Protestantse Gemeente Odijk


Kerstmorgen

Ds. K.F. Visser
25-12-2016 | Eerste Kerstdag

Lezing(en): Lucas 2: 1-20


Gemeente van Jezus Christus, de nieuwgeboren Heer,

Vorige week zag ik het pas goed. Toen drong het pas echt tot mij door. Die slogan van Post.Nl: ‘Kerst is aandacht. Kerst is een kaartje.’ Ik had toen al voor mijzelf het motto bepaalt voor deze kerstdienst: Kerst is aandacht.

Dat de post andere belangen heeft, mag duidelijk zijn. Het papieren kaartje moet voor de post blijven winnen van het digitale kaartje. Dat is goed voor de bedrijfsresultaten, waarmee ze misschien de Belgen buiten de deur kunnen houden. Maar ondertussen is het wel waar: ‘Kerst is aandacht’.

Hoe ik aan dat motto kwam? Dat is een heel ander verhaal dan de post.
Het is een onthutsend verhaal, vind ik. Het is het eindresultaat van een onderzoek van de Kinderombudsvrouw, Margrite Kalverboer.

Zij doet dit werk nog maar kort. Ze is begonnen met een brede verkenning van wat er onder kinderen leeft. Twee maanden lang ging zij van buitenschoolse opvang naar kinderdagverblijf, van basisschool naar middelbaar onderwijs, van jeugdinstelling naar asielzoekerscentrum, en overal sprak ze met kinderen zelf, zij en een heel team van medewerkers.
En over de uitkomst van al die gesprekken liet weten dat ze nogal geschrokken was. In al die verschillende situaties werd steeds deze ene vraag aan de kinderen gesteld: Wat vind jij belangrijk, nu en hier, voor jezelf, zoals jij er nu aan toe bent, in jouw omstandigheden? Wat is voor jou het meest belangrijk?

En verreweg het vaakst kreeg de ombudsvrouw te horen dat kinderen geen luxe dingen willen, niet de nieuwste smartfone, niet die merkschoenen, niet die hippe kleren, wat kinderen vragen is eenvoudigweg AANDACHT!

Margrite Kalverboer gaf er zelf commentaar bij: Er wordt aan kinderen hoge eisen gesteld. Ze moeten voldoen aan het mooie plaatje. Ze moeten ‘t liefst slim zijn, goede cijfers halen, naar sport en naar muziek. Kinderen moeten zoveel mogelijk ongestoord kunnen opgroeien, dus er wordt van alles voor de kinderen gedaan. Ze krijgen zoveel mogelijk spullen om zich geen moment te hoeven vervelen. Maar ondertussen moeten ze daardoor heel vaak op hun tenen lopen. Er wordt veel van kinderen gevergd. Terwijl, als je het de kinderen zelf vraagt, ze simpelweg vragen om aandacht. Gewoon luisteren naar hen, dat is waar kinderen naar verlangen.

Wat herkent u daarvan? Als ouder of als grootouder, als leerkracht, als buurman- of vrouw, als vrijwilliger in onze samenleving waar u te maken krijgt met gezinnen en kinderen. Of gewoon als mens van deze tijd. Wat herkent u ervan?

Ik zie het beeld voor me van die jonge moeder, die haar kind de borst geeft en ondertussen alleen maar op haar mobieltje kijkt.
Ik zie die vader, die zijn twee jonge jongens meeneemt naar de kinderboerderij. Hij levert ze af als het ware en begint meteen zijn laptop open te klappen om blijkbaar zijn mails te checken.
Ik hoor het van leerkrachten. Er zijn kinderen die zo’n vol weekeinde meemaken, dat ze op maandagmorgen moe in de klas erbij zitten. Er is zoveel leuks gedaan bij mamma thuis en bij papa thuis, dat er geen moment rust in zat. Het ging maar door. Waar was er alleen maar even aandacht voor de kinderen, tijd om even echt met elkaar te praten. Belangstelling te hebben.

‘Kijk naar ons’ vatte een 14-jarige het kort samen in het rapport van de ombudsvrouw, ‘kijk naar ons zoals we zijn. Let nou eens niet alleen maar op wat we presteren op school, op de cijfers die we halen, alsof wij een probleem zijn. Kijk naar ons, praat met ons, maak echt contact’.

Gemeente, toen ik dat las, wist ik meteen dat dit het thema moest worden voor Kerst. Kerst wil zeggen: aandacht.

Met de Kerstdagen kunnen we tijd maken voor elkaar. Als het ook maar even kan, zoeken we elkaar op, binnen de familie- of vriendenkring, met buren of misschien zelfs wel onbekende gasten, die u een plaats aan tafel geeft. Aandacht. We geven onszelf de kans om echt bij elkaar te zijn, rijker te worden van elkaars nabijheid. Belangeloze aandacht, interesse in de ander, oog en oor hebben voor die ander.

Aandacht. Toen ik met dat begrip in mijn achterhoofd naar het evangelie ging kijken, herkende ik het ineens in de houding van Maria, en sowieso in de betekenis van Kerst.
En ik zie er een uitnodiging in en een verlangen, dat wordt waargemaakt.
En waar dat bij elkaar komt, gemeente, daar kan deze Kerst dit jaar ons werkelijk goed doen.

Als ik Lucas 2 lees, zie ik Maria. Ze brengt haar eerstgeborene ter wereld en schenk Hem alle zorg en aandacht. Hoe beroerd haar situatie ook is, hoe armmoedig en niet te benijden. In het nachtverblijf voor de dieren.
In een simpele stal. Hoe pijnlijk haar toestand in de onrustige wereld van haar dagen ook is… hele volksstammen op drift vanwege dat decreet van de keizer. Volop turbulentie rondom haar. En toch beschrijft Lucas hoe Maria als jonge moeder volop aandacht schenkt aan haar pasgeborene.

Ze wikkelt Hem in doeken en legt Hem in een kribbe. Met al haar aandacht schenkt zij haar kind de zorg, die zo nodig is voor een jong geborene. Niets brengt haar hiervan af. Ze laat zich niet afleiden. Ze laat zich niet verstoren. Ze doet waar haar hart naar uit gaat. Al het andere om haar heen, alle werveling, het engelengezang en de opgewonden verhalen van de herders, het is er, ze hoort het, ze ziet het, het gaat niet aan haar voorbij, maar ze neemt het alleen maar op. Ze bewaart alle goede woorden in haar hart en blijft erover nadenken, schrijft Lucas.

Dat is wat ik Maria zie doen in dit evangelie. Hoe zij met al haar aandacht betrokken is, geïnvolveerd is, met hart en ziel verbonden is aan haar eerstgeborene; het wonder dat zich aan haar voltrekt.

In de eenvoud van dit evangelie zie ik de diepere betekenis van het Kerstfeest. Hoe God zich over ons ontfermt. Hoe God om ons bewogen is.
Hoe Hij al zijn aandacht op ons richt. Het gaat Hem om ons, om u en mij.
Hoe Hij zich toewendt naar ons. Hoe Hij van Zich wil laten horen als een herder. God geeft ons alle aandacht. Het gaat om ons. Hij zoekt ons op. Hij komt ons nabij. Hij wil de Aanwezige zijn in uw en mijn leven. Met stille overmacht komt Hij en neemt voor lief mijn onvermogen. Dit is voor mij het hart van het Kerstfeest.

God komt tot ons. In Jezus, het Kind van de kribbe, komt God tot ons.
Hij komt niet met brute macht. Hij komt niet met een overdonderende entree de wereld binnen. Met onvoorstelbare overredingskracht. Met een stem als een bulderende kanon. Hij komt ook niet met verpletterend grote cadeaus; met geschenken zo groot als de wereld, om ons te imponeren. Hij komt in de gedaante van een kind!

‘Dit zal voor jullie het teken zijn’, zegt de engel tegen de herders: ‘jullie zullen een pasgeboren kind vinden dat in een doek gewikkeld in een voerbak ligt’.

Gemeente, dit is Gods aandacht voor ons. Zo dichtbij komt Hij ons, dat wij Hem zouden zien, herkennen. Dat wij ons één met Hem zouden kunnen voelen. Dat wij ons bij Hem thuis zouden kunnen voelen, op ons gemak, gezien, gehoord, herkend, geliefd.

Ik moet denken aan de oudste tekst uit het Nieuwe Testament, het lied uit de vroegste liturgie van de jonge christelijke kerk: het lied van de Mensenzoon, Filippenzen 2. Daar wordt het wonder van het Kerstfeest kernachtig onder woorden gebracht. Wat is dat geheim? Dit: Jezus had de gestalte van God. Hij was gelijk aan God. Maar Hij deed daar afstand van. Hij heeft die hoogste eer niet voor zichzelf gehouden. Hij nam de gestalte aan van een knecht, van een slaaf en Hij werd gelijk aan een mens.

En hier in Lucas 2 zien we hoe deze mens tot ons komt, als kind. Schamel, speelbal van de machten, klein en kwetsbaar, zwak, maar niettemin wil God ons zo ontmoeten en nabij komen. Zo besteedt Hij alle zorg en aandacht aan ons. Zo slaat Hij acht op ons en ons bestaan. En als Hij zo tot ons komt, opent dat voor ons de ruimte om volop mens te zijn.

Kerst is een uitnodiging om aandacht te geven aan onze naasten, bekend en onbekend. Een uitnodiging, een aansporing, een oproep die ons verlangen wekt.

Aandacht. Wie wil dat niet? Wie verlangt er niet naar? Dat er iemand is, die om jou geeft, naar jou wil luisteren, jouw levensverhaal wil horen? Die bereid is zich in jouw bestaan in te leven. Opmerkzaam, oplettend, met voelbare meelevendheid.

Waar mensen elkaar aandacht schenken, daar komt verbinding tot stand. Rechtstreeks, van hart tot hart. Er wordt geen nieuw loket geopend, er is geen wachtkamer voor nodig, geen intakegesprek, geen verwijzing naar een deskundige, geen ongevraagd advies, er komt geen geld aan te pas. AANDACHT.

Gemeente in het afgelopen jaar hebt u vast gehoord over Hugo Borst, die voetbalanalist, van wie zijn moeder in een verpleeghuis woont. Hij schreef een manifest omdat hij zag dat het niet goed gaat in de zorg, een tienpuntenplan. Als tweede dringende aanbeveling schrijft hij: ‘Aandacht in de zorg voor die ene man of vrouw is net zo belangrijk als verzorging en veiligheid’. AANDACHT. Daar knapt een mens van op. Dat geeft een mens een goed gevoel. Je mag er zijn, je wordt gezien, er wordt op jou gerekend.

Gemeente, kinderen vragen om aandacht, niet om dure spullen, maakte de ombudsvrouw duidelijk. Dat vond zij om te schrikken. En dat is het ook.
Tegelijk word ik ook blij van dit nieuws. Gelukkig is liefde niet te koop.
Echt contact kost ook niks, heeft niets met overdreven attenties te maken.
Iedereen verlangt ernaar en iedereen kan het.
Ik maakte mee hoe iemand te horen had gekregen dat hij nog maar kort te leven had. Mensen om hem heen, leefden mee. Ze zeiden: Wat wil je nog graag doen? Wat staat er nog op je bucketlist? Nu kan het nog. Die verre reis? Die parachutesprong? ‘Nee’, zei hij, ‘t liefst zit ik hier ’s avonds met mijn vrouw in alle rust en stilte. Dan hebben we gewoon alleen maar aandacht voor elkaar. Dat is genoeg. En ja, als de kinderen komen en de kleinkinderen… momenten om heel gelukkig van te worden. Het zit niet in spectaculaire dingen. Gewoon aandacht’.

Gemeente, dit is Kerst dit jaar. Kerst is aandacht. Van God voor ons. En wij voor elkaar.

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring