Protestantse Gemeente Odijk


Verheerlijking op de berg

Ds. K.F. Visser
12-03-2017

Lezing(en): Matteüs 17: 1-9


Gemeente van Christus,

Topervaringen. Piekbelevenissen. Hoogtepunten die je jarenlang met je meedraagt als een kostbaar geschenk. Heilige momenten. De eeuwigheid dringt door in ons tijdelijke bestaan. Openbaringen die nagalmen, waar je je aan optrekt. Grootse ogenblikken, die je nooit meer vergeet. Dat is het eerste waar ik aan denk, als ik dit evangelie met u beluister.

Petrus, Jakobus en Johannes met Jezus boven op die berg en Jezus die voor hun ogen in een bijzondere glans komt staan. Met Mozes en Elia, die met Jezus in gesprek zijn. De heilige iconen van het Oude Testament, de lichtende voorbeelden van Jezus. Mozes die de wet van God ontvangt hoog op een berg en die doorgeeft aan het volk. En Elia die de vertegenwoordiger is van alle profeten, die het woord van God toepassen op hun eigen tijd.
Jezus staat daar dus en wordt omringt door ‘de wet en de profeten’. Kernachtiger kan de zin van Jezus’ leven niet worden verbeeldt.

En de leerlingen zijn er zo van onder de indruk dat één van hen, Petrus, de hele belevenis het liefst voor altijd zo wil bewaren. ‘Het is zo goed dat we hier zijn’, zegt hij, ‘zal ik hier drie tenten opslaan?’ Het is zijn topervaring. Heilig hoogtepunt. En dat dan als vanzelfsprekend op een berg. Waar anders? Waar anders dan dichtbij de hemel.

Ik moet denken aan die zinnen uit de laatste preek van Martin Luther King in Memphis Tennessee, de dag voordat hij werd vermoord, 3 april 1968. Hij bracht daar een ongekend vergezicht onder woorden. Hij zei: ‘Ik weet niet wat er zal gebeuren, want moeilijke dagen liggen er voor ons. Maar omdat ik op de top van de berg heb gestaan, maakt mij dat niets meer uit. Zoals alle mensen zou ik ook graag lang leven. Het is mooi om oud te mogen worden. Maar dat is nu mijn zorg niet meer. Ik wil alleen Gods wil vervullen. Hij heeft mij de berg laten beklimmen en ik heb het beloofde land gezien. Mijn ogen hebben de heerlijkheid van het komende Godsrijk mogen aanschouwen. Daarom ben ik gelukkig. Ik maak me geen zorgen meer’.

Indrukwekkende woorden, slotwoorden van zijn allerlaatste preek, een visioen dat hij als een Mozes op de berg dat land had gezien waarin blank en zwart als gelijke burgers samen zouden leven. Woorden om kippenvel van te krijgen. Onvergetelijk. Een topervaring. Een eeuwig moment in ons tijdelijke bestaan, die laat zien dat er toekomst mogelijk is, dat het Godsrijk mogelijk is.


Gemeente, vanmorgen staan we er als het ware zomaar even bij. We staan er naast. En misschien maakt het ons verlegen. We voelen haast de gloed van Petrus en Jakobus en Johannes daar boven op die berg, bij dat unieke moment dat zij met hun Jezus beleven.

Op een berg. Want ja, hoogtepunten, die horen bij een berg. Jezus wordt omringd door twee giganten uit de Joodse geschiedenis, Mozes en Elia. En dat moet ons niet verbazen. Mozes kreeg de tien geboden van God in handen, hoog op een berg. En Elia had een piepervaring op een bergtop, toen God aan hem voorbij ging in een fijngeweven stilte, die zachtste bries die een mens maar kan voelen en doet beseffen dat God dichterbij kan komen dan de naaste mens.

Allemaal op een berg. Want een berg gaat letterlijk uit boven het gewone bestaan. De aarde diep beneden, de hemel haast om aan te raken. Het geheim van God-met-ons wordt boven op een berg gevierd, beleefd, gevoeld, ervaren.

Wil je even afstand, wil je even loskomen van het alledaagse, het platte bestaan, ga een berg op. Hoeft niet eens hoog te zijn. Even wat overzicht, uitzicht, vergezicht is al genoeg om je even uit te tillen boven het dagelijkse leven. Om je te laten opademen, om moed te vatten, om je bevrijd te voelen.
Boven op een berg is net genoeg afstand tot beneden om je dichterbij de hemel te voelen. Ontmoetingsplaats waar God en mens elkaar nader kunnen komen.

Op een berg zijn ze bij elkaar. Jezus met Petrus, Jakobus en Johannes. Het zijn die drie leerlingen, zeg maar de kernploeg van Jezus’ vrienden. Deze drie, die Jezus als eerste tot zijn discipelen riep. Deze drie neemt Jezus mee de berg op. Matteüs schrijft: ‘Zes dagen later zijn ze daar’. Waarna dan? Nadat Jezus hen verteld dat Hij een lange lijdensweg moest afleggen. Hij kondigde Zijn lijden en sterven aan. Dat is waar Matteüs naar verwijst. Dat zit in het hoofd en het hart van deze drie. En het galmt nog na in Petrus’ oren. Toen bij die gelegenheid had hij gezegd: ‘Dat verhoede God! Dat zal u geenszins overkomen’, had hij stoer geroepen. Maar Jezus had hem indringend toegesproken: ‘Ga weg achter mij, Satan’. Alsof het voor Jezus als een duivelse verzoeking had geklonken om af te zien van deze weg, zijn missie. Zes dagen hierna zijn ze bij elkaar. Hoog op die berg.

Jezus met Petrus, Jakobus en Johannes. Jezus die de tien geboden in praktijk heeft gebracht. Die de wet volbrengt, die het voorleeft. Die als een profeet precies zegt waar het op aankomt. Hij staat hier en Mozes en Elia voegen zich bij Hem en raken met Hem in gesprek. Wat zou ik graag willen weten waar dat gesprek over ging. Deze unieke ontmoeting, die deze uitzonderlijke personen met elkaar verbindt alsof er geen tijd bestaat.

Het is dan ook of zich de eeuwigheid laat zien. ‘Gij zijt in glans verschenen, verschenen voor altijd.’ En zo wil Petrus het ook. Dat dit nooit meer voorbijgaat. Jezus staat daar, stralend als de zon, zijn kleren wit als licht.

En dan klinkt die stem, die precies zo had geklonken bij de doop van Jezus, de stem van God: ‘Deze is mijn kind, mijn geliefde. In Hem vind Ik vreugde’.
Het is de proclamatie, die al klonk in het boek van de Psalmen, Psalm 2, die hier op Jezus van toepassing wordt gebracht. Zoals eerder Mozes en Elia woordvoerders namens God waren geweest, zo is het ook Jezus. ‘Luister naar Hem’ wordt er nu nog bijgezegd. Jezus moet worden gezien geheel in lijn met deze twee dragende figuren uit de bijbelse verkondiging. Hij is de messiaanse figuur, zoon van de levende God, een figuur als Mozes, een profeet als Elia, en tegelijk nog meer dan beide. Hij draagt het geheim met zich mee van God met ons.

En dat wordt nog eens in het bijzonder uitgebeeld in dit evangelie door die wolk, waaruit de stem van God spreekt. Die wolk toont Gods onzichtbare aanwezigheid. Topervaring is het. Een uniek moment. Verlangen naar het Godsrijk op zijn hoogst.

Maar, gemeente, puur verlangen, alleen maar hemelse licht, uitsluitend de hemel op aarde, dat kan nog niet bestaan. Als de leerlingen dit meemaken, werpen ze zich neer, ze slaan hun handen voor hun ogen. Angst sluipt in hun ziel. Voelen ze dat het hier niet bij kan blijven? Dat puur geluk nooit op zichzelf kan bestaan. Dat we nog niet in het Koninkrijk leven. Dat er altijd iets doorheendringt van de donkerte, het duister, de twijfel, de huiver?

Dringt het hier en nu tot de leerlingen door wat Jezus had gezegd: Dat Hij moest lijden en sterven? Misschien een eerste vermoeden. Matteüs schrijft dat ze pas veel later, na de opstanding begrijpen wat dit nou eigenlijk betekende.
En pas helemaal aan het eind van het Matteüsevangelie zal het worden bevestigd op die andere berg, als Jezus aan zijn mensen volmacht geeft over hemel en aarde en hen uitzendt de wereld in.

Nu wordt op deze berg van licht als eerste ook de hof van de duisternis voelbaar, het komt dichterbij: lijden, verraad, afscheid, kruisiging, sterven. En de angst slaat toe.

Wat mij treft is dat Jezus hen dan aanraakt. Hij zegt: ‘Sta op, je hoeft niet bang te zijn’.
En ik mocht willen dat het zo met ons kan gaan. Met wie zich bang voelt, angstig, verward, onzeker. Dat je dankzij je geloof als het ware die hand kunt voelen, die je aanraakt en tegen je zegt: ‘Sta op, je hoeft niet bang te zijn’.

Zou dat de diepste kracht kunnen zijn van omzien naar elkaar? Pastoraal, diaconaal. Dat je de ander laat voelen dat je naast hem of haar wilt staan in de moeilijkste momenten?

Het raakt mij als ik dit lees. Jezus kwam dichterbij, raakte hen aan en zei: ‘Sta op, jullie hoeven niet bang te zijn’. En dat zegt Hij, die staat voor de lange lijdensweg, die Hij alleen zal afleggen, alleen voor ons.

Als de leerlingen hun ogen opslaan zijn Mozes en Elia weg en is Jezus alleen, zo alleen als Hij zijn weg zal gaan voor ons, door het donker van de dood heen naar het eeuwige licht.

Gemeente, dit uitzonderlijke evangelie stelt mij voor de vraag wat wij er vandaag in ons eigen leven en als gemeente, wat wij ermee kunnen. Hoe het toepasbaar zou kunnen zijn. Hoe deze hooggestemde ervaring dichtbij ons zou kunnen komen?

Gemeente, mij zegt dit evangelie iets over de zin van een kerkdienst en ook over hoe wij uitzonderlijke momenten in ons leven kunnen beleven. Dat we niet meteen aan allerlei hoge, wonderbaarlijke dingen hoeven denken. Dat het ook iets concreter kan.

Eerst over de kerkdienstbeleving. Als het goed is, op z’n best, is de eredienstbeleving zo iets als op een berg gaan staan. Ik wil het graag zo zien. Als wij samenkomen als gemeente, staan we als het ware even op een berg. Zondagochtend, de verzamelde gemeente, Onze hulp is in de naam van de Heer, dan staan we als het ware even op een berg. We krijgen de kans om voor even boven het gewone leven uitstijgen. Uitzicht, een vergezicht krijgen. Liederen zingen die we door week niet zingen, althans niet samen, uit de bijbel lezen, bidden. We komen om ons te voeden met eeuwige woorden van hoop en troost voor ons alledaagse bestaan. Heel persoonlijk.
En dan willen we ons ook bewust worden van onze verantwoordelijkheid om er niet alleen voor onszelf te zijn. Juist ook op zondagmorgen in de eredienst komt de wereld in beeld, maar anders dan van het journaal. Zoals vanmorgen als we iets horen over Caïro, hoe medechristenen gehandicapte inwoners van de armenwijk Garbage City helpen. Diaconale betrokkenheid dus over grenzen heen. ook dat hoort principieel bij de beleving van de zondagse kerkdienst.

Het vieren van een kerkdienst is op een berg gaan staan. Voelen, ervaren hoe Jezus dichtbij komt, ons in een nieuwe gloed zet. Ons aanraakt en zegt: ‘Sta op, je hoeft niet bang te zijn’.

Dat is het eerste. En het tweede is hoe wijzelf uitzonderlijke momenten kunnen beleven in het licht van ons geloof. Of liever hoe we zelfs in tamelijk gewone dingen een wonder kunnen zien. Dat we oog krijgen voor die momenten waarop de eeuwigheid binnenkomt in ons gewone leven. En dat hoeft lang niet altijd zo uitzonderlijk te zijn, hooggestemd of onbereikbaar. Maar ook gewoon, als iemand iets zegt, wat jou goeddoet. Een compliment.
Als iemand iets zegt dat hij of zij nooit eerder durfde te zeggen en het een beetje bevrijding geeft. Vaak zit onze binnenkant nogal dicht, zit er beschermlaag op die bestaat uit teleurstelling of pijn of verborgen verdriet. Het wordt een piekervaring als iemand zich vrij voelt zich uit te durven spreken. Of wanneer een hand opengaat om te ontvangen of te geven. Of als een traan vrijkomt uit vreugde of uit verdriet en het kan worden gedeeld en het mensen dichterbij elkaar brengt. Of als je meemaakt hoe er een kleinkind wordt geboren, gezond en wel en je weer weet dat het niet vanzelfsprekend is. Als je dit geluk met elkaar deelt.

Kleine, maar heilige momenten om heel zuinig op te zijn en dankbaar voor te zijn. Het gaat lang niet altijd om spectaculaire ogenblikken, misschien wel meestal niet. Maar oog hebben voor als er zuiver licht breekt door het donker van de pijn heen.

Zo kan ik dit uitzonderlijke evangelie van vandaag voor mij en voor ons, voor hier en nu misschien wat dichterbij brengen. Dat wij er oog voor leren krijgen. Voor die zon diep in de nacht. (Lied 512: 5)

Amen.

Overzicht preken

02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer