Protestantse Gemeente Odijk


De graankorrel

Ds. K.F. Visser
18-03-2018

Lezing(en): Johannes 12: 20-33


Gemeente van Christus,

Het kan best zo zijn dat u de lezing van daarnet – Johannes 12 – moeilijk vond. Ook ik hoor er ingewikkelde dingen in. Er zijn Grieken die naar het Paasfeest zijn gekomen en die willen Jezus zien. Hoezo dan? En er gaat een oordeel over de wereld. De heerser van de wereld zal uitgebannen worden. Wie is dat? Hoe dan? En dan is er die stem uit de hemel, of althans sommigen zeggen dat het een stem uit de hemel is, een engel, maar anderen zeggen dat het een donderslag is. En dan is daar natuurlijk die beeldspraak die Jezus gebruikt voor zijn eigen situatie. Hij vergelijkt zichzelf met een graankorrel, die in de aarde moet vallen en breken om op die manier vrucht te kunnen dragen. Sterven om op te staan. Ingewikkeld allemaal.

Maar volgens mij is er onmiskenbaar één ding dat we vast allemaal herkennen zullen, iets wat ons ook kan raken zelfs. Jezus die zegt: ‘Nu ben Ik doodsbang’.
Dat is zo’n woord dat meteen bij ons gevoel naar binnen slaat. Het doet wat met ons. Deze pure emotie, deze hartenkreet van Jezus, in alle eerlijkheid door Johannes op papier gezet.
Jezus die onder woorden brengt hoe Hij zich voelt op dat moment. Hij voelt zich doodsbang. Hij weet wat er komen gaat. Hij weet dat Zijn leven op het spel staat. En dan mag je nog zozeer de Zoon van God zijn, er is ook die andere kant, die menselijke kant.

Met een vergelijking blijft het toch nog enigszins buiten Hem zelf. Jezus spreekt over zichzelf als graankorrel. Zo zal het met Hem gaan. Hij moet net als een graankorrel worden gezaaid, in de aarde vallen, moet in de aarde zelf sterven, om te kunnen openbreken, om vrucht te dragen. Hij weet het. Hij kan het met dat beeld nog een beetje op afstand houden. Het gaat over een graankorrel, nog niet in directe zin over Hemzelf, maar als Hij de vergelijking heeft beëindigd, dringt de ware werkelijkheid tot Hem door: ‘Nu ben Ik doodsbang’.

Dit, gemeente, is het Getsemane van Johannes. Jezus moet het als het ware eerst uitspreken om te weten hoe het zit, hoe het zal gaan. Dat Hij die graankorrel is. Dat Hij zijn leven zal geven. Dat Zijn dood de uiterste consequentie is van de liefde die Hij van God zijn Vader heeft getoond aan de mensen. Liefde die niet aan zichzelf denkt. Liefde die zich wegschenkt, die zich opoffert. Zo zal het gaan. Hij geeft zichzelf, Hij zal op die manier laten zien hoe groot de Naam van Zijn Vader is. De Naam van Zijn Vader, geschreven met de hoofdletters van de LIEFDE.

‘Nu ben Ik doodsbang. Wat moet Ik zeggen? Vader, laat dit ogenblik aan Mij voorbijgaan?’
Dat zou Hij willen bidden, dat zou Hij willen roepen naar de hemel. Maar als Hij dat door zich heen laat gaan, weet Hij het weer: ‘Hiervoor ben Ik juist gekomen’.

En het is of er een echo klinkt van dat besef, als een stem uit de hemel, als een hemelse donderslag… die niet alleen Jezus bevestigd in zijn overtuiging waarvoor Hij dient,
maar ook voor de mensen. ‘De stem’, zegt Jezus, ‘heeft niet voor Mij gesproken, maar voor u’. Wij moeten het horen. Wij moeten het ook zo gaan zien… als wij straks – in de stille week – de evangelieverhalen horen over het lijden en sterven van Jezus. Als wij het voor ons zien gebeuren, hoe Jezus wordt gekruisigd, omhoog geheven, noemt Johannes het hier.
Dan kijken we ook naar onszelf. Niet alleen Jezus, maar ook wij, die willen proberen dichtbij Hem te staan, Hem te volgen, wij kunnen het als het ware in ons eigen lijf voelen, dat Hij ons naar zich toetrekt. ‘Mee-gekruisigd’, zeg maar. We moeten het ook voelen, hoe de heerser van de wereld, hoe het kwaad dat goede mensen bedreigd, hoe dat uitgebannen wordt, hoe dat met Christus aan het kruis wordt genageld. Dit is wat God wil: dat het kwaad uitgebannen wordt. Dat het geen macht meer heeft. Dat het kwaad in principe overwonnen zal zijn, zodat wij niet meer wanhopig hoeven worden….

Gemeente, wil dit evangelie vanmorgen ons raken, dan begint dat volgens mij bij die menselijke ervaring, die Johannes van Jezus beschrijft: ‘Nu ben ik doodsbang’.

Kennen wij ervaringen van grote angst? En wie dat kent, wil dat misschien hooguit in een heel vertrouwde kring met een ander delen. Daar praat je niet zo makkelijk over. Doodsbang, wanneer voelde u zich zo? Wanneer voelt een mens zich zo?

Als de dokter een slecht-nieuwsgesprek met jou moet voeren? Mensen vertellen me dat ze na het slechte nieuws niets meer hebben gehoord. Gelukkig als er een partner bij is, die nog kon blijven luisteren, maar de patiënt was innerlijk weg. Doodsbang misschien wel. Alles stort in. Iemand tuimelt in een peilloos diep gat.

Kent u een ervaring van intense angst? Je raakt je kind kwijt in een warenhuis. Het gebeurt in een seconde. Je draait je om en je ziet hem of haar niet meer. Schrik. Grote schrik. Alle bloed trekt uit je gezicht weg. Je kunt het noodlot niet aanzien.

Kent u een ervaring van vreselijke angst? Als er dreiging in de lucht hangt. Wereldleiders die met een nucleaire aanval schermen? Harde taal klinkt over en weer. Zeker van leiders waar we toch niet zoveel vertrouwen in hebben. De schrik slaat je om het hart. Ze zullen toch niet…?

Gemeente, bang zijn verbindt ons vanmorgen met Jezus en hoe bijzonder is dat.

En volgens mij gaat het zelfs nog een stap verder. Als we ons op die manier verbonden kunnen voelen, mogen we ook nog verder kijken. Want de weg die Jezus gaat- de weg van de graankorrel die sterft om op te staan - wijst erop dat het geen doodlopende weg is, maar een weg ten leven.
Want de macht van het kwaad blijkt uiteindelijk en ten diepste niet opgewassen tegen de macht van de liefde, zoals Jezus die namens Zijn hemelse Vader heeft laten zien. De macht van het kwaad heeft zijn laatste dreiging verloren, omdat de liefde oppermachtig bleek. Dat is toch de betekenis van Pasen.

Dat is de verkondiging voor vanmorgen. Dat is wat we mee naar huis mogen nemen. Dat is wat we in ons hart mogen voelen. De liefde van God blijkt oppermachtig, sterker dan de dood, sterker dan het kwaad.

Dat wil zeggen dat het dus zin heeft om steeds weer op te komen voor goede, liefdevolle dingen, voor gerechtigheid, voor omzien naar elkaar, opkomen voor mensen die in de hoek zitten waar de klappen vallen. Dat het waarachtig zin heeft om te strijden voor goede zorg, medemenselijkheid, pastoraal en diaconaal handelen. Het is heel voorstelbaar dat we ons laten afschrikken door tegenslag, dat we ons uit het veld laten slaan door dreiging of noodlot, we kunnen ons doodsbang voelen, maar de verkondiging is dat de liefde overwint; de laatste dreiging van het kwaad toch niet is opgewassen tegen de liefde van God, die Jezus heeft getoond.

De graankorrel sterft om op te staan. Misschien moet het zelfs wel zo, wil Johannes aangeven, zeker wat Jezus betreft. Het kon niet anders. Jezus trok de uiterste consequentie van de liefde, die niet aan zichzelf denkt, zijn dienende liefde, zijn opofferende liefde. Hij stierf om op te staan. Zijn weg liep niet dood in de angst, in de wanhoop, in de dood zelf. Er bleek een doorgang. Door de crisis heen kan de liefde aan het licht komen.

Wie geloof hecht aan de weg die Jezus ging, kan zich sterk voelen. Dat je misschien zelfs als je wanhopig bent, toch vertrouwen kunt herwinnen. Dat je misschien soms even je realiseert dat je leven hoe dan ook geborgen is bij God.

In tijden van crisis wordt een mens op zichzelf teruggeworpen; teruggeworpen op de laatste en diepste vragen van het leven en op gevoelens van angst, vertwijfeling en verlatenheid. Dan kan het heilzaam zijn als er een stem klinkt die spreekt van aanvaarding, die voorzichtig wijst op een mogelijk nieuw begin.

Wat ik zie in dit evangelie is hoe Jezus angstig is, de angst onder ogen ziet, in de ogen kijkt, en weet dat Hij niet anders kan en wil. Hij baant op die manier een gang door het donker van het kwaad heen. Op de Paasmorgen schijnt het licht. En Hij gaat die weg voor ons! Om ons mee te nemen op die weg. ‘Mee-gekruisigd om mee op te staan’, zegt Pauslus, als Hij die weg in woorden vatten wil.

Hier in dit evangelie, zegt Jezus, is het uur gekomen. Dit is het keerpunt. Het belangrijkste uur in zijn leven breekt bijna aan. Maar niet alleen wordt het brute van het kwaad dan zichtbaar, ook en vooral de grootsheid van de liefde. Hier valt de beslissing. Hierna is het nooit tevergeefs om lief te hebben, trouw te zijn, moed te houden, om te zien naar elkaar.

De Grieken willen weten wie Jezus is. Zij zijn de mensen van buitenaf. Nieuwsgierige mensen, maar ook mensen die niet goed weten hoe het is om met Jezus in zee te gaan. Ze komen er spoedig achter. Wij weten hoe het zal gaan.

De graankorrel valt in de aarde en sterft. Als een graankorrel altijd alleen maar graankorrel zou blijven, zouden wij nooit brood eten. Maar de graankorrel valt en sterft en draagt veel vrucht. Wij danken Jezus, die de weg ging van het graan. onbegrijpelijk ingewikkeld, ja, en tegelijk zo troostvol en bemoedigend.

Het zaad van de goedheid van God
valt in de dodenakker…
maar voor een ieder
die op Gods goedheid wacht,
ruist er al een oogst in de wind,
als psalmen in de nacht.

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer