woorden in de verkondiging van deze tweede advent een flink portie kritiek.
Wij mensen laten maar zo half om half het heilige van God zien in ons leven, als we eerlijk zijn.

De Mens die geboren zal worden, zal zo vol zijn van God, zo volstrekt de geboden ten einde toe volbrengen, dat wij er beter van zullen worden, als wij dat dankbaar aanvaarden.

God laat zijn bedoelingen met ons niet zomaar van het bord spelen. Met Jezus zal de heiligheid van God in levende lijve op aarde verschijnen. Zo hebben mensen van Hem getuigd. Zo schrijft het evangelie over Hem. Jezus van Nazareth zal in zijn leven mensen bij God brengen, bij de heilige voornemens van God: vrede en gerechtigheid, een wereld waar voor iedereen plaats is. Dat is geen sprookje. Dat is bittere noodzaak!

Zo gezien liggen dus die geboden uit Leviticus en de geboorteaankondiging niet zo ver bij elkaar vandaan, als misschien in eerste instantie wel gedacht.

En daar komt nog iets bij. En dan gaat het over de houding van Maria. Maria geeft zich gewonnen aan wat zij van de engel heeft gehoord. En dat heeft met vertrouwen te maken. Ja, eerst is Maria verward, ontroerd zelfs. Ze weet er zich geen raad mee. Maar ze komt haar schrik te boven: ‘De Heer wil ik dienen’, zegt ze, ‘laat er met mij gebeuren wat U hebt gezegd’.

Altijd weer heeft de kerk zich in Maria herkend. De kerkgeschiedenis door was er die vergelijking. En wij herkennen dat, geloof ik.

Maria schrikt van het blijde nieuws. Daarin lijkt ze op de kerk. De kerk gaat zo vaak verborgen haar weg. We doen aan de kerk. En niemand stoort zich aan ons, zolang wij ons netjes gedragen. We weten wel dat we een hoge roeping hebben, maar we weten ook dat we er bij lange na niet aan kunnen beantwoorden. Het blijft behelpen.

Of misschien ook nog weer anders. We blijven het ongemakkelijk voelen. Dat wij met het evangelie goud in handen hebben, een boodschap die het aanzien van de wereld kan vernieuwen, maar het levert ons vaak alleen maar vragen op. Hoe dan ‘Vrede op aarde’? Daar zien we toch niks van!
De engelenzang, de boodschap aan de herders, en zoals vandaag aan Maria kan ons in verwarring brengen. De kerk lijkt op Maria.

Maar als dat zo is, dan lijkt de kerk ook op Maria in haar verwachting. Maria draagt het onder haar hart, die hoop, de verwachting van nieuw leven. Ze gaat gaandeweg geloven in haar roeping, haar bestemming. Ze vertrouwt zich toe aan het werk van de heilige Geest.

En, gemeente, dan mogen wij ons ook aantrekken, als een prachtige uitdaging, een tevoorschijn roepen van wie we mogen zijn. Ergens is in het hart van de kerk, in ons eigen hart, die belofte gelegd.

Ja, we zijn niet beter dan alle andere mensen, die niks met kerk of geloof hebben, maar wij hebben wel dat betere verhaal! Dat evangelie van vrede en gerechtigheid voor ieder mens. Daarom komen we samen. Om dat te delen met elkaar, om daarvan te zingen, om daarvoor onze handen te vouwen. Om te proberen er iets van waar te maken in ons eigen leven.

De kerk lijkt op Maria, in haar verwarring en haar verwachting.

In verwarring, want als het Heilige gekomen is, waarom moeten dan nog kinderen hun voedsel zoeken op een vuilnisbelt?
Maar het brengt ons ook in verwachting:
Gods liefde raakt de wereld aan. Dat is geen sprookje. Dat is een roeping om zelf op weg te gaan, met hoop en verwachting, want eenmaal zal het heelal de maatslag overnemen van dat kleine hart dat in Bethlehem begon te kloppen.

Amen.



Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring