Protestantse Gemeente Odijk


Eerst geloven, dan zien!

Ds. K.F. Visser
27-03-2016 | Eerste Paasdag

Lezing(en): Lucas 24: 1-12


Gemeente van Christus,

De vraag ligt voor de hand. Hoe kunnen we Pasen vieren als de dood zo dichtbij is? Hoe kunnen mensen Pasen vieren, die leven met het gemis van hun geliefde? Voor wie de dood van hun partner of hun kind zo’n diepe wond heeft geslagen. Hoe kunnen zij Pasen vieren? De mensen onder ons, mensen die we kennen, die deel uitmaken van onze gemeente, voor wie het de eerste keer is nadat hun geliefde is gestorven. Dat verdriet doet zo pijn. Het is of alles stil blijft staan op Goede Vrijdag, de dood van Christus aan het kruis, het lijden, het sterven, dat is wat dichtbij hun hart ligt. Kunnen we elkaar wel een vrolijk Pasen wensen? Ook als we ons de recente aanslagen te binnen brengen, de gruwelijke aanslagen in Brussel van afgelopen dinsdag? Hoe kunnen we recht doen al onze gevoelens? Stappen we er vandaag niet veel te gemakkelijk overheen? We kunnen toch vandaag niet doen alsof er niks is gebeurd? Kan het wel Pasen worden? Of zullen we het maar overslaan dit jaar?
Nu even niet. Ons gevoel zit bij de dood en de doden. Hoe kunnen we over Opstanding spreken, als er geen opgewekte verhalen te vertellen zijn? Mensen die ontijdig sterven, te jong, te abrupt. Levens die plotseling aan hun einde komen. Het is om opstandig van te worden!
Gemeente, ik wil heel graag eerst deze gevoelens met u delen. Anders kan het waarachtig geen Pasen worden.

En nou weet ik wel dat het ook een eerste opwelling is vandaag. In feite kunnen we elk jaar wel zulke gevoelens bij elkaar en bij onszelf onderkennen. Juist omdat het Pasen is, worden we ons meer bewust van de dood, die rondwaart. Is het niet direct in onze eigen omgeving, bij mensen die we kennen of bij landen om ons heen, dan wel elders in de wereld.

Maar het geloof krijgt pas een kans als we verder durven kijken dan de dood, en een graf, voorbij de donkerte van geweld en terreur. Het geloof krijgt een kans als we bij verder durven kijken dan de dood.

En, gemeente, laat dat nou precies de boodschap zijn van vanmorgen.

‘Wat zoeken jullie de Levende bij de doden? Hij is hier niet’, zeggen de engelen tegen de vrouwen bij het graf. En hun woorden raken ons diep in het hart.

Gemeente, daarover moet het gaan vanmorgen. Over die twee engelen en over die vrouwen en over die drie dagen tussen Goede Vrijdag en Pasen. Over ons geloof dat een kans krijgt als we verder durven kijken dan de dood.

Hoe doet Lucas dat? Hoe vertelt hij over de goede boodschap van Pasen? Hoe brengt hij het evangelie aan ons over? Lucas gebruikt een paar motieven, die opmerkelijk zijn. En dan gaat het over die drie dagen om te beginnen. Jezus is eerder in het Lucasevangelie na drie dagen onvindbaar geweest. En dan gaat ook over die twee mannen in blinkende gewaden. Die waren er ook al eerder. En tenslotte gaat het over de vrouwen, die eerst geloven en het dan gaan zien. Die genoeg hadden aan woorden en niet pas gingen geloven na eventuele bewijzen.

Jezus is eerder na drie dagen onvindbaar geweest. Als twaalfjarige in de tempel. Lucas heeft het als enige uitvoerig beschreven. Jezus was niet te vinden. Zijn ouders konden Hem niet vinden. Hij was te vinden daar waar het Woord werd gelezen en besproken. Hij was bezig met het grote geheim van God zijn Vader. Hij hoort blijkbaar niet thuis in de gewone wereld, bij de gewone gang van zaken. Hij is ons steeds vóór. Hij is ons steeds een stap vooruit. Hij is niet het doorsnee kind dat bij z’n ouders blijft. Hij gaat zijn eigen weg. Hij moest zijn eigen gang wel gaan, omdat Hij ons met Zijn voorbeeld, Zijn leven wilde inwijden in dat geheim van God en het leven en de liefde. Na drie dagen is Hij onvindbaar. En logisch dat zijn ouders radeloos zijn. Hij zou toch niet… dood zijn?
‘Wist u niet dat Ik in het huis van mijn Vader moest zijn’, zegt Jezus tegen zijn ouders als ze Hem weer vinden. Maar ze begrepen het niet, staat erbij.
En wij begrijpen het evenmin. Die drie dagen, in nevelen gehuld. Wie is Hij toch? Hoe vreemd, hoe anders, hoe niet van deze wereld en toch…. zo bezig met de wereld van God, Zijn Vader, om ons daarmee vertrouwd te maken. Als dat andere geluid te midden van altijd maar eendere treurige nieuws.

De vrouwen vinden Jezus niet. Als ze op de eerste dag van de week, drie dagen na de dood van hun meester, naar het graf gaan, vinden ze Hem niet. De steen voor het graf is weggerold. En toen ze naar binnen gingen, vonden ze Zijn lichaam niet. En ze raken helemaal van streek.

Dat is het eerste motief. Drie dagen en Hij is er niet meer. Drie dagen als de drie dagen van duisternis over Egypte, de éénnalaatste plaag voordat Israël bevrijd zal worden uit het land van de angst. Drie dagen als Jona in de grote vis. En daarmee verbindt Lucas het evangelie van Jezus Christus met de lange geschiedenis van het bijbelse Israël. De geschiedenis die zo vaak op dood spoor lijkt te zitten, maar waar God zich mee inlaat om het tot bevrijding te brengen, uitredding, verheldering na verwarring, nieuw begin, licht na diepe duisternis.

Na drie dagen was Hij onvindbaar. En ze vonden Zijn lichaam niet.

Lucas roept in zijn Paasevangelie herinneringen op uit dat hele reisverhaal dat hij over Jezus schrijft. Daarom zien we hier ineens weer twee mannen verschijnen in blinkende gewaden bij het graf. Ze doen onmiskenbaar denken aan die twee mannen in blinkende verschijning, die er ook al eerder waren geweest, op de berg van de verheerlijking, Mozes en Elia. En die twee spraken toen over het levenseinde dat Jezus in Jeruzalem zou moeten volbrengen. Jezus was met drie leerlingen de berg op gegaan om te bidden. Hij had gesproken over zijn weg, zijn lijden en dood. En over zijn opwekking. Maar het was vreemd in de oren van de leerlingen. Ze konden het niet meemaken. Ze stonden erbuiten. Ze hoorden het aan en begrepen er niks van.
Tot dat moment op die berg. Jezus blijkt daar ineens niet zomaar hun meester te zijn, hun leider. Maar Iemand anders. Iemand met een hoge roeping. Iemand die meer is dan zomaar een mens met een missie. Als Zijn aanblik verandert. Als Hij straalt van hemels licht. Dan beseffen die leerlingen dat hun Jezus zich onttrekt aan het gewone bestaan, anders is, goddelijk. En dat zien ze in die twee figuren, die plotseling verschijnen. Mozes en Elia, die de vertegenwoordigers zijn van de wet en de profeten. Heel het Oude Testament staat hier symbolisch voor hen en ze zetten Jezus in een goddelijk licht.
Het is of Lucas deze twee figuren hier opnieuw laat verschijnen bij dat lege graf. Als de onthulling van dat geheim, dat Jezus niet zomaar hoort bij ons gewone leven, met zijn vaste patronen van denken en doen. Hij onttrekt zich aan de normale dingen. Hij is zo anders, zo ongrijpbaar anders. Hij hoort bij het geheim van God en het leven en de liefde. Hij hoort niet bij de dood en Hij hoort niet bij ons doodnormale leven. Hij is ons altijd een stap vooruit.
Als later, na de Opstanding opnieuw twee mannen op weg zijn, terug naar hun dorpje Emmaüs en Jezus voegt zich bij hen, horen ze hoe Hij hen de bijbel verklaart en dan begint bij de wet en de profeten, schrijft Lucas.
Ook hiermee verbindt Lucas het evangelie van de Opgestane Heer met de lange geschiedenis van het bijbelse Israël. Hoe Jezus kwam om de wet en de profeten te vervullen, tot verheldering te brengen, tot hun bestemming, hun eigenlijke doel: bevrijding na angst, licht na al het duister.

En dat laat Lucas ons tenslotte ook zien aan de hand van die vrouwen. Ze spelen een sleutelrol in dit evangelie. Een sleutelrol bij dat open en lege graf. Ze schrikken. Ze kunnen geen spoor van Jezus ontdekken. Hij is zoek. Ze vonden zijn lichaam niet. Het moet een nachtmerrie zijn. Niks vreugde van de Paasmorgen, angst, dat is het. Ze worden bevangen door angst. En dan horen ze die twee mannen spreken: ‘Waarom zoeken jullie de Levende onder de doden? Hij is hier niet. Hij is uit de dood opgewekt. Herinner u wat Hij u gezegd heeft….. En ze herinnerden het zich!’

De vrouwen worden aangespoord hun geheugen op te frissen. Hoe was het ook weer? Wat had Jezus ook alweer gezegd, toen Hij nog in Galilea was en tot hen gesproken had. Dat Hij moest worden uitgeleverd aan zondaren en moest gekruisigd worden en op de derde dag opstaan.

En de vrouwen laten zich overtuigen door die woorden. Dat is het bijzondere moment. De vrouwen vragen helemaal niet of ze Jezus nu dan ook mogen zien. Het woord dat de twee mannen spreken is genoeg. Het woord is genoeg. Ze geloven het onvoorwaardelijk. De woorden overtuigen hen. Ze hoeven er niet eens per se een bewijs van te zien. Eerst is er het geloof, dan gaan ze het misschien zien….
Maar daar vertelt Lucas verder niks over. Alleen dat ze de woorden overbrengen op de andere vrienden. En dat Petrus vervolgens het op een rennen zet, omdat hij kennelijk niet genoeg heeft aan de woorden. Hij wil zichzelf overtuigen en raakt dan pas verwonderd.

Die vrouwen dus. Ze zien Jezus helemaal niet. Ze vragen niet eens een aanwijzing over hoe of wanneer. Ze nemen eenvoudig aan wat hen gezegd wordt, omdat ze zich de woorden van Jezus herinneren. Niet omdat het graf leeg is, geloven ze, maar om de woorden die Jezus zelf gesproken heeft, die woorden overtuigen hen.

Dat vinden wij misschien maar moeilijk. Is het wel wat voor ons om alleen maar op woorden af te gaan? Wij zeggen heel vanzelfsprekend: Eerst zien dan geloven…. en omdat er niks te zien is, ja een leeg graf, daarom houden mensen het al gauw voor gezien en komen niet tot dat geloof.
Bij de vrouwen is het zo dat de woorden hen zeggen meer dan het lege graf. Die woorden brengen hen in beweging en brengen hen later pas tot een ontmoeting met hun opgestane Heer.

Geloven, we krijgen het niet cadeau. Maar het geloof krijgt beslist een kans als we verder durven kijken dan de dood en het lege graf. Het geloof krijgt een kans als we voorbij de dood durven kijken. Woorden moeten ons in beweging brengen. Die voortdurende herinnering aan wat Jezus aldoor heeft gezegd. Dat Hij die weg zou gaan van lijden en dood. Dat Hij die weg moest gaan om voor ons het licht te zijn aan het einde van de tunnel.

In het graf lagen de windsels, schrijft Lucas. Petrus ziet alleen de linnen doeken. Het geheim van de opstanding is ingewikkeld, in nevelen gehuld. We kunnen het niet ontrafelen. Het hoort bij de dood en het doodsgebied, die onleefbare toestand waar we steeds weer tegenop lopen. Daar hoort de opgestane Heer niet meer bij.
Dat heeft Hij achter zich gelaten. We vinden Hem niet bij de dood en de doden. En we vinden het geloof niet als we blijven stil staan bij de dood en de angst en de huiver en de beklemming….

En dat voelen we zelf ook. Elk overlijden van wie ons lief is, elke terreuraanslag is ook een aanslag op ons geloof: ‘Mijn God, mijn God waarom hebt Gij mij verlaten!’
Maar wij vinden Hem niet bij de dood en de doden.

Pasen wil ons in beweging brengen. Dat we ons Zijn woorden weer herinneren. Dat Hij moest lijden en sterven en dat Hij ons alweer vooruit is. Omdat Hij de wereld opnieuw tot leven wil wekken, de wereld, onze wereld ook.

Het geloof krijgt een kans als we verder durven kijken dan het graf en de dood. Waar is Hij te vinden? Niet bij de bommen in de metro, maar bij de bloemen op het plein.
Niet bij die verdwaasde enkelingen, maar bij het ‘allemaal samen’.
Misschien is het zelfs zo, dat je pas iets zinnigs over Pasen kunt zeggen, als je beseft hoezeer de dood alles kapot maakt wat een mens lief is. Wie zelf aan den lijve ondervonden heeft, de vernietigende kracht van de dood, wie de zwaarte voelt van rouw en gemis, wie verloren kan staan aan een graf… zo iemand kan misschien pas echt iets zinnigs gaan zeggen over Pasen, over nieuwe hoop op den duur, licht na zoveel duisternis, hoop tegen beter weten in, vertrouwen na zoveel onrecht.
Pasen is het nee tegen de nacht en de dood en het graf. Pasen is het ja voor het leven, om die Ene, Jezus Christus, de Levende.

Misschien moet je eerst geloven dat Jezus de Levende is, voor je het gaat zien.

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer