Protestantse Gemeente Odijk


Optreden van Jezus in Nazareth

Ds. K.F. Visser
31-01-2016

Lezing(en): Lucas 4: 14-30


Gemeente van Christus,

Mag ik vanmorgen beginnen bij het eind? Dat slot van dit evangeliegedeelte, dat maakt indruk op mij. Hoe Jezus ontkomt aan de woedende omstanders. Daarom wil ik daarmee beginnen en ook weer eindigen trouwens.

Er is enorm veel opwinding rondom Jezus, afkeuring. Er zijn omstanders, die zo boos worden, dat ze Jezus de stad uitdrijven, naar de rand van de berg, om Hem in de afgrond te storten. En dan staat er: ‘Maar Hij liep midden tussen hen door en vertrok’.

Hoe kan dat? Is er alleen de dreiging om Hem iets aan te doen en trekken de criticasters zich uiteindelijk terug? Waarom loopt het zo af? Durven de boze mensen hun actie niet door te zetten? Maar waarom niet? Het staat er allemaal niet, maar ik probeer het me voor te stellen: ‘Hij liep midden tussen hen door en vertrok.’

Hoe kan ik deze houding van Jezus begrijpen? Staat Hij boven alle kritiek? Is Jezus ongevoelig voor de irritatie van de mensen daar? Raakt het Hem niet? Gaat er iets onaantastbaars van Hem uit? Zo kennen we Jezus toch niet? Wat is er aan de hand? Hoe kan ik die houding van Jezus zien?

En ik ga mezelf eens na. En u misschien met mij? Hoe is dat voor u persoonlijk, omgaan met negatieve kritiek? Ik vind dat knap lastig doorgaans. Je hebt iets goeds gedaan, althans in je eigen ogen, maar anderen vallen over je heen. Ze lopen te hoop tegen jou. Ze zien het niet zitten met jou. Dan vind ik het een hele kunst om eerst tot tien te tellen. Dan klopt mijn hart in mijn keel, mijn handen beginnen te trillen en zoek dan maar eens naar een verantwoorde manier om te reageren. Sta ik er boven? Trek ik me er niks van aan?

Hoe is dat voor u? Omgaan met weerstand en afwijzing? En hoe is dat als het om de kerk gaat? Hoe wordt er tegen ons aangekeken? Soms gaan buitenstaanders fel te keer.
Er deugt van alles niet in de kerk. Moet je ze nou eens zien? Vrome lui op zondag, maar o wee, als het maandag wordt…! Vrome praatjes over wereldvrede, maar als het gaat om … en dan vullen mensen dat in…

Hoe gaan we om zo’n confrontatie? Staan we daar boven? Raakt het ons? Voelen we ons in de verdediging gedrukt? Willen we misschien van ons af bijten?

Maar het valt ook niet mee!

We hebben als kerk een hoge pretentie. Wij geloven dat deze wereld een rechtvaardige wereld zal worden, Koninkrijk van God zelfs. Van ons mag gevraagd worden dat wij de andere wang toekeren, dat wij de mensen zijn met geduld, met compassie, met geloof, hoop en liefde… en dat zijn allemaal grote woorden. Maar we kennen onszelf heus wel.
Grote woorden en toch vaak kleine daden. We weten hoe ingewikkeld dat is om dat allemaal waar te maken. Geen wonder dat er kritisch naar ons gekeken wordt. En ergens zitten wij er zelf ook wel mee.
We willen graag geloven dat het goed komt met de wereld en met de mensen. God heeft ons lief, Zijn vrede woont in ons. Hij zegent ons zondag aan zondag, maar wat zouden we graag zien dat God ingreep, met een machtige arm en een krachtige hand. Dat we zouden voelen dat wij het gelijk aan onze kant hebben. Dat het klopt wat we geloven. Dat boosdoeners het onderspit zullen delven. Dat geringe mensen worden opgericht, dat zieken genezen, dat blinden weer gaan zien, dat lammen weer gaan lopen, dat onderdrukten hun vrijheid herkrijgen, kortom dat de profetie eindelijk waar worden zal. We wachten al zolang!
Laat God ons dan nog langer tobben?

Voelt u?
Dat zinnetje aan het slot: ‘Hij liep midden tussen hen door en vertrok’, …..… hoe is het toch mogelijk?!

Gemeente, ik ben gaan zoeken naar een antwoord.
Wat wil Lucas mij, wat hij ons vertellen met dit slot?

Dit is wat ik vond.

Jezus heeft - zo schrijft Lucas – net veertig dagen doorgebracht in de woestijn. Hij heeft de duivelse verzoekingen in de wildernis doorstaan.
En het heeft Hem uiteindelijk goed gedaan.

Gelouterd, gesterkt door de Geest keert Hij terug naar Galilea en gaat naar Nazareth, waar Hij opgroeide. En gewoontegetrouw gaat Hij naar de synagoge. Het leesrooster geeft een tekst aan uit Jesaja 61. Met krachtige stem leest Hij voor, de heilsprofetie.

De Geest van de Heer rust op mij.
Hij heeft mij gezalfd.
En dit is mijn roeping:
Om aan armen het goede nieuws te brengen,
aan gevangenen hun vrijlating te verkondigen,
aan blinden het licht in hun ogen terug te geven,
onderdrukten hun vrijheid te hergeven,
om een jaar van genade uit te roepen;
herstel van alle verhoudingen,
de grote herverkaveling van bezit en zeggenschap,
nieuw begin, schoon schip.

En dan rolt Hij de boekrol op en alle ogen zijn op Hem gericht. Zou Hij er nog wat er over zeggen?

Heel eenvoudig, heel direct en onomwonden, zegt Jezus: ‘Dit ben Ik’.
Jezus zegt: ‘Dit is mijn taak. Ik ben die Gezalfde, die Messias. En dit is mijn bestemming.
Dit is waarvoor Ik leef met heel mijn hart, heel mijn verstand en al mijn kracht’.
Dit is Mijn programma, de beschrijving van de Weg die Ik zal gaan.

En de mensen, de hoorders daar in de synagoge van Nazareth, voelen zich geweldig aangesproken. Hier staat de man, die een einde zal maken aan alle ellende, aan de bezetting door de Romeinen, aan hun armetierige bestaan. Hier staat hun Verlosser!

‘Is dit niet de zoon van Jozef!’ Vol bewondering zijn ze.
‘Was dit nou dat jochie uit die timmermanswerkplaats’, stoten ze mekaar aan.
‘Kijk toch eens wat er van Hem geworden is! Fantastisch!’

En zoals dat gaat met een goede preek, voelt Jezus wel aan dat de hoorders zullen vragen naar de toepassing. Wat kunnen ze d’r mee? En het is of Jezus hun verwachting aanvoelt…., maar het gaat anders.

Jezus roept iets op, dat alle stemmen doet verstommen. Het lijkt wel of Hij uitdaagt, provoceert zelfs. Hij gooit olie op het vuur.

‘Ongetwijfeld zullen jullie me dit gezegde voorhouden: Geneesheer, genees uzelf. Doe alles waarvan wij gehoord hebben dat het in Kafarnaüm gebeurd is, nu ook hier bij ons…. genezingen, wonderen, al die geweldige daden… ‘.

Ja, allicht, dat is wat de mensen willen horen. Maar daar gaat Jezus niet op in.

Waarom doet Jezus dat? Waarom strijkt Jezus zijn hoorders tegen de haren in?
Jezus lijkt te zeggen: ‘Die prachtige profetische woorden van Jesaja, die ga Ik waarmaken, alleen…. dat vraagt wel een heel andere manier van leven.
Het gaat om de smalle weg, niet om snel succes. Het zal gaan om breken en delen, de minste willen zijn, andermans dienaars…. en Ik weet niet of jullie daar wel voor open staan, hier in Nazareth’… en dat is tegen het zere been.

En Jezus gooit er nog een schepje bovenop met die voorbeelden over de weduwe in Sarfat en Naäman de Syriër. Jezus wil zeggen: ‘Ja, die buitenlanders, die buitenstaanders, hun leven werd er echt door veranderd…., die stonden ervoor open. Daar kon de profeet namens God heilzaam handelen, maar hier…. in mijn eigen vaderstad?’

En dan is de boot aan. Woede.

Jezus is er blijkbaar niet in de eerste plaats voor zijn eigen volk. In het spoor van de profeten Elia en Eilsa zal Jezus gaan tot wie God Hem zendt en dat zijn veelal de vreemdelingen, de buitenbeentjes, de mensen die buiten de geijkte kaders vallen.

Het is dus wáár wat Simeon had gezegd tegen Maria: ‘Hij zal een teken zijn dat betwist wordt’. De mensen zullen zich aan Hem storen en ergeren.

Dit hier in de synagoge van Nazareth is er het eerste bewijs van. En de omstanders pikken het niet. Ze springen op en drijven Jezus de stad uit, naar de rand van berg, om Hem in de afgrond te storten…

In die weerstanden zie je als het ware het kruis van Golgotha opgericht worden, voorbode van de kruisiging.

Gemeente, herkennen wij iets van die irritatie? Voelen wij op onze manier soms ook een vreemde afstand tot wat Jezus zegt? Dat je het idee hebt dat God er wel voor anderen is, maar niet voor jou? Dat het aan jou voorbij lijkt te gaan, dat heil, die genezing, die heelmaking? Waarvoor doe je het allemaal nog, bidden, bijbellezen, naar de kerkdienst komen? Staat Jezus wel aan jouw kant? Ziet Hij je moeite? Kent Hij jouw verlangen?
Trekt Hij zich jouw lot wel aan?

Kennen we dat? Ook als christelijke kerk in deze tijd en in onze samenleving?
We doen ons best om iets waar te maken van de boodschap van Jezus, maar wat haalt het uit? Het voelt soms zo oneerlijk.

Gemeente, misschien is dat wel het moeilijkste in het geloof.
Dat er geen automatisch heil is.
Dat je het erin moet zien uit te houden.
Dat je leeft met de belofte, maar dat je er zo weinig van ziet.
Dat er mooie dingen gebeuren, maar altijd ergens anders, ver weg en niet voor jou.
En dat geeft spanning. Je kunt je verongelijkt voelen.
We kunnen ons voelen als de hoorders daar in de synagoge van Nazareth.
Hoezo kondigt Jezus een jaar van genade aan?
We voelen ons soms zo ongenadig hard aangepakt?

Of om het met de woorden van dat lied te zeggen, dat we zo gaan zingen:
Ik sta voor U in leegte en gemis,
vreemd is uw naam, onvindbaar zijn uw wegen.
Hebt Gij geen andere zegen?
Zijt Gij de God bij wie mijn toekomt is?
Heer, ik geloof, waarom staat Gij mij tegen?

Voelt u? Als we dat lied straks zingen, kan het iets zijn dat uw hart raakt. We zitten nog altijd in de synagoge van Nazareth.

Maar nog mooier zou zijn, als we dan ook door kunnen zingen, als we ertoe kunnen komen, om onze handen te vouwen, te bidden, ons diepste gevoel voor God uitspreken, uitzingen: ‘Spreek Gij het woord dat mij vertroosting geeft’.

Laat er troost zijn, nieuwe moed, nieuw geloof, dat ons zegt: En toch, toch putten wij kracht uit die belofte, uit die profetische woorden.

We kunnen niet anders, we willen niet anders, we blijven geloven dat deze kapotte wereld Koninkrijk van God zal worden.

En is het niet voor ons, dan toch zeker voor wie dat het hardste nodig hebben,de armen, de mensen die vast zitten om hun geloof, de blinden en de onderdrukten.

Anders, als wij niet die profetische woorden blijven horen, wordt het hier een woestijn, een wildernis, en heeft de duivel het laatste woord.

We willen dat er Iemand is, die tegen ons zal blijven zeggen: Hebt uw vijanden lief.
Iemand die tegen ons zal blijven zeggen: Keer die andere wang toe.
We hebben het nodig dat er Iemand is - Jezus - die bidt tot Zijn vader: Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen!
Iemand die zegt: Ik ben de goede herder.

Gemeente, ‘Hij liep midden tussen hen door en vertrok’. Jezus liet de mensen daar in Nazareth zijn woorden na, zijn beloften, zijn hele wezen, zijn roeping, zijn leven en hoe Hij er nog voor zou sterven ook.

Voor mij is zijn houding niet hautain, niet ongevoelig voor alle heftige emoties, niet onaangedaan, eerder fier, innerlijk overtuigd, met een vast vertrouwen.

Toen ze Jezus van de berg wilden gooien, gaf dat een voorgevoel van zijn dood.
Nu, nu Hij midden tussen hen doorgaat en vertrekt, doemt haast al iets op van zijn Opstanding. De verrijzenis is immers een gebeuren op en over de rand van onze mogelijkheden.

Lucas zegt alleen dat Jezus ontkwam. Hij had gezegd wat Hij moest zeggen. Hij had de bijbel gelezen en toegepast op zichzelf. Dit is zijn missie. Dit is Zijn boodschap, Zijn program.

En in al die kleine gebaren en woorden, waarmee we elkaar kunnen bemoedigen, zien we iets oplichten van die grote beloften, die Jezus hier tentoonspreidt.

En daar doen we het mee, als kerk van Christus, al 20 eeuwen en meer. Het is voor ons vandaag als met brood en wijn!

Amen.

Overzicht preken

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer