Protestantse Gemeente Odijk


De bruggenbouwer

Ds. K.F. Visser
14-02-2016 | Eerste zondag veertigdagentijd

Lezing(en): Lucas 4:1-13 en Hebr. 4:14–5:10


Gemeente van Christus,

In de afgelopen week zag ik bij iemand op bezoek een schilderij, dat mij trof. Een eenvoudig beeld van een landschap, een Schots landschap zo bleek. Twee prachtige weilanden. Achterin het ene grasland staat een lieflijk kerkje afgebeeld, op het andere alleen weelderig groen. Tussen de beide grazige weiden staat een muur, zo’n eeuwenoude muur van verweerde stenen met bovenop een gietijzeren hekwerk met kruizen. Wat het meest mijn aandacht trok, was het midden van die muur. Er is bovenin die muur een uitsparing gemaakt. Een opgang, een trap die vanaf het grasland naar boven leidt; treden, die elke bezoeker willen helpen om over de muur te kunnen klimmen. Een brug, een geleide. Een hulpmiddel om van het gewone leven - het dagelijkse bestaan - terecht te komen in de nabijheid van de kerk, het gewijde leven.
Een eenvoudig, maar sprekend beeld. Toen ik het zag, hielp het mij om het beeld dat spreekt uit de Hebreeënbrief van vanmorgen mee te kunnen verduidelijken. Er is een brug tussen de aarde en de hemel, tussen hier en daar, tussen het lagere en het hogere, tussen tijd en eeuwigheid, een doorgang, een mogelijkheid voor mensen om toegang te krijgen tot God. Een brug. In de Hebreeënbrief wordt Jezus als de brug voorgesteld.

Jezus wordt priester genoemd, hogepriester zelfs. In de Latijnse bijbel wordt dat vertaald met Pontifex en de Pontifex betekent letterlijk: de bruggenbouwer. Het is weliswaar een titel uit het heidense Rome van Keizer Augustus, maar in het spraakgebruik gehandhaafd. Een priester en dan nog wel de hoogste die er is, is degene die een brug slaat tussen het gewone leven en het heilige van God. Zo leren we uit de Hebreeënbrief naar Jezus te kijken. Hij is de hogepriester bij uitstek. Sterker nog, Jezus wordt hogepriester genoemd naar het voorbeeld van Melchisedek.
En die Melchisedek is een wonderlijke figuur. Hij wordt genoemd in Genesis 14 als de Koning van Salem, Jeruzalem. En het is Abraham die hem ontmoet. Melchisedek brengt brood en wijn en zegent Abraham. Maar wie hij ooit geweest zou kunnen zijn, is onbekend. Misschien bestond die Melchisedek meer als oerfiguur, stijlmodel, de ideale priester. Van Melchisedek wordt geen stamboom vermeld, geen familie of voorvader. Hij komt niet uit het geslacht van Levi, toch de stam waaruit elke priester afkomstig is. Die Melchisedek moet wel haast een tijdloze, eeuwige figuur zijn geweest. Zijn naam klinkt als een klok in elk geval. Melchisedek, letterlijk Koning van de Gerechtigheid. En daarmee wordt Jezus getypeerd in de Hebreeënbrief: Hogepriester, zoals Melchisedek dat was. Die komt met priesterlijke waardigheid, met goddelijke geschenken, met liturgische gebaren. De hogepriester slaat een brug tussen de mens en God, Hij is de bruggenbouwer. Hij verbindt God met de mensen en de mensen met God. Hij maakt het mogelijk dat we tot God kunnen naderen, tot de troon van de Genadige, zoals de Hebreeënbrief het omschrijft.
Waarom? Omdat Jezus aan de ene kant even menselijk is als wij. En aan de andere kant een mens is zonder zonde, even heilig als God.

Nou kan het zijn dat wij bij het horen van woorden als priester of hogepriester eerder onze wenkbrauwen fronsen. We kennen dit spraakgebruik in onze kerken niet. Wij zijn niet zo georganiseerd. Wij zijn niet Rooms Katholiek met een rangorde, een trapsgewijze opbouw van het kerkelijk apparaat, van leek tot Paus, van pastoor tot prelaat, van deken tot aartsbisschop. Een ordening waarbij de macht steeds exclusiever wordt. Waarbij mensen, die heilig verklaard worden een soort tussenfiguren worden tussen God en mensen. De protestantse kerkopbouw is er juist een van gelijkheid van de ambten en de inschakeling van het ambt van alle gelovigen.

Toch is het goed om te bedenken dat de Hebreeënschrijver daar geen last van had, van die negatieve bijklank van de hiërarchie.
Het priesterschap van Jezus is er juist één van de groots mogelijke solidariteit. Van Jezus wordt gezegd hier in de Hebreeënbrief dat Hij kan meevoelen met onze zwakheden. Dat Hij net als wij in alle opzicht op de proef is gesteld. Hij kent al onze beproevingen. Behalve dan dat Hij zonder zonde is. Hij bezwijkt niet.

Gemeente, wij gedenken in deze weken op weg naar Pasen de weg die Jezus is gegaan voor ons.
En dat begint met het evangelie over de verzoekingen. Jezus in de woestijn wordt op de proef gesteld door de duivel: de verzoeking van het brood, de verzoeking van de wereldlijke macht en de verzoeking van de geestelijke macht. In dit evangelie wordt het zo voorgesteld dat de duivel toegang heeft tot Jezus, tot de mens bij uitnemendheid, de Mensenzoon. En als die duivel zomaar bij Jezus kan komen, kan hij ook zomaar bij ons naar binnensluipen. Hebben wij de deur opengezet voor allerlei kwalijke invloeden?
En wat zijn dan die kwade invloeden?
Voor welke verzoekingen staan wij doorlopend open? Hoogmoed, hebzucht, egoïsme, leven wij zo los van God en van onze naaste? Of kan ziekte een beproeving zijn, of lijden of noodlot? Of de grote waaromvragen van het leven? Wat kan ons in het geloof aan het wankelen brengen?

In dit evangelie is het Jezus die weerstand biedt tegen deze duistere machten. Hij brengt grendels op de deur aan, zegt de beroemde theoloog Noordmans in 1932.
Met drie bijbelse woorden verzet Jezus zich tegen die verzoekingen. ‘De mens leeft niet van brood alleen’, Deuteronomium 8: 3, ‘Aanbid de Heer, uw God, vereer alleen Hem’, Deuteronomium 6: 13 en tenslotte ‘Stel de Heer, uw God, niet op de proef’, Deuteronomium 6: 16.
De duivel is de diabolo, die ongrijpbare macht die tweedracht zaait, die mensen op het verkeerde been wil zetten, die scheiding maakt. En hoe je die macht ook ziet, als iets zelfstandigs of niet; die macht heeft invloed op de mensen. En het is die macht die Jezus hier als het ware in de ogen kijkt. Misschien kun je niks met dat begrip, met die figuur, met de duivel, ik geloof dat ieder van ons wel weet wat het kan zijn om op de proef te worden gesteld, om in een ongezonde verleiding te komen, dat we gevoelig zijn voor macht, roem en eer. Dat het voor de hand kan liggen om je geloof vaarwel te zeggen als het echt moeilijk wordt, want wat heb je eraan als het erop aankomt?

Er zijn zoveel momenten, gebeurtenissen, voorvallen, fasen in het leven, donkere wolken die boven een mensenleven hangen, die onze cultuur bedreigen, onze wereld kapot willen maken…. zoveel dat onzeker maakt of bang, dat het alleszins begrijpelijk is om onverschillig te worden, om te breken met God, om onze naasten aan zijn of haar lot over te laten, te kiezen voor puur eigenbelang, om aldoor je eigen zin door te drijven, alles te willen hebben, alles te willen kunnen…. Of zo moedeloos te worden, zo wanhopig dat voor het geloof in God geen plaats meer is.

Dat klinkt tamelijk zwaar allemaal. het kan ook simpelere. Ik las een simpel, maar prikkelend stukje hierover…. kinderlijke verleidingen en hoe jij als ouder daarop kunt reageren.

Echt mam, dat moeten we kopen, morgen is het uitverkocht of tien keer zo duur…
En dan die stem die je behoedt voor deze verzoeking; die stem die zegt: Trap er niet in, het is een truc, Als je toehapt, ben je de klos.
Ach, mam, ik wil die nieuwste iPhone…
…ja ja, met een abonnement van 40 euro en wie gaat dat betalen?
Man, ik wil dat nieuwste computerspel…
… waar je helemaal geen tijd voor hebt; je huiswerk gaat nog altijd voor!
Mam, ik wil dat grootste ijsje…
…Ja, waar je misselijk van wordt!
Mam, ik wil in die betere buurt wonen bij al die leuke mensen…
…Ach kind, je zult me nog missen…

Het is simpel voorgesteld, maar menig ouder kan aanvoelen waar het hier om gaat. Verleidingen, verzoekingen… ze zijn er steeds weer. En dat gaat ver soms. Nog op een heel andere manier dan in dit simpele voorbeeld. Dan gaat het om jezelf, om je leven, om je gezondheid, om wat je meemaakt aan beproevingen in je geloof, of als je de nood van de wereld op je in laat werken… Waar is God als je Hem nodig hebt! Waarom grijpt Hij niet in?
Waarom moeten sommige mensen, hele volkeren zelfs, zo vreselijk lijden? Aanvechtingen voor je geloof.

En de Hebreeënbrief schrijft: Jezus weet ervan. Hij kent ze zelf ook. In alles is Hij op de proef gesteld, net als wij, alleen Hij dan zonder te zondigen. Dat is het unieke van Jezus, wil de Hebreeënbrief zeggen. Hij is de hogepriester, die daarom voor ons de toegang heeft ontsloten tot God. Omdat Hij als hogepriester is aangesteld om gaven en offers te brengen voor het volk. Maar sterker nog, deze hogepriester offert uiteindelijk zichzelf!
Hij ontsluit de verbroken verbinding tussen de mens en God. Dat wil zeggen, Hij slaat niet de hand aan zichzelf, maar Hij geeft zichzelf met de inzet van zijn eigen bestaan.
De hogepriester Jezus brengt geen ritueel offer. Hij geeft zichzelf over aan de grenzeloze verwoestingdrang van de mens: ‘Als jullie zonodig willen slaan en martelen, beledigen en honen, als jullie willen doden: Neem Mij dan!’, zegt Jezus met andere woorden.
En daarmee zegt Hij ons de waarheid aan!
En wordt Hij de bron van eeuwige redding, schrijft de Hebreeënbrief. Uit alles wat Hij heeft moeten lijden, heeft Hij op die manier gehoorzaamheid geleerd, de Enige die zodoende gehoor gaf aan de diepste wens van God, dat er schoon schip gemaakt kon worden, vrije toegang, een volmaakte wereld.

Gemeente, wij gedenken in deze weken op weg naar Pasen de weg die Jezus is gegaan voor ons. In onze kerkdiensten proberen we die weg mee te beleven, voelbaar te maken, dichtbij te brengen.
Dat doen we op onze manier en in die manier zit ook iets priesterlijks. We vieren de liturgie. Als de priester stellen we het heil van God op een rituele manier voor. We doen het met woorden en gebaren, zoals altijd – de kerk leeft ervan: gebeden, zegenende gebaren, brood en wijn, doopwater, kaarslicht, vasten, de liturgische kleuren, het paars in deze tijd van bezinning en inkeer; de namen van de zondagen – bijbellezing en ons lied, de vrije woorden in de preek en de vaste woorden van het Onze hulp, het Kyrie, het Onze Vader en het Amen.

Liturgie, die beoogt ons toegang te verschaffen, verbinding te leggen, de brug te slaan tussen ons en God, dankzij Jezus de hogepriester, de bruggenbouwer.

‘Want ons geloof ziet Jezus aan:
wat Hij deed is genoeg gedaan
voor al wie leeft op aarde’, Lied 966.

Daarom is er deze oproep aan het begin van de Veertigdagentijd: kom over de brug!

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer