Protestantse Gemeente Odijk


Wijzen uit het Oosten

Ds. K.F. Visser
08-01-2017

Lezing(en): Matteüs 2: 1-12


Gemeente van Christus,

De geschiedenis van de wijzen uit het Oosten is een heel aparte bladzij uit het evangelie. Die wijzen komen als meteoren uit de hemel vallen en nadat zij hulde aan het kind in de kribbe hebben gebracht, verdwijnen ze spoorloos.
Ze zijn met recht vertegenwoordigers uit een heel andere wereld, een heel andere cultuur. Alles is raadselachtig aan deze figuren. Uit welk land ze komen, wordt niet verteld. Met hoeveel ze zijn, wordt niet vermeld. We nemen aan dat het er drie waren, want er wordt van drie geschenken gesproken, maar het staat er niet. Hoe ze heten, zullen we nooit weten. Al heeft de legende hen prachtige namen gegeven: Caspar, Melchior en Balthazar, Matteüs weet van niks. En dan die ster. Ook die ster spreekt meer tot ons gevoel en tot onze verbeelding dan tot ons verstand. Zijn wij er niet te nuchter voor? Het is raadselachtig, deze bijbelse geschiedenis. En toch zouden we haar niet graag missen!

Deze vreemde bladzij uit de geboortegeschiedenis van Jezus markeert een overgang. Ze brengt de geboorte van Jezus heel dicht naar ons toe. Ze staan daar dan toch maar, die mannen “uit zo verren land”, die geen Joden zijn en toch voor de kribbe knielen. Met de engelen en de herders van Lucas zijn juist ook zij getuigen van het uur van dit nieuwe begin. Ze komen uit het donker op ons toe en wij kunnen ons met hen vertegenwoordigd weten. Zij staan daar namens ons. Rijke heidenen die buigen voor dit arme kind. En het licht van de ster, die hen begeleidt, kan ook ons beschijnen.

Omdat het zo’n bijzondere, zo’n aparte geschiedenis is, nodigt het uit om het ook op een –hopelijk - originele manier in ons midden uit te leggen, toe te passen. Zo voel ik het althans. En ik hoop ook dat het een beetje lukt.

Wat mij zo aanspreekt, is dat die ster, het licht van de ster op vijf manieren de wijzen beschijnt. Het licht van de ster valt in hun ogen, beschijnt hun voeten, raakt hun lippen aan, belicht hun knieën en straalt op hun handen.

En het is, lijkt me, de uitdaging om te zien of het licht van deze ster ons geloof kan helpen in praktische, concrete zin. Ik wil zoeken naar vijf directe toepassingen voor ons geloof in deze tijd.
Dan, zo hoop ik, gaat die ster ook voor ons op. Misschien lukt het om dit vreemde evangelie uit die heel andere cultuur op deze manier te vertalen, over te brengen naar onze werkelijkheid.

1. Het licht van de ster valt als eerste in de ogen van de wijzen. Ze zeggen het zelf: “Wij hebben zijn ster zien opgaan”. Licht in hun ogen. Verlichting, geloof. Ze hadden al zo vaak de sterren bekeken, maar nu zien ze een ster, die een uitzonderlijke indruk op hen maakt. Christenen zien dezelfde dingen in de wereld als alle andere mensen, alleen ze zien de dingen op een andere manier. Geloof geeft een andere kijk op dezelfde werkelijkheid.
Daarom zou heel concreet de opdracht kunnen luiden: Kunnen wij proberen iets te zien dat ons geloof versterkt? Wil je proberen oog te hebben voor dat bijzondere lichtpuntje, dat jou verder helpt. Waardoor je het weer ziet zitten. Probeer oog te hebben voor een lichtpuntje.

Voor een mens, voor een goed woord, voor een stil moment van geluk, voor iets dat je nieuwe hoop geeft, voor iets of iemand die je iets laat zien van de kern van je geloof: God dichtbij, een lied, een knipoog, een gezonde maaltijd, van die dingen dus. Daar moet je misschien wat moeite voor doen.
Er is vaak veel eerder aanleiding om de donkere, sombere dingen op te merken: oorlogen, terreur, onrecht, ziekte, noodlot. Probeer dan maar eens iets van God te zien? Toch is dat de eerste opdracht. “Wij hebben zijn ster zien opgaan”, zeggen de wijzen. En nou wij.

2. Vervolgens beschijnt het licht van de ster hun voeten. Ze zeggen: “Wij hebben zijn ster zien opgaan en zijn gekomen”. De wijzen komen in beweging. Ze gaan op zoek en ze willen op bezoek. Ze hebben er zowaar een lange reis voor over, zware en vermoeide voeten. Ze blijven, zoals wij vaak, niet steken in het zien, in het beschouwende, wikkend en wegend, nee, ze zetten zichzelf in beweging. Ze willen gaan zoeken en bezoeken.
De opdracht wil ik graag zo direct mogelijk onder woorden brengen.

De opdracht is: denk eens bij een moeilijk bezoek, dat jij één van de wijzen bent, die misschien wel het Christuskind in de ander ontmoet. Wat doet dat met jou? Wat kan dat betekenen voor dat bezoek? Misschien is het in directe zin een opdracht voor bezoekers en ouderlingen, diakenen, ook een opdracht aan mezelf. Maar dan toch ook voor onszelf. Lukt het om bij een bezoek te beseffen dat je iemand bezoekt in wie God, in wie het Christuskind dichtbij komt. Krijg je daardoor misschien een andere kijk op die mens die je bezoekt?

3. Het licht van de ster raakt in de derde plaats de lippen van de wijzen aan. Er staat: “Ze vroegen: Waar is de pasgeboren koning van de Joden?”
Ze gaan een vraag stellen. De ster raakt hun lippen aan, hun tong, hun mond, hun stem, hun hart. Ze gaan die ene universele vraag stellen, de vraag die altijd weer door mensen en zeker ook door christenen wordt gesteld: Waar is Hij? Waar is God? Hij moet toch ergens zijn?
Hoe verborgen is God? Hoe moeilijk is het om iets van de zegen van God te zien, iets van de weg van Jezus Christus in je eigen leven?

De opdracht is opnieuw concreet: Probeer dit jaar eens na te gaan bij jezelf, wanneer die vraag in je opkomt: Waar is Hij? Waar kan ik iets van heil en zegen vinden? En denk dan nog eens aan de wijzen. Zij zoeken en weten ook niet meteen een antwoord.
Het kan zijn dat dit helemaal niet zo’n moeilijke opdracht is. Er zijn immers situaties te over, waarbij die vraag in je opkomt. Die onvoorstelbaar grote ramp ver weg, maar vast ook van heel dichtbij, de levens van mensen uit jouw kring die worden bedreigd door ziekte. Waar is God? Kun je iets zien dat zegt waar je Hem kunt vinden? Het moeilijke zal zijn, om het daarbij uit te houden. Want een direct antwoord is er vaak niet. Ook de wijzen weten eerst niet waar ze ’t zoeken moeten.

4. Als vierde moment kan worden gezien, hoe de ster de knieën van de wijzen belicht. Er staat: “Ze wierpen zich neer om het kind eer te bewijzen”. Ze knielen. Het gaat om aanbidding, om stille verwondering, ze maken zich klein, ze buigen hun hoofd. We zien de nederige lichamen van zulke voorname mensen. Het is het meest innige moment uit het evangelie. Een moment van grote waarde. Het moment waarop de hele aarde wacht.

Het is wat Paulus voor zich ziet, in een glorieuze toekomst: ‘Eenmaal zal in de naam van Jezus elke knie zich buigen, in de hemel, op de aarde en onder de aarde, en elke tong zal belijden: Jezus Christus is Heer, tot eer van God, de Vader (Phil. 2)’. Wie knielt en aanbidt, moet dus afzien van eigen eer. Er moet als het ware iets in jezelf buigen, wil je door de knieën gaan.
De vraag aan ons, de opdracht, is eenvoudig, maar misschien makkelijker gezegd dan gedaan: Zoek eens een moment op, een moment voor jezelf, bewust een moment om eens tot jezelf te komen, stil te worden van binnen. Misschien kan een lied of een gebed je helpen om dicht bij je geloof te komen, bij die krachtbron in je leven.

5. Tenslotte straalt het licht van de ster op de handen van de wijzen. “Ze openden hun kistjes met kostbaarheden en boden het kind geschenken aan”. Na de aanbidding, de stilte, gevouwen handen, gebogen knieën, gaan hun handen open. Ze bieden het meest kostbare aan wat ze hebben, goud, wierook en mirre. De vraag aan u en mij is: Wat heb je te bieden? Wat zijn onze gaven? Wat zijn onze kostbaarheden? Hebben wij kennis te bieden?

Hebben we misschien tijd te bieden? Of onze energie in te zetten voor de ander? Of misschien ons geld? Wat hebben we te bieden? Waar kunnen wij met onze handen goed werk doen?
Vijf concrete opdrachten als uitvloeisel van dit bijzondere evangelie over de wijzen. Een weerloos kind wordt begroet door mensen van buitenaf. En de ster die opgaat over hen, gaat ook op in hun hart. Ze zien het licht, ze komen in beweging, ze gaan vragen stellen: Waar is God? En ze zijn bereid om te knielen, te aanbidden en openen hun handen met het beste dat ze hebben. Voor ons een vijfvoudige opdracht, voor deze nieuwe week, voor dit nieuwe jaar. Kies voor jezelf welke opdracht uitvoerbaar lijkt, waar je je het meest door aangesproken voelt: Heb je oog voor dat ene lichtpuntje, ook al is het misschien nog zo donker in je leven? Als je iemand bezoekt, denk er eens aan of je ook Christus in die ander ontmoet? En wanneer komt die vraag in je op: Waar is God? En durf je het erbij uit te houden ook als je niet meteen antwoord krijgt? Zoek een stil moment van aanbidding, verwondering. En tenslotte: Wat heb je te bieden? Hoe kun je met jouw gaven goed werk doen?

Wie weet, wordt zo dit evangelie over de wijzen uit het Oosten een evangelie waar we zelf een beetje wijzer van worden.

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring