Protestantse Gemeente Odijk


De Geest

Ds. K.F. Visser
15-05-2016 | Pinksteren

Lezing(en): Handelingen 2:1-11


Gemeente van Jezus Christus, onze Heer,

Bij God de Vader en Jezus de Zoon kunnen we ons iets persoonlijks voorstellen. Zo spreken we over God, zo geloven we in God, zo bidden we tot God, heel vertrouwd: Vader, zeggen we, ‘onze Vader die in de hemelen zijt’.

En ook bij Jezus, misschien nog wel sterker dan bij God de Vader, zien we een levend persoon voor ons. Jezus, de man van Nazareth, die laat zien wie Zijn Vader is, hoe Zijn Vader is, heel vertrouwelijk.

Maar bij de Geest haken we af. Ik heb het vaak gehoord, bijvoorbeeld op de gemeenteontmoetingen over de Geest, of het gesprek tijdens de vergadering van het Groot-Consistorie: Pinksteren is maar een moeilijk feest. Die Geest, dat is zo vaag.

Als er in de bijbel wordt verteld dat er mensen zijn die vervuld worden van de Geest, doen ze dan iets wat niet normaal meer is? Raken mensen dan zo in de gloria dat ze buiten zichzelf treden? Onnavolgbaar voor anderen? In extase? Iets buitenissigs? Dan wordt het inderdaad wel erg ongemakkelijk om over de Geest te spreken.

In de bijbel wordt op twee manieren over de Geest gesproken. Op een persoonlijke manier en een onpersoonlijke manier. In de afscheidstoespraken van Jezus zoals we die kunnen lezen in het evangelie Johannes wordt de Geest vergeleken met een werkzame persoon: de Geest is trooster, pleitbezorger, gids. En hier in Handelingen 2 worden onpersoonlijke woorden gebruikt om de Geest aan te duiden. De Geest wordt vergeleken met wind en vuur, adem, een kracht.

Het is net als met GodZelf. God wordt in persoonlijke woorden voorgesteld. Hij is Vader, Koning, Herder. En ook met onpersoonlijke woorden. God wordt de rots genoemd of mijn burcht.

Toch is het verschil tussen persoonlijke of onpersoonlijke woorden voor de Geest minder groot dan het lijkt. De Geest werkt niet bovennatuurlijk als een macht of een spook dat van buitenaf komt binnenvliegen, waardoor mensen bezeten raken. Of de Geest nu persoonlijk wordt omschreven als trooster of onpersoonlijk als kracht, het gaat erom dat de Geest ervaren wordt, beleefd. Dat we ons bezielde mensen voelen. Bezield door de Geest, die van God uitgaat. De Geest waardoor Jezus zich liet leiden.
De Geest werkt daar waar wijzelf creatief ingaan op een situatie die verandering nodig heeft. We worden uitgenodigd om zelf betrokken te raken bij wat God in Jezus met ons en de wereld wil doen.
De Geest is God in deze wereld in ons mensen. En die Geest werkt daar, zoals een trooster zou doen, of een gids of zoals de levensadem doet, als een bezielende kracht.

Daarmee is de Geest niet alleen iets uitsluitend voor een Pinkstergemeente. Alle kerken die God belijden als Vader, Zoon en Geest zijn in wezen ook Pinkstergemeenten. Al zit het verschil dan vooral in de manier waarop dat wordt geuit.

Waar het om gaat dat is dat we ontdekken, dat we als christelijke kerk leven met een bijzondere motivatie, een opgewekte stemming, een bezieling om van binnenuit kerk te zijn in deze tijd. Hoe verschillend we ook zijn, we hebben allemaal dat gemeenschappelijk: dat we willen leven in een bezield verband. Dat we ons verbonden voelen met elkaar en met God.
Daarom komen we bij elkaar, zondag aan zondag. Daarom zoeken we het geloofsgesprek met elkaar. daarom zoeken we naar onze plaats in deze samenleving. Daarom bidden wij. Daarom zingen we. Daarom gaan we diaconale projecten aan. De Geest inspireert ons, beweegt ons, zet ons aan om geloof, hoop en liefde te delen met elkaar en met anderen.

Hoe verschillend we ook zijn, we zijn kerk van Christus met dat doel voor ogen. Dat wat ons bijeenhoudt: de Geest als de grootste gemene deler.

Ik moet denken aan een vriendin van ons. Zij loopt op dit moment de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. Ze heeft nu zo’n 200 kilometer afgelegd van de 600 die ze wil lopen, vanaf Bilbao. En ze vertelde wat op haar de meeste indruk maakt.
Ze zei: Dat is iedere keer weer de ontmoeting met andere pelgrims. Mensen die ik onderweg tegen kom, waar ik een tijdje mee oploop. Allemaal mensen uit zoveel verschillende landen. En je hebt, zei ze, aan een half woord genoeg om te begrijpen, om te voelen, wat je met elkaar deelt. Dat ene doel voor ogen. En dat is niet eens het bereiken van de eindbestemming, maar juist de heel persoonlijke tocht van bezinning, inkeer, helemaal voor jezelf, en dan toch juist om dat te kunnen delen met al die andere mensen, bijvoorbeeld ’s avonds op een overnachtingplaats.
De sfeer die dat geeft. De stemming. De binding aan elkaar. Hoe verschillend de mensen ook zijn.


Dat is iets wat ik ook teruglees in Handelingen 2. Zo ben ik die tekst beter gaan begrijpen. Al die verschillende mensen daar in Jeruzalem en er leeft ineens een gemeenschappelijke sfeer, een bezieling maakt zich van hen meester. Ze staan in vuur en vlam.

Ik heb lang gedacht dat het talenwonder van de Geest was dat de leerlingen van Jezus plotseling allemaal andere talen gingen spreken. En zo kan het inderdaad ook echt wel opgevat worden. Maar het kan ook anders.

Het kan best zo zijn geweest dat al die verschillende mensen, uit alle windstreken daar verzameld, een gemeenschappelijke basis voelden.
Het vermoeden bestaat dat het ging om mensen die oorspronkelijk uit het Jodendom, uit Israël afkomstig waren, uitgezwermd over de toenmalige wereld. Eerste, tweede, misschien wel derde generatie Joden, die inmiddels een nieuw bestaan hadden opgebouwd in de landen rondom. Geassimileerde Joden, die een nieuwe taal hadden geleerd, de gewoontes van hun nieuwe land hadden overgenomen, geïntegreerde Joden. En daar in Jeruzalem zich ineens aangesproken voelen doordat ze hun oorspronkelijke taal hoorden. De taal van de Thora. De taal van hun Joodse bijbel.
En daar zijn ze dan: Parten, Meden, Elamieten, inwoners van Mesopotamië … van oorsprong Joodse mensen, die één ding met elkaar gemeen hebben, die oorspronkelijke taal, cultuur en identiteit.

Het was Pinksteren toen, het Joodse Pinkstrerfeest. Tal van pelgrims uit de hele wereld trokken op naar Jeruzalem om daar dat grote feest te vieren, het Wekenfeest. Een week lang feest. Een dubbel feest. Oogstfeest was het. Het feest van de eerste opbrengst van het land. Gewoon puur natuur. En tegelijk was het in de synagoge het feest van de verbondssluiting en de wetgeving op de Sinaï, nadat het volk het nieuwe land was ingetrokken, na de bevrijding uit Egypte. Ze vieren het feest van het nieuwe verbond. Het volk ontvangt de wet als leefregel om het in dat nieuwe land samen goed te hebben.

Het feest van verbinding en van oogst dus, zoals gebruikelijk. Dat feest wordt er gevierd. Daar waren al die verschillende mensen op af gekomen. En dan ineens herkennen ze in elkaar hun gemeenschappelijke oorsprong, beseffen ze hoe het ooit begon. Omdat ze de leerlingen van Jezus horen spreken in hun oorspronkelijke taal over de grote daden van God.

Zo kan die tekst van vers 6 en vers 11 opgevat worden: ‘Wij horen hen in de taal waarin wij geboren zijn’.
En die ‘vreemde talen’ van vers 4 zijn letterlijk ‘nieuwe tongen’, dat wil zeggen ze spreken de oude geloofstaal op een totaal nieuwe manier uit; niet meer vlak of uitgeblust, maar bezield nu, vol vuur.

Ik geloof niet dat die discipelen een versnelde talencursus bij het LOI hebben gevolgd. Het waren eenvoudige Galliërs, zonder onvermoede talenknobbels. Maar wat ze doen, wat ze zeggen, raakt aan iets heel dieps, iets wat door al die mensen uit al die verschillende richtingen, verstaan werd; iets gemeenschappelijks, iets wat iedereen van oorsprong, van oudsher meegekregen had, en herkende. Ze weten ineens uit welke hoek de wind waait. En ze raken er met z’n allen helemaal van onderste boven, geestdriftig. Het ging bij die discipelen daar niet zozeer om het talenwonder van de Geest. Het gaat daar om het Woordwonder van de Geest. De mensen horen hen in de taal waarin ze werden geboren. Ze horen het Woord van den beginne.

En wat horen ze dan? Ze horen hoe de discipelen vertellen over de grote daden van God. Dat is altijd in de bijbel de standaarduitdrukking voor de bevrijding uit de slavernij. Hoe God hen uitleidde met een sterke arm en een krachtige hand. Het is dus de verkondiging van bevrijding, nieuw begin, ruimte in je hart en in je huis, hoop is het. Vrolijkheid ook, een feestelijke stemming. Ze worden er enthousiast van. Het werkt aanstekelijk. Als een lopend vuur gaat het onder de mensen. Moet je nou toch eens horen! Die simpele Galliërs daar, die vertellen dingen die we allemaal kunnen begrijpen, die we vanouds her kennen en met elkaar kunnen delen!

Pinksteren is het feest van verbinding en oogst.

Verbinding, omdat het een beroep op ons doet te zoeken naar wat we met elkaar gemeen hebben. Hoe verschillend we ook zijn. We kunnen elkaar aanspreken op wat we gemeenschappelijk hebben, de bijbelse verhalen.
Die lezen we, die verstaan we allemaal op onze eigen manier, met onze eigen oren, met onze eigen geschiedenis ook, en toch is dat precies wat ons met elkaar verbindt. Die ene bron, de basis, het oorspronkelijke Woord, Gods mensenboek, de Bijbel. En er is die Geest die uit al die verhalen spreekt. De Geest waarin Jezus leefde, de Geest die Jezus bezielde en die Hij schenkt aan iedereen die Hem wil volgen, die gelooft in recht en vrede.

Verbinding en oogst. Oogst. Wat is dan de oogst? Vandaag is dat de doop. Nieuwe lidmaten. Twee kinderen die worden toegevoegd aan die wereldwijde kring van mensen die geloof en hoop en liefde willen delen, in het voetspoor van Jezus.

De kerk is jarig vandaag! Want wat ooit begon als het Joodse Pinksteren, wordt daar het begin van een nieuwe beweging. Mensen voelen zich geroepen zich met elkaar te verbinden in de Geest van God, zoals Jezus daaruit heeft geleefd.

Verjaardag dus! Het oerbegin van de christelijke gemeente. Pinksteren. Wij krijgen er nieuwelingen bij: Lucie en Sarah, vandaag. Oogstfeest is het voor de kerk, omdat God zich door Jezus Christus aan ons verbonden heeft, zodat wij in Zijn Geest zullen leven en bijbellezen en zingen en bidden en vrolijk zijn en troost zoeken, een ander bemoedigen, de helpende hand toesteken, vrijwillig een taak op ons nemen, het geloofsgesprek zoeken, omzien naar elkaar…. wij, hoe verschillend we ook zijn… we vieren het feest van de verbinding en de oogst.

Amen.

Overzicht preken

02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer