Protestantse Gemeente Odijk


Roeping Petrus

Ds. K.F. Visser
10-02-2019

Lezing(en): Lucas 5: 1-11


Gemeente van Christus,

Zijn er twee momenten in dit evangelie die voor ons herkenbaar zijn?
Het eerste is dat moment waarop Simon Petrus een diepe verzuchting slaakt: ‘De hele nacht hebben we ons ingespannen en niks gevangen’. Die teleurstelling is het eerste dat opvalt en dat wij kunnen herkennen.
En het tweede is van een andere orde. Dat is die roeping zelf. Hoe van Petrus wordt gezegd dat hij voortaan mensen moet gaan vangen in plaats van vissen. Herkenbaar omdat wij ons ook geroepen mogen weten om mensen op te vangen. Alleen tja, hoe doe je dat? Hoe treden wij reddend op?

Gemeente, het is een bijzonder evangelie vanmorgen. De roeping van de leerlingen staat hier niet op zichzelf zoals in Marcus en Matteüs. Volgende week in de Kinderdienst staan we stil bij de roeping zoals Matteüs die beschrijft. Hier bij Lucas vindt de roeping plaats in het bredere verband van een overweldigende ervaring, de wonderbare visvangst. Dat doet alleen Lucas zo. Pas als de leerlingen op aandringen van Jezus nogmaals het water opgaan om te vissen – overdag, wat volstrekt onlogisch is – vangen ze zoveel vis dat de netten niet aan te slepen zijn om de massa aan wal te krijgen. Dan pas vangen ze wat, als ze doen wat Jezus zegt…. dan pas ga je mensen opvangen, mensen opvissen uit hun ellende, als je doet wat Jezus zegt. Niet op eigen houtje blijven doormodderen, niet bij de pakken neerzitten ook, uitgeblust en afgepeigerd, alsof het toch allemaal zinloos is, het werk, het klimaat en het leven… nee, door een totaal andere aanpak te volgen, uit je comfortzone komen, zeggen wij tegenwoordig, dan pas gaat het lukken, dan pas kan er worden geoogst.

Twee momenten. En in dit evangelie is de prominente rol weggelegd voor Simon. Zijn naam wordt wel vijf keer genoemd. Hij is niet de enige die geroepen wordt, ook Jacobus en Johannes laten hun boten voor wat ze zijn om Jezus te volgen, maar zij worden hier bij Lucas niet direct aangesproken door Jezus. Dat gebeurt wel bij Simon, die zelfs ook meteen Simon Petrus wordt genoemd…. Dat is opmerkelijk. Want het is pas een hoofdstuk verder dat Jezus aan Simon die bijnaam Petrus geeft, in Lucas 6: 14. Wonderlijk dat Lucas het hier al gebruikt, die bijnaam die de roeping van Petrus nog eens benadrukt: de rotsman, de rots op wie Christus zijn gemeente bouwt. Simon Petrus is de enige in dit evangelie die met Jezus spreekt en Jezus met hem. De enige ook die zijn emoties de vrije loop laat en die zijn emoties deelt met Jezus. Dat valt mij op.

Simon Petrus heeft het hart op de tong. Als Jezus in de boot van Simon zit, de boot als kansel, kun je zeggen. Vanaf die boot geeft Jezus levenslessen aan wie op de oever staat, een menigte die Hem is gevolgd. Als Jezus in die boot zit en even is opgehouden met preken, zegt Hij tegen Simon: ‘Vaar naar diep water en gooi jullie netten uit om vis te vangen’.

Gemeente, dat is raar, dat is vreemd, dit kan niet. Dit slaat nergens op. Ik mag dan zo heten, Visser, ik ben het geenszins, maar dit snap ik ook nog wel. Vissen doe je ’s nachts – tenminste als je niet de modernste pulstechniek toepast – maar zoals het vroeger toeging in dat klimaat, waar vissen ’s nachts naar de oppervlakte van het water komen, want dan koelde het een beetje af, dan werd er gevist. Zeker niet overdag. Met andere woorden, Lucas beschrijft hier geen feitenrelaas. Lucas schrijft verkondiging. Lucas wil het zo benaderen dat iedere lezer wel moet denken: Hier klopt iets niet….. hier is vast iets anders in het geding. Het moet hier wel gaan om een gezag dat van een totaal andere orde is. Dat, voorbij de nuchtere werkelijkheid, wijst op geestelijke wetten. Dit heeft niks meer met natuur of visserij te maken.

Wat opvalt is dat Simon Petrus als beroepsvisser geen enkel protest laat horen. Nou dan weet je, hier wil Lucas iets gaan beschrijven dat ons in het hart wil raken. Dat Simon gewoon gaat doen wat Jezus hier van hem vraagt, laat zien dat hier iets wordt voorbereid dat veel verder gaat dan zoveel haringen in een tonnetje, of Petrusvissen? Hier wordt iets voorbereid, dat er later uit moet komen. Simon is hier al nauwelijks nog visser.
Hij vertolkt hier het gevoel dat mensen de eeuwen door hebben gekend en nog altijd kennen: dat het bij tijden niet lukt.

Wat Lucas hier beschrijft, die woordenwisseling van Simon Petrus met Jezus is tekenend voor onze werkelijkheid: ‘We hebben ons ingespannen en niks gevangen’. Dat is het eerste grote moment van herkenning in dit evangelie, herkenbaar voor ons mensen vandaag.

Simon zegt waar wij vast ook over mee kunnen praten. Soms is het leven vechten tegen de bierkaai.
Soms spannen we ons een hele tijd in, maar hebben we toch geen schijn van kans.
Iemand solliciteert zich een ongeluk, maar het lukt maar niet.
Iemand leeft gezond, eet goed en sport en neemt voldoende ontspanning, en toch wordt hij ziek.
Een groep-achter doet geweldig haar best, leert zich suf en toch zit er een hoger advies niet in.
Twee mensen spannen zich om hun relatie te redden, maar hoe ze ook hun best doen, het lukt toch niet.
Iemand probeert goed met een conflict om te gaan, met die nieuwe baas, maar hoe dan ook loopt het mis.
Je doet als ouder zo je best om jouw pubers mee te krijgen naar de kerk, maar ze gooien de kont tegen de krib.
Je verzet je tegen de schreeuwers op straat over de opvang van vluchtelingen, maar het lijkt niks uit te halen.
Je zegt er wat van als iemand keihard vloekt op de werkvloer, even lijkt het te helpen, maar de volgende dag is het weer precies zo.

‘Meester, de hele nacht hebben we ons ingespannen en niets gevangen’. Dat gevoel van vergeefsheid, teleurstelling, frustratie, is wat Petrus hier verwoord en of de tijd heeft stilgestaan, kunnen wij het tot op vandaag herkennen…. Die reactie van afweer.

Jezus zegt: Je moet het allemaal anders doen. Hup, in de benen. Opstaan, aan de slag. Doe het hetzelfde, maar dan op een onverwachte andere manier…. Hoe zou je dan reageren?

Om het voorbeeld van de afgelopen week aan te halen: jongeren die hun klimaatprotest hielden. Dat kon natuurlijk niet, dat mag niet, klimaatspijbelen. Logisch dat de minister zegt dat dit niet geoorloofd is…, maar toch. Jongeren voelen zich geroepen om onze wereld op te schudden, te zeggen dat we het schijnbaar onmogelijke toch zullen moeten doen. Met hun protest willen ze duidelijk maken dat het anders moet, voor hun toekomst. Meer bewust omgaan met de auto, met vliegen, met vlees eten… al die dingen die zo vanzelfsprekend horen bij onze manier van leven. ‘Ga naar diep water en gooi je netten uit’, het moet anders en het kan ook anders… en je zult zien dat de opbrengst overweldigend wordt…
Wat zeg je dan? Hoe voelt dat? Is het begrijpelijk dat de eerste reactie er één is van afweer? De hakken in het zand. Kom nou, we hebben hard genoeg gewerkt tot nu toe, denk je nou echt dat….

Toch doet Simon Petrus wat Jezus van hem vraagt. Simon Petrus wordt in dit evangelie voorgesteld als iemand die anders reageert dan je verwacht. Dat is niet omdat hij zo’n meegaand type is. Het is ook niet, omdat hij in wezen toch niet zo’n goede visser is. Het is omdat Lucas met dit evangelie licht wil werpen op wie Jezus is en wat Jezus teweeg kan brengen bij mensen. Een heel nieuwe manier van leven zelfs. Misschien wel een manier die ligt in het verlengde van wie je bent en wat je zoal deed, maar dan toch echt anders.
Simon Petrus gaat een wissel over, zou je kunnen zeggen. Jezus ziet het voor zich. Hoe hij van een visser van vissen, een visser van mensen gaat worden.

Het goed om te zien dat het hier niet gaat om vissen vangen in de zin van zieltjes winnen. Mensen van hun vrijheid beroven, gevangen nemen. Het gaat om opvangen. Letterlijk staat er ‘levend gevangen nemen’, of ‘het leven schenken door te vangen’. Jezus roept hier Simon Petrus op om mensen aan het ware leven terug te geven. Ze zullen ervan opknappen, ze ademen op, ze voelen zich weer mens.

Simon Petrus geeft zich gewonnen. ‘Als u het zegt’, zegt hij… Al is het moeilijk uit te maken of dat met overgave gebeurt. Heeft het iets van: nou vooruit dan maar, maar je zult zien dat het toch niks uithaalt’?
Of put hij uit een onvermoede bron van vertrouwen, gelooft hij werkelijk dat deze koerswijziging goed zal uitpakken.

Is het zo, gemeente, dat het woord van God, je soms op een nieuwe weg kan brengen? Dat je hier in de kerk of voor jezelf lezend in de bijbel of pratend met anderen erover, of als we kijken naar die scholieren op het Malieveld, dat wij tot nieuwe inzichten kunnen komen, een andere aanpak misschien van wat we aan het doen zijn?

Lucas wil dat bevestigen met zijn evangelie.

En ik vind dat vooral terug in de reactie van Simon Petrus op die grote vangst. Hij is er zo van onderste boven, dat hij ineens voelt dat hij dit nooit zelf gedaan kan hebben.
‘Ga uit van mij’, roept hij tegen Jezus, ‘ga weg van mij, Heer, want ik ben een zondig mens’. Dat inzicht! Hij voelt zijn grens. Hij voelt dat wat hier gebeurt, groter is dan hij tot stand kan hebben gebracht. Er overkomt hem iets ontzagwekkends.
Kennen wij dat? Soms mocht je dat misschien wel willen. Dat je iets meemaakt dat zo geweldig is, dat je meteen voelt: dit doe ik niet, dit komt van de andere kant. Dit helpt me aan geloof, aan hoop en liefde. Dit mag ik ontvangen als een godsgeschenk… en wat voel je je klein en dankbaar tegelijk. Zeldzame ervaringen zijn dat. Wat bijzonder als je erover kunt vertellen, hoe kwetsbaar het ook maakt.

Maar, gemeente, dat is wel wat dit evangelie zo fascinerend maakt. Die dubbele herkenning.
Eerst die teleurstelling, dat vergeefse gevoel bij wat er aan narigheid gebeurt. Wat je ook doet, het breekt je soms bij de handen af. Maar dan toch ook die ervaring: dat als je van koers verandert, je probeert mensen op te vangen in plaats van te negeren, als wij ons meer bewust worden van de toekomst van de schepping, dat je dan iets kunt gaan voelen van een dankbaarheid die groter is dan je eigenlijk aankunt. Je raakt als het ware aan de zomen van het licht, je voelt hoe je op het spoor zit dat Jezus heeft getrokken met zijn leven en lijden en sterven.

Dit evangelie is een uitnodiging om open te gaan staan voor zo’n unieke ervaring.
Als je iets van de liefde ondervindt, die van Jezus uitgaat en je daar iets van gaat ervaren door de mensen om je heen. Dat je tot meer in staat blijkt, dan je had gedacht. Dat er iets is wat jou optilt. Dat je zegt: Omdat U het zegt, zal ik het doen…. ook al heb ik er misschien zo mijn vragen bij. Dat je iets van een nieuwe ruimte ervaart, lucht en licht in je leven.
De stille kracht van Gods Rijk, die de nacht verdrijft.

Amen.

Overzicht preken

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring