Protestantse Gemeente Odijk


‘Hoe heet je?’

Ds. K.F. Visser
01-11-2015 | Doopdienst

Lezing(en): Lucas 8: 26-39


Gemeente van Christus,

Wij horen wel eens van mensen met een zogenaamd meervoudige persoonlijkheidsstoornis. Het zijn mensen die stemmen horen in hun hoofd. Stemmen die soms uitgroeien tot hele personen, die macht uitoefenen over iemands vrije wil. Het is een beangstigend ziektebeeld. Soms moeten mensen met deze stoornis voor een tijd tegen zichzelf worden beschermd in een psychiatrisch ziekenhuis. De behandeling is erop gericht om mensen te leren omgaan met al die stemmen in hun hoofd. Het is een ziektebeeld dat in onze Westerse wereld veel meer voorkomt dan elders in de wereld.

Door deskundigen wordt erop gewezen dat dit ziektebeeld gezien kan worden als een afspiegeling van wat er in onze Westerse wereld aan de hand is. Een mozaïekstructuur, heet het dan. De mens in onze rijke, welvarende samenleving is allang niet meer één persoon. De mens moet om te overleven heel veel verschillende kanten in zichzelf ontwikkelen.

En soms leidt dat ertoe dat men er geen samenhang meer in kan vasthouden en dan kan het misgaan. De moderne mens heeft heel veel ikken in zichzelf ontwikkeld. Een mens is familielid, vader, moeder, werknemer, werkgever, vriend, natuurliefhebber, tv-kijker, vakantieganger, kerklid.
Soms ben je ergens de baas over, soms ben je alleen maar ondergeschikte. In sommige opzichten wil ik behoudend zijn en in andere opzichten juist progressief. Bij sommige mensen stel ik me terughoudend op, bij anderen ben ik juist openhartig. Soms geniet ik van de drukte om me heen, andere momenten verkies ik juist de stilte.

Bijna niemand van ons is meer een mens uit één stuk. De moderne mens is een mens met duizend kleuren, een bont mozaïek. Hij wil van alles, maar zit tegelijk aan heel veel vast.

De moderne mens is – zou je kunnen zeggen - permanent op reis, voortdurend onderweg.

Onze samenleving is een legioen geworden. En dan moeten we niet meteen aan voetbalsupporters denken, waarvan sommigen soms helemaal niet meer weten wat ze doen of brallen. Een legioen in de betekenis van een veelheid aan verschillende vormen van presentie, hoe we steeds weer anders zijn in het geheel.

Mensen leven heel versnipperd en het kost heel wat moeite om jezelf te blijven in al die verschillende gedaantes. Er komt zoveel op ons af dat we er soms geen raad mee weten of e sluiten ons er vooraf. En er zitten zoveel stemmen in onszelf, dat we soms niet meer weten naar wie we moeten luisteren. Of we varen alleen op onze eigen koers. Je zou er horendol van worden. Waar sta je? Naar wie luister je? Wie ben jezelf in dat grote, verwarrende geheel? Waar hoor je bij?’

Een plurale gemeenschap heet het, onze samenleving, en wij in de kerk kunnen we erover meepraten. We willen oog hebben voor jeugd en jongeren en tegelijk de senioren laten voelen hoezeer zij van belang zijn.
We zoeken het in nieuwe liederen en graag ook in heel bekende. Kortom een waaier van kerkelijke kleuren om bijeen te houden.

Een legioen, dat is vanouds een term uit het militaire apparaat, het Romeinse leger, een regiment dat bestaat uit duizenden manschappen. In die naam zit ons woord: legio, zeer veel.

De man in het evangelie maakt duidelijk door zijn gedrag, hoezeer hij bezeten is door angst, stemmen, tegenstrijdige gevoelens, storm in zijn hoofd. In de termen van die tijd is hij bezeten door demonen. Met heel veel anderen in zijn hoofd is hij toch doodeenzaam.
Zo doolt hij in de rotsgraven. Zo leeft hij als een kudde varkens op de rand van een berghelling.

Jezus vraagt aan de zieke man: ‘Hoe is je naam? Hoe heet je? Wie ben je?’

Ja, wie ben je nou? Waar wil je bijhoren? Hoe vind je de weg in de wirwar van deze tijd, de tijd van het grote onbehagen? Wie ben je zelf op de markt van geluk en geloof? Waar is jouw plek in deze wereld? Welke stem dringt tot je door? Welke stem geeft je houvast? Wie volg je?

In het evangelie helpt deze vraag van Jezus de man. Het brengt hem terug bij zichzelf.

Daarom zet ik vanmorgen een streep onder dat ene zinnetje, die ene kernachtige vraag: ‘Hoe heet je? Wie ben je? Wat is je naam? Wat is je identiteit? Waar sta je voor?’

Pas als de man in het evangelie antwoord heeft gegeven, komt hij tot zichzelf. Hij zegt eenvoudig wat er in hem omgaat aan onrust en verwarring, tegenstrijdigheid en wanhoop, hoe hij zich opgejaagd voelt en nooit op zijn gemak. Mijn naam is Legioen, zegt de man.
Tal van mogelijkheden ziet hij altijd voor zich en nooit komt hij tot een besluit. Aldoor draait hij in een kringetje rond. Gek wordt hij d’r van. Er is altijd te veel om op te noemen.

Alles trekt zijn aandacht, en hij laat zich erdoor trekken, weg bij zichzelf. Permanent online. Zelden meer een rustig moment, nooit meer even ademhalen, altijd achtervolgt.

‘Typerend voor de mens anno nu’, zei professor De Lange in een lezing op een theologische studiedag van onze PKN een tijdje geleden, ‘De moderne mens is onrustig op zoek naar bevrediging van kortstondig geluk’.


Maar als Jezus die eenvoudige vraag stelt aan deze wispelturige man, komt de onrust tot bedaren. Ja, wie ben ik eigenlijk? Waar ben ik nou helemaal mee bezig? Laat ik me overspoelen of heb ik zelf greep op de dingen? Laat ik me gek maken door het overmatige aanbod van afleidingen, of durf ik te kiezen voor de eenvoud? Hiphop ik aldoor achter de laatste trends aan of kan ik ook tevreden zijn met wat ik heb? Wie ben ik? Ben ik wie ik ben? Ben ik mezelf?

Als de man uit het evangelie weer een vrij mens geworden is, zichzelf, dan vraagt hij om bij Jezus in de buurt te mogen blijven.
Een begrijpelijke vraag. Hoeveel patiënten vinden het eng om van dokter te moeten veranderen? Hoeveel hartpatiënten zien ertegenop om na een behandeling weer naar huis te moeten gaan, omdat de alarmknop niet meer onder handbereik is? Hoeveel mensen blijven aan hun psychotherapeut hangen, als de behandeling allang voorbij is? Hoeveel mensen durven niet echt op eigen benen te staan?

Jezus maakt de man eenvoudig sterk door tegen hem te zeggen: ‘Ga maar naar huis. Je kunt het leven weer aan, vertrouw daar maar op. Als je probeert jezelf te blijven, dichtbij je gevoel te blijven, zelfvertrouwen te versterken, dan kun je weer je eigen plaats in de samenleving innemen. Niet afhankelijk van de hulpverlener! Ga maar weer op eigen benen staan. En wees een teken van tegenspraak en bevrijding in dat bezette gebied van jouw samenleving!’

Hoe heet je? Wie ben je?
Legioen is natuurlijk niet de echte voornaam van de zieke man in dit evangelie. Het is een karakter. Het is de omschrijving van zijn wezen op dat moment. Hoe hij zich voelt.

Hoe is je naam? Hoe heet je? Wie ben je? Kern van de doop is dat de naam van dit ene unieke mensenkind verbonden wordt met de Naam van God. De Naam van God wil zeggen; Ik zal er zijn voor jou! De dopeling en zeker ook de doopouder mag horen dat God zich met hun kind verbindt.
Waar het kind ook zal gaan, wie het ook zal worden, God zal er altijd bij zijn. En geloofsopvoeding is erop gericht om kinderen hier gaandeweg vertrouwd mee te maken.

Jij mag zijn die je bent. God is altijd bij je. Je naam is tot drie keer toe in één adem genoemd met de Vader, de Zoon en de Geest; de Vader boven je, de Zoon naast je en de Geest in je; de bron, de bedding en de stroom.

Wij heten naar Zijn naam.

Amen.



Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer