Protestantse Gemeente Odijk


Simson (2)

Ds. K.F. Visser
14-07-2019

Lezing(en): Rechters 16: 18-31


Gemeente van Christus,

Om iets te begrijpen van de betekenis van het verhaal over Simsons dood, moet ik echt eerst iets noemen uit een ander bijbelboek, 2 Koningen 25 over het einde van het leven van Koning Sedekia. Daar staat in vers 6 en 7: ‘Ze namen de koning gevangen. En voor zijn ogen werden zijn beide zonen afgeslacht, daarna werden zijn ogen uitgestoken en tenslotte werd hij met ketenen geboeid afgevoerd naar Babel’.

Dit – u hoort het – rijmt sterk op het levenseinde van Simson. Zijn ogen worden uitgestoken
en hij wordt met koperen ketenen vastgebonden.

Waarom haal ik die verzen over Sedekia aan?

De verhalen over die volksheld Simson, die krachtpatser, dat zijn sterke verhalen. Verhalen over een uitdagende man, een man die zijn wilde haren niet kwijt mocht raken. Die verhalen spraken ook toen al sterk tot de verbeelding.
Maar al die doorvertelde verhalen zijn een keer op papier gezet, voornamelijk in de tijd van de Ballingschap, toen delen van het volk Israel verbannen waren naar Babel en ze daar moesten leven als vreemdelingen.
En die verhalen zijn opgeschreven met een dubbel doel: ze moesten de gewetens scherpen
en ze gaven hoop.
Israel moest leren inzien waarom het ook al weer in Ballingschap moest gaan. Ze hadden, volgens de profeten, de geboden van God stelselmatig overtreden. Ze waren andere goden nagelopen. Het werd hun straf, die ballingschap. Het moest nooit weer gebeuren.
Vandaar dat beroep op het geweten.
En nu was de laatste koning die Israel had voordat ze werden gedeporteerd naar Babel die koning Sedekia. En uitgerekend die koning had Israel zogezegd naar de Filistijnen geholpen.
Die les moest Israel leren.

Maar door al die verhalen heen, scheen toch ook weer licht, nieuwe hoop, en gaf het moed.
Het licht, dat God hen toch niet vergeten was. Want aan het eind herkrijgt Simson nog eenmaal zijn kracht!

Simson dus staat model voor Israel in ballingschap.

Het lijkt op wat in Psalm 137 wordt gezegd, de psalm die de gemoedstoestand van Israel daar onder woorden brengt:

Aan Babels stromen zaten we.
Aan de wilgen hingen we onze citers,
want daar verlangden
zij die ons gevangen hielden
van ons een lied.
Zij die ons mishandelden,
verlangden van ons vreugdebetoon….

Je ziet het voor je. Hoe Simson uitbeeldt wat er in dat lied gezongen wordt. Simson verschijnt op het toneel. Hij moet de Filistijnen vermaken, als een dansende beer aan een ketting. Dat veel oudere volksverhaal van Simson krijgt dus hiermee in die Ballingschapstijd een diepere betekenis en kleur. En zo gaat het Israëls geweten scherpen.

Waarom zijn wij in Ballingschap gevoerd? O ja, we hadden ons geheim, ons Godsgeheim verspeeld, dat verbonden met God. En Sedekia’s ogen werden uitgestoken en met ketenen werd hij gebonden – hoor maar in dat verhaal van Simson.

Eerst had Simson zich door Delila laten verleiden en vervolgens had Delila Simsons geheim tegen betaling doorverteld aan de Filistijnen. Simson zelf is verantwoordelijk voor wat er gebeurd, zoals Israel dat was toen ze werd weggevoerd in de ballingschap.
Simson is er de verbeelding van geworden. Zoals Simson, zo was Israel verblindt geraakt
en gebonden met ketenen.

U voelt dat het bij deze uitleg helemaal niet meer gaat over fatsoen of over de moraal die Simson erop nahoudt. Simson is de verbeelding geworden van Israel, spiegelbeeld. Hoe Israel God ontwijdt door de geboden met voeten te treden en haar geheim te verspelen.
Dat hebben de profetenschrijvers uit die Ballingschap feilloos aangevoeld en begrepen uit die Simsonverhalen. En daardoor krijgen die verhalen hun diepere betekenis.

Maar gelukkig is er niet alleen van de kritische kant, de scherpe veroordeling, ook van de kant van de hoop en de moed en het houvast die het biedt. Want het is niet alleen de ontrouw die kenmerkend is. Zeker niet.

Dan moeten we vooral denken aan dat indrukwekkende gebeuren in Gaza, vlak voor Simson Delila in de armen valt.
Men ligt ’s nachts op de loer om Simson gevangen te nemen. Maar Simson zelf rukt op dat moment de stadspoorten met grendels en al uit hun slot. Hij sleept ze 65 kilometer door het land op zijn rug en brengt ze naar de top van de berg die tegenover Hebron ligt.
Hij maakt om zo te zeggen van een gesloten stad een open stad. ‘Heft op, uw hoofden, poorten wijd’. En tegenover Hebron legt hij de poorten neer, daar waar de groten van Israel begraven liggen: Abraham, Sara, Isaac en Jakob. Daar bij Hebron waar God zijn verbond met Abraham sloot! ‘U zal ik maken tot een groot volk’, had God gezegd, ‘en alle volken zullen bij Israel worden ingelijfd!’
De stad van God een open stad: ‘…door uwe poort zal ieder binnentreden, de Filistijn, de Tyrier en de Moor, Rahab en Babel zullen U behoren, zoals het in Oude Psalmberijming werd gezongen.

Voelt u, dat was een groots moment. Simson wijst hier boven zichzelf uit. Simson, het zonnekind, opent de deuren van de duisternis. Een groots moment. Over roeping gesproken,
door de Geest van God gedreven! Kon het maar altijd zo zijn, met die roeping ook van ons,
met onze toewijding aan God! Een gemeente die haar poorten heeft weggedragen, huis zonder drempels, de toegang is vrij… natuurlijk dat willen we zijn: een gastvrije gemeente…
op het wandreliëf staan de deuren van het Witte Kerkje altijd open… Onze roeping, waaraan wij steeds weer herinnerd zullen moeten worden. Zo’n verhaal helpt ons daarbij, is geschreven om ons te inspireren. En zo biedt dit deel van het verhaal ook hoop.

Dat lees ik vooral ook in het slot, vers 22.

Vanaf het ogenblik dat zijn hoofdhaar afgeschoren is, begon het weer aan te groeien.
God maakt toch weer een nieuw begin. Het hoofdhaar was teken van de toewijding aan God. Toen het werd afgeschoren, leek alles voorbij, nergens licht, nergens koestering, en Simson kon het alleen zichzelf verwijten. Maar het verlangen was niet dood. En ergens begint er toch weer iets te groeien…. ‘Maak mij nog eenmaal sterk.’ Hij was toch ergens dat geheim achter zijn leven niet vergeten. En toen het erop aankwam, durfde hij er mee naar God toe te gaan: zo wordt zijn kracht toch in zwakheid volbracht.

En tenslotte dan dat vers 31: ‘Zijn verwanten kwamen om zijn lichaam op te halen
en begroeven hem in het graf van zijn vader Manoach. Twintig jaar had hij Israel geleid’.

Kijk, de dood van al die Filistijnen gaf bepaald geen aanleiding voor Israel om voor Simson een standbeeld op te richten. Want Simson was het immers zelf geweest die zich had uitgeleverd. Geen vlaggen, geen hoera’s, geen postuum eerbetoon, geen grootse parade.
Alleen Simsons broers en zijn familie, een restje van het volk dus, een handje vol, bleef over.
Zij moeten Simson onder de puinhoop vandaan halen. Zo nemen ze de geweldenaar op een lange tocht mee en begraven hem bij hun vader Manoach, op de plaats dus waar het ooit begon, tussen Sora en Estaol, waar het ooit begon met zijn roeping en die grandioze belofte
van bevrijding… Gemeente, dat is het, wat we hebben gezongen:

Wat van Simson staat geschreven
in de heilige Schriftuur,
van de zon, het licht der wereld,
die de mensen doopt met vuur:
zegevierend gaat hij onder in de nacht,
die zijn leven als een offer heeft volbracht.
(Jaap Zijlstra in Zingend Geloven, deel 4, lied 59.)

Laat dit bijbelverhaal onder ons levend blijven, doorverteld worden als een verhaal van hoop. Als het verhaal dat Israel verbindt met Jezus, die Zijn leven gaf voor de bevrijding
van ons soms donkere bestaan, voor een nieuw begin van leven.

Amen.

Overzicht preken

01-12-2019
Aldoor was er het woord
(Afscheidsdienst)


24-11-2019
Eeuwigheidszondag

10-11-2019
Bidden
(Jongerendienst)


03-11-2019
Zacheüs, graaier wordt redder
(Dankdag)


13-10-2019
Na het kyrie ook het gloria

06-10-2019
Een kind in ons midden

15-09-2019
Een goed verhaal
(Startzondag)


25-08-2019
Aan tafel genodigd

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring