Protestantse Gemeente Odijk


Jezus, de Hoeksteen

Ds. K.F. Visser
13-03-2016 | Oecumenische dienst

Lezing(en): Lucas 20: 9-19


Beste mensen van God,

Wie is Jezus? Hoe zien wij Jezus? Wat is de betekenis van Zijn leven en sterven?
Daarover bestaan uiteenlopende visies in onze kerken. Is Hij de Zoon van God? Is Hij de beloofde Messias? Is Hij de Christus, die God en mens verzoent met zijn lijden en sterven? Betekent Zijn dood dat God en mens voortaan weer in harmonie met elkaar kunnen verkeren? Of is Hij een voorbeeldig mens? Een uniek mens die de humaniteit hooghield? Iemand die leefde zoals God dat wilde?
In onze kerken zijn er tal van uiteenlopende antwoorden op deze vragen.

En weet U, dat was toen ook al zo, in de tijd van Jezus zelf. Vlak voor het gedeelte dat we lazen uit Lucas, gaat het over de vraag met welke bevoegdheid Jezus eigenlijk optreedt. Is Jezus nou een mens als alle anderen en meet Hij zichzelf een goddelijke status aan? Of is Hij werkelijk een geschenk uit de hemel, is God zijn opdrachtgever?

Dat zijn de vragen van de geestelijke leiders van destijds. Als Jezus een gewoon mens is, die zomaar denkt dat Hij op de troon van God kan plaatsnemen, dan moet dat onmiddellijk worden gestopt. Maar ja, dan jaagt de elite het gewone volk tegen zich in het harnas. Want Jezus is geweldig populair. Maar stel nou toch, dat Jezus werkelijk die Godsgezant is, dan moeten zij inbinden.

Die discussie speelt zich af op de achtergrond van het verhaal waar we vanmorgen bij stil staan.

En het is niet mis! Wie deze gelijkenis hoort, voelt direct aan waar Jezus op doelt. Die geestelijke leiders worden voorgesteld als de wijnbouwers van de wijngaard. Zij hebben het beheer over de wijngaard toebedeeld gekregen, maar o wat zijn ze bezitterig. Ze gunnen niemand de vruchten. Zelfs voor de zoon van de heer van de wijngaard hebben ze geen enkel ontzag. Die wordt buiten de wijngaard gegooid en gedood.

Reken maar dat die geestelijke elite in dit verhaal van Jezus heel direct de kritiek tot diep in hun ziel hebben gevoeld. Maar als Jezus dan aankondigt dat de heer van de wijngaard hen allemaal zal ombrengen, dan smeken ze ineens om clementie: Dat nooit! Er is dus toch nog een beetje hoop voor ze. Ze dachten misschien wel dat ze die onbruikbare steen ter zijde konden leggen, Jezus als die hoekige dwarsligger, maar – zegt Jezus dan: Die steen is de hoeksteen gebleken! Met andere woorden, zegt Jezus tegen zijn opponenten: Jullie kunnen niet om Mij heen. Je zult kleur moeten bekennen.
Daarom kan Lucas aan het slot schrijven: Zij begrepen dat Hij deze gelijkenis met het oog op hen gesproken had. Wie de schoen past, trekke hem aan.

Maar de gelijkenis gaat nog een stap verder. Het is meer dan een tijdgebonden verhaal van Jezus.

In deze gelijkenis gebeuren de meest onwaarschijnlijke dingen, zodat je zelf ook wel voelt dat er meer in zit. Dat het ook iets zegt over wie Jezus is, vandaag en waarom Hij sterven moest. En dat zijn leven en dood ook ons raakt. Kleur bekennen. Want hoe uiteenlopend er over Jezus wordt gedacht, het zal moeten blijken uit de keuzes die wij maken in ons gewone bestaan als wij Hem willen volgen.

Het gaat over een wijngaard. Dat is het beeld voor het goede leven, beeld van groei en bloei, het beloofde land van God, beeld van gerechtigheid en vrede, het land waar het leven goed is. En dat land geeft God aan zijn mensen. Hier, zegt Hij, maak er wat moois van! Laten er vruchten groeien! En met een gerust hart laat God het aan ons over. Hij gaat op reis. Hij kan best even weg. Hij heeft de mensen toch al zo vaak laten weten hoe ze moeten leven, zodat iedereen genoeg krijgt en er geluk bloeit en liefde….

Maar dan komt de tijd van de oogst. En dan worden de ware verhoudingen zichtbaar aan hoe het ondertussen is gegaan…. de eerste knecht die wordt gestuurd, wordt in elkaar geslagen. De tweede knecht wordt ook al mishandeld. En als de heer van de wijngaard een derde knecht stuurt, gaat het helemaal van kwaad tot erger. Hoe kan dat toch?

Is er dan geen vrede? Is er dan geen gerechtigheid? Is er geen vrucht, die goed rijp is? Is het allemaal rot? Wat hebben de mensen te verbergen? Of willen ze alles voor zichzelf houden?

En is het niet raar dat die heer van de wijngaard maar doorgaat met het sturen van knechten? Had hij niet meteen na de eerste afranseling de ME moeten inzetten? Zijn engelenleger? Hij offert zijn knechten toch niet zomaar op? Je denkt: die Heer van de wijngaard is niet goed wijs! En als de eigenaar van de wijngaard na de derde knecht besluit om zijn eigen zoon te sturen, vraag je je helemaal af, waar Hij mee bezig is.

Maar ook die wijnbouwers lijken het spoor totaal bijster. Hoe komen ze op het onzalige idee dat de wijngaard van hen zal zijn als ze de zoon van hun heer doodslaan? Ze kunnen toch op hun klompen nagaan dat het op die manier wel heel erg slecht met henzelf moet aflopen.

Ik zie twee dingen in dit wonderlijke verhaal die niet met elkaar rijmen:
1 Het eindeloze geduld van de heer van de wijngaard. Hij geeft niet op. En 2. Ik zie die wijnbouwers, die denken dat ze wijzer zijn dan die heer van de wijngaard. Ook zij geven maar niet op.

Wat zit er toch in mensen dat zij de vrucht van de wijngaard voor zichzelf willen houden? Wat zit daarachter? Is dat angst? Dat ze niet durven erkennen dat de wijngaard van God is? Dat de vruchten van de wijngaard geen bezit zijn? Dat gerechtigheid en liefde en vrede, een gave zijn, een geschenk, een zegen?
Dat wij mensen dankbaarheid verschuldigd zijn aan God? En dat ons dat moeilijk valt? Liever kloppen we onszelf op de borst? En dan hoeven we ook niet te delen?

En omgekeerd. Wat moet God áán met mensen die zich breed maken en denken dat de hele wereld van hen is? Wat komt er op die manier van Gods wijngaard terecht?
Hij zond zijn zoon naar de wijngaard– dat is Kerst – en de engelen zongen: Vrede op aarde. Maar Jezus vertelt dit verhaal in de laatste week van zijn leven… de vrede is ver te zoeken. Ze gooien Hem buiten de wijngaard – dat loopt uit op Goede Vrijdag.
Met dit verhaal wordt duidelijk dat Jezus spreekt over zichzelf, over zijn weg, over zijn lijden en dood, over de weg van vernedering, verwerping, het kruis van Golgotha, de weg van Gods onbegrijpelijke geduld met ons mensen.

De argeloze liefde van de heer van de wijngaard is ruimschoots opgewassen tegen de argwaan van de mensen en hun weerstanden. God bouwt aan het huis van zijn wereld. Het moet goed worden en sterk en onderdak bieden aan tallozen. En er is die hoeksteen, die het gebouw bijeenhoudt, de sluitsteen. Maar de wijnbouwers hebben die steen weggegooid als waardeloos. De wijnbouwers leven zich uit in de dood van de zoon van de wijngaardenier.

Maar dat is toch niet het laatste. Want in de opwekking van Jezus spreekt God zich uiteindelijk uit. De weggeworpen steen is de hoeksteen. Er zal licht gloren aan de horizon van deze wereld. Gods geduld overwint.

Hoe zie je Jezus? Een voorbeeldig mens of de Zoon van God? Het evangelie reikt ons een krachtig beeld aan. Hij is de hoeksteen. Hoe je het wendt of keert, de persoon van Jezus, zijn woorden en zijn daden, zijn leven en zijn sterven, hebben betekenis voor ons. En het is aan ons om daar antwoord op te geven. Willen wij dat er vruchten groeien? Willen wij vrede en gerechtigheid? Bekennen wij kleur? Proberen wij iets waar te maken van dat geheim van de liefde van God?

Kan het dan dienstbaar zijn om elkaar een paar richtlijnen te geven, handreikingen die ons handelen de goede richting wijzen?

Ik lees in de bijbel heel wat van die aanbevelingen. Want hoe we ook denken over Jezus, het zal er om gaan hoe wij onze visie vertalen in ons dagelijks leven, hoe wij christen kunnen zijn.

‘Laat uw vriendelijkheid alom bekend zijn’, dat kan zomaar een bruikbare aansporing zijn om ons te onderscheiden. Of die andere raadgeving van de apostel Paulus: ‘Vergeld geen kwaad met kwaad. Streef altijd naar het goede’ of ‘De liefde doet de naaste geen kwaad’.
Of wat dacht u van Micha 6 vers 8: ‘Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de Heer van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God’.

Zo gaan we om liefde ons leven – in al onze verscheidenheid –, op hoop van zegen.

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring