Protestantse Gemeente Odijk


Vrede op aarde?

Ds. K.F. Visser
25-12-2015 | Eerste Kerstdag

Lezing(en): Lucas 2: 1-20


Gemeente van Christus,

Kijk even met mij mee in gedachten. Stel u voor. Ik zie een kind. Het meisje ligt op haar buik languit voor een kerststalletje. Zoals een kind kan kijken. Kijk, is dat Jozef? En die daar Maria? En dat daar, is dat het kindje Jezus in de kribbe? Met haar kleine vinger wijst ze alles aan en geeft het namen. Schaapjes zijn er, een os en een ezel, weet ze. En daar aan dat spijkertje hangt een engeltje met een vlaggetje waar letters op staan. En dat poppetje hier aan de kant is een wijze uit het oosten, zegt ze wijs. Ik zie het aan die tulband op zijn hoofd. En daar, de herders met hun stok.
Dan kijkt het kind ineens verschrikt achterom: ‘Pap, waar is God? Is God er niet? Of, is die herder daar God misschien?’ ‘Dat zou best eens kunnen’, zegt haar vader. En vol verwondering blijft het kindje kijken naar die kleurrijke kerststal en telt de mensen en de dieren.

Waar is God? Het meisje had niet eens dóór dat ze een vraag stelde, die de eeuwen door de mensen heeft beziggehouden, een vraag die soms dwars door de ziel van een mens kan snijden. Een schreeuw naar de hemel. Je zult maar voor het eerst Kerst vieren zonder je man, je vrouw, je moeder, je vader, je vriend… Je zult maar geraakt worden door al die beelden van ellende op tv.
Altijd weer zullen wij mensen die vraag stellen: Waar is God?

God, zeggen mensen, God heeft te maken met vrede, maar er is op zoveel plaatsen op de wereld helemaal geen vrede. Waar is God dan?
Bij God is het leven goed, God is liefde, zeggen mensen, maar er is op zoveel plaatsen geen liefde, eerder haat en nijd. Waar is God dan?

Soms krijg ik de indruk dat er veel teleurstelling is over God. Daarom zijn er ook heel wat mensen die er mee opgehouden zijn, opgehouden met geloven, de kerk opgegeven. Er zijn voor hun gevoel geen antwoorden meer, die voldoen. Maar of ze ook opgehouden zijn met vragen te stellen over God, dat weet ik niet. Misschien diep in hun hart leeft nog altijd die vraag, als een wanhoopskreet: Waar is God dan?

Ik voel vaak de neiging om in gesprek met hen te vragen naar het beeld dat zij ooit van God leerden kennen. Hoe zagen ze God? Hoe hebben ze God ooit leren zien door de ogen van hun ouders of grootouders? Ik voel heel vaak de neiging om uit te leggen dat je ook heel anders over God kunt spreken. Niet God als de voorzienigheid, zodat alles wat er gebeurt – goed en kwaad – Gods wil is, maar God als bondgenoot. God niet als degene die de ziekte geeft, maar die naast de zieke staat. Maar meestal helpt het niet. Meestal helpt het beter om te luisteren, door te vragen, waar zit de pijn, waar zit de teleurstelling, waar voelen mensen zich eenzaam, in de steek gelaten?

Wat mij heel vaak opvalt is, dat mensen wel blijven zoeken en vragen. Op de één of andere manier grijpen mensen op een bepaald moment in hun leven toch weer naar dat wat boven hen uit moet gaan, een macht, een kracht, sterker dan zij; een verlangen dat er ergens toch een dragende grond is, een voedende bron. Er moet toch wat zijn, Iemand, die ons ziet en hoort, anders zijn we moederziel alleen en totaal verloren.
Ik denk dat het daarom met Kerst vaak drukker in de kerk is dan door het jaar heen. Mensen blijven zoeken. Mensen willen graag ergens een nieuw geluid horen, een inzicht dat verrijkt, een lied dat herinnert aan gelukkiger tijden, een woord dat hen raakt en op hun benen zet, sterker maakt van binnen.

Het is niet voor niks, het is een teken van deze tijd dat straks aan het einde van het jaar in de top 2000 een eenvoudig en ontroerend liedje hooggenoteerd staat,
het liedje van Claudia de Breij: ‘Als de oorlog komt en als ik dan moet schuilen, mag ik dan bij jou? Als het onweer komt, als de avond valt, als het einde komt en als ik dan bang ben, mag ik dan bij jou?’
Daar spreekt dat verlangen uit. Geborgen willen zijn, gezien en gehoord, een plek om te schuilen.

Ik geloof dat Micha dat bedoelde toen hij de woorden opschreef, die hij van God had opgevangen. In zijn dagen was het leven een puinhoop, Israël werd veroverd door Assyrië, Juda en Jeruzalem bedreigd. En dat dan zo’n 3, 4 eeuwen voor de geboorte van Christus. Hij kan het niet laten om de mensen moed in te spreken. Ergens zal er vast wel weer licht gaan schijnen in het duister, houdt hij zijn mensen voor. Een sprankje hoop. Ergens zal er heil gevonden worden te midden van de ellende. Je moet er misschien naar zoeken. Het is vast niet groot en overweldigend. Wat je vooral ziet is hoe mensen aan hun lot worden overgelaten, maar toch zal er een vrouw zijn, die een kindje krijgt. Een kind als een herder. Hij zal de majesteit van God laten zien. En menigeen zal zich veilig voelen. Hij brengt vrede.

Dat is wat hier door de profeet Micha wordt gezegd.
En dat is, wat daar in Bethlehem gebeurt.

Je komt naar de kerk, omdat je hoopt dat er iets te vinden valt. Je zoekt naar dat licht, dat ondanks alles schijnt in het duister. Want het is zo hoog tijd voor het licht!

Gemeente, Kerst is het brandpunt van ons verlangen dat er ondanks alles een licht schijnt in het duister van de wereld en in je eigen bestaan. En dat die duisternis dat licht niet te grazen neemt. Dat al het duister toch niet zo sterk is en machtig, dat jij er in verdwijnt.
Dat er licht zal zijn en dat er een leider zal zijn, maar wel Eén die is als een herder.

Want dat is de andere kant van de onzekerheid en het onbehagen, het gevoel van onveiligheid en bedreiging, dat is het heimelijke verlangen naar een sterke man, een krachtige figuur, die precies zal doen wat jij denkt dat het beste is.

Alleen, wat is dan het beste? Kent u dat ook, dat idee dat als jij het voor het zeggen zou hebben, dat er dan vrede zal zijn en rust en vooruitgang en geluk? Dat jij dan ook wel weet, wie het veld zou moeten ruimen en dat dit niet ophoudt bij die ene dictator, maar dat het verder zal gaan. Dat dan ook die ellendige buurman of die irritante neef een toontje lager zal moeten zingen, dat die vreemdelingen met hun andere cultuur ’t liefste achter jouw grenzen moeten blijven? Totdat je, zonder dat je dat echt wil, zelf die alleenheerser bent geworden?
Maar gemeente, hoe was het ook weer? In de stad van David wordt vandaag een redder geboren, Christus de Heer. Dat herinnert ons aan de aankondiging van de geboorte van Jezus. Hij zal een groot man worden, Zoon van de Allerhoogste worden genoemd en God zal Hem de troon van zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal Hij Koning zijn.

Dat ging niet over het echte koningschap destijds. Jezus heeft niet de troon van zijn voorvader koning David ingenomen. Jezus is in zijn leven nooit gegaan voor het hoogste politieke leiderschap, al wilden sommige van zijn aanhangers dat maar wat graag. Jezus staat voor geestelijke leiderschap. Hij wil een leider als een herder zijn. Daarom is er die link met David. Want wie had ooit kunnen denken dat David koning zou worden. Eerst was er Saul geweest, groot, sterk, een kop groter dan heel het volk. En de mensen denken dat zo iemand het dan wezen moet. Maar Saul verspeelt de gunst van God. En dan moet er weer gekozen worden. En pas als David als laatste in de rij van bij de schapen vandaan wordt gehaald, is het duidelijk dat hij het moet worden. Een jochie eigenlijk nog. Geen stoere leider, maar een herder. Daar gaat het hart van God naar uit. Op z’n best was David dat, een herder-koning, al heeft ook hij moeten boeten voor zijn zonden.

Een echte leider, ware herder, die wordt zelden gevonden. Maar hier, wil Lucas ons vertellen, hier is Hij.

In Bethlehem geboren, niet in de hoofdstad van het land, niet als troonpretendent par excelence, maar als geestelijk leider, herder-koning.

En hoe zal Hij eruit zien? Hoe valt Hij te herkennen?

‘Dit zal voor jullie het teken zijn: je zult een pasgeboren kind vinden dat in een doek gewikkeld in een voederbak ligt.’ En het is of ik Lucas zie glimlachen. En misschien voelt u het zelf ook wel zo. O ja, het zat h’m niet in machtsvertoon. Het ging niet om de grootste mond, de sterkste vuist, het zwaarste wapen. Het hing niet af van krachtig kapitaal en ellebogen, ogendienst of lippendienst, legerlaarzen, hinderlagen, bomtapijt.

Een kind, in doeken gewikkeld, liggend in een kribbe. Een kind als een belofte. Het kind waarvan de mensen later zeiden: Zie je Hem, dan zie je God!
Hij zal mensen wegen wijzen die leiden naar vrede op aarde. Een mens om te volgen is Hij. Een mens als het licht. Een mens als een kind, dat ons leert kijken met andere ogen. Is dat Jozef? En dat daar Maria? Ben jij dat daar? En U? En ik? En hoe ben je eraan toe?
Ben jij een herder ook? Een engel misschien voor een ander? Of dat schaapje dat toch maar liever bij de kudde blijft?

Het gaat er toch om of in uw leven, jouw leven en het mijne, Gods liefde koning mag zijn.

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring