Protestantse Gemeente Odijk


Dankdag

Ds. K.F. Visser
11-11-2018

Lezing(en): Psalm 67 en Marcus 12 28-34


Gemeente van Christus,

Er staat er een prachtige groente- en fruitmand hier op de liturgische tafel. Feestelijk ziet het eruit, met liefde samengesteld en opgemaakt. In de aanloop naar vandaag was het eerst nog de vraag of het allemaal wel zo zou gaan als in de afgelopen jaren, even rijk van samenstelling. Het was immers de warmste zomer ooit, de droogste ook en zou er wel voldoende groente en fruit toonbaar zijn? Het is gelukt. Het heeft gelukkig toch nog iets geregend, de palmkool is voldoende opgekomen, net als de boerenkool en het was al het jaar met de hoogste walnotenopbrengst in vele jaren. Iets om heel erg dankbaar voor te zijn.
Het ging ons al goed, het gaat ons nog steeds goed, we kunnen een droge tijd goed doorstaan; we beschikken over heel wat instrumentarium om onze voedselproductie op peil te houden. Misschien wat duurder allemaal, maar toch… we weten het. We durven een vergelijking met de armste van deze wereld niet aan en dat is maar goed ook. We weten echt wel dat wij amper met een gerust hart onze maaltijden gebruiken als we de beelden zien van ondervoede kinderen in Jemen en als we horen dat drie miljoen mensen met de hongerdood worden bedreigd.
Dan is deze groente- en fruitmand haast onverdraaglijk om te zien. Wat een kloof wordt zichtbaar. Wat een klacht is het tegen machthebbers die mensen onderdrukken en gewetenloos de dood in jagen. Wat maakt het ons stil en bescheiden en vooral diep dankbaar….

Dat wij dit zomaar zien en verstaan als een gave van God, een royaal gebaar van God, waar we natuurlijk ook zelf de hand in hebben als mensen, als boeren en landbouwers, ieder die werkt voor ons dagelijks voedsel… Dankbaar. Met psalm 67 zeggen we het: ‘De aarde heeft een rijke oogst gegeven, God, onze God, zegent ons’. We weten hoe bijzonder het is, hoe kwetsbaar en sterk tegelijk. Het gaat ons over het algemeen gesproken goed, zeer goed.
En we zijn begaan met wie zoveel minder heeft. Wat kunnen we anders doen op een dag als vandaag dan om voedsel voor de voedselbank verzamelen, voor die vijftig gezinnen in de gemeenten Bunnik en Wijk bij Duurstede. We houden het niet allemaal voor onszelf, we delen wat we kunnen als een voorbeeld. Zo zou het moeten.

Van wie veel heeft, mag ook veel worden gevraagd, zei Jezus in Lucas 12: 48, Van iedereen aan wie veel gegeven is, zal veel worden gevraagd. En dat is goed. Wij zijn niet alleen op de wereld. En als ergens onze liefde voor God en onze naaste hand in hand gaan, dan hier vandaag bij zo’n actie, net als vorige week voor India.
We zeggen ‘God, dank U wel’ en we voelen ons klein en bevoorrecht. We beseffen dat we zuinig moeten zijn op onze manier van leven; dat we zorgvuldig zullen moeten blijven omgaan met onze normen en waarden, met onze democratie; hoe we onze samenleving hebben ingericht.
Het is niet vanzelfsprekend en het vergt een oprechte inzet om het zo goed te houden met elkaar en voor elkaar. O ja, we horen mensen soms mopperen als ze belasting moeten betalen, als de dingen duurder worden, als overheidsinstanties niet doen waar ze voor bedoeld zijn, laksheid, slordigheid, soms ronduit grof en weinig meelevend… het gebeurt en het doet pijn als iemand een bericht ontvangt geadresseerd aan de overleden partner. Hoe kan dat nou, die computers zijn toch gekoppeld? Wie heeft er zitten slapen? Onze westerse wereld is verre van perfect, mensen doen soms domme dingen, half of ongeïnteresseerd, weinig invoelend… goed om onze ergernis hierover te delen met elkaar, elkaar aan te sporen zelf beter ons best te doen, soms ook echt die klacht in te dienen, als we af en toe ook maar beseffen dat we toch niet met zoveel landen willen ruilen. Dat onze levensstandaard zo hoog is, en dat we ook zelf fouten maken, ook zelf soms domme dingen doen….

Heb God lief bovenal, zegt Jezus en de naaste als jezelf…. en dat laatste wil letterlijk zeggen:
die naaste is als jijzelf. Altijd goed om daar de vinger bij te leggen. Ik heb vroeger vaak gedacht dat daar iets anders mee bedoeld was. Heb je naaste lief als jezelf, ik dacht, het betekent, dat je eerst van jezelf moet houden voordat je van een ander kunt houden….
en ik heb dat vaak ook verdedigd, bijvoorbeeld als steun aan mantelzorgers, een woord dat hen te hulp moet komen. Zorg eerst ook goed voor jezelf als mantelzorger, anders kun je er niet optimaal zijn voor je partner, je man of vrouw of kind of buurman. Pas eerst ook goed op jezelf. Wees lief voor jezelf. Neem van tijd tot tijd bewust afstand, ruim tijd in om aan jezelf toe te komen, anders houd je het niet vol. En ik vind nog steeds dat dit een goede raad is.
Alleen als ik let op dit gebod – heb je naaste lief als jezelf – ik ben erachter gekomen dat er iets anders staat dan het lijkt. Er staat niet heb je naaste lief, zoals je jezelf liefhebt.

De tekst die we vanmorgen onder ogen krijgen, zegt net iets anders. Het dubbelgebod van de liefde, zoals het wordt genoemd, zegt ‘Heb God lief met heel je hart en ziel en heb je naaste lief, want die naaste is als jijzelf’. De ander met wie je te maken hebt, is een mens als jij. Dus een mens met goede en slechte eigenschappen, met topprestaties en domme streken. Een mens als jij. Je geeft om de ander, niet omdat jij boven hem of haar staat, dat het je makkelijk afgaat; jij voelt je superieur, dan is het makkelijk liefhebben. Jij speelt de baas en zolang die ander gehoorzaamt, zolang dat duurt zit het wel goed in de verhouding. Maar zo is het niet, zegt Jezus. Je staat op gelijke voet met de ander. Jij bent net als die ander, mens onder de mensen. En ieder mens heeft iemand nodig om lief te hebben, om liefde van te ontvangen, om mens te zijn, mens te worden.

Heb je naaste lief als jezelf. Ik ben het anders gaan begrijpen, zei ik al. ‘Als jezelf’ zou je gemakkelijk kunnen opvatten als: eerst van jezelf houden en dan pas van een ander. Maar dan is jouw eigenliefde de maat geworden. In hoeverre jij het met jezelf getroffen hebt,
zo benader de dan ook een ander. En dat kan heel vreselijk uitpakken.
Misschien ben je erg hard voor jezelf en voel je je op die manier sterk en houd je van zelf en leg je als je je dat niet bewust bent, die norm ook op aan een ander en ieder die iets minder doet, is in jouw ogen ineens een slappeling.

Of andersom. Je bent iemand met weinig zelfvertrouwen en een klein ik, een beetje bang voor de omgeving, je kruipt liever wat weg en zo ben je aan jezelf gewend geraakt.
Dat je iedereen die voor zichzelf heeft leren opkomen, al heel gauw arrogant vindt of hooghartig. En de vraag is of dat klopt. Of je niet bezig bent jouw levensstijl tot uitgangspunt te nemen en de ander langs die meetlat te leggen. Jouw maatstaf is de norm geworden.

‘Heb je naast lief, want die ander is net als jij’, wil zeggen: even sterk als onzeker, even groots als bang, even hoopvol als bezorgd….
Nee, we zijn niet allemaal hetzelfde, natuurlijk is er verschil in karakter en niveau en afkomst en mogelijkheden, maar het zegt dat we allemaal in dezelfde positie staan ten opzichte van God.

Dat is de kracht van dit dubbelgebod. Heb God lief en de naaste, want die is als jij. Jij en de ander, wij staan voor het aangezicht van God. En als mens zijn we Hem evenveel waard.
Of we nou professor zijn of fietsenmaker, arts of boer, notaris of tuinder ….

Wie dat doorkrijgt, zegt Jezus, die is niet ver van het Koninkrijk. Zo zegt Jezus het tegen die Schriftgeleerde. Die man die een eerlijke vraag had gesteld. Opvallend, het gaat hier niet om een strikvraag. De man is oprecht nieuwsgierig. Welk van de tien geboden is nou het belangrijkst? En dan legt Jezus het hem uit. Hij vat de tien geboden samen in twee vuistregels: heb God lief met alles wat in je zit en heb je naaste lief,. want die is net als jij; die staat eveneens voor hetzelfde aangezicht van God. In die ander kun je iets van God zien, zoals de ander dat ook in jou mag zien. God komt ons in de ander tegemoet. En voor wie dat zo kan zien, kan die ander dan ook de gestalte aannemen van een mislukkeling, een mens met gebreken en tekorten, een lastig mens, een schuldig mens… je realiseert je dat jezelf ook zo kunt zijn, dat jij ook je tekorten hebt, dat jij ook niet altijd even lief en aardig bent…

De ander is als jij voor het aangezicht van God. Misschien maakt ons dat nog meer dankbaar dan we ons als kunnen voelen. God wil ons ontmoeten in de aanblik van de ander; we kijken in de spiegel en zien hoe God zich over ons ontfermt, want Hij heeft ons lief en daarom Zijn Zoon geschonken…

God, wij danken U… voor al het gewas en voor de arbeid die we konden doen, voor de ander om mee te leven… en die Ene Mens naar uw hart, Jezus Messias.

Wij zaaien, wij maaien en wij oogsten, wij danken de Allerhoogste
door te delen met elkaar wat Hij aanbiedt, ieder jaar. Amen.

Overzicht preken

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring