Protestantse Gemeente Odijk


Ruth 4

Ds. K.F. Visser
28-05-2017

Lezing(en): Ruth 4


Gemeente van Christus,

Boaz laat er geen gras over groeien. Als Ruth voor dag en dauw weer thuis is bij Naomi
en wachten moet, is Boaz naar de stadspoort gegaan, de ontmoetingsplaats.
Hier komt alle handel en wandel bij elkaar. Maar toch is het niet de beursvloer
waar handelaren zenuwachtig door elkaar krioelen in hun slagersjasjes.
Nee, het gaat er dorps aan toe. Ons kent ons en langzaam aan dan breekt het lijntje niet in Bethlehem. Boaz is erbij gaan zitten. En of ’t zo wezen moet – toevallig, om in de stijl
van dit bijbelboek te blijven – komt daar de enige echte losser aan.

Is het misschien zijn oudere broer? Is het een oom van Boaz? Familie is ’t blijkbaar wel.
En Boaz moet het van de familie hebben.

Maar als je het leest in de grondtekst, krijg ik er een vreemd gevoel bij. Hoe gaan die twee eigenlijk met elkaar om? Kennen ze elkaar wel echt?

Boaz spreekt deze beoogde losser heel onpersoonlijk aan: ‘He, jij daar, kom eens hier’, zegt Boaz. Zonder naam dus. Jij daar, op z’n hebreeuws staat er iets wat wij ook zo zouden zeggen: ‘Hé, Dinges…’, ‘Peloni Almoni’, staat er, dat is zoiets als: meneer zus of zo.

Weet Boaz niet meer hoe ‘ie heet? Of is Boaz in de loop der tijden de naam van deze man gewoon even kwijt? Boaz houdt hem in elk geval met zijn bejegening op een afstand, zakelijk, wel correct, maar toch wat koeltjes.

‘Ga hier zitten’, zegt Boaz en hij haalt er als vanzelf meteen 10 dorpelingen bij, 10 oude, wijze mannen. Je ziet het zo voor je. Een kleine samenscholing, en de mensen in de stadspoort kennen het. Er moet eerlijke handel zijn, dus zo doen we dat. Met getuigen.
Dat zou tegenwoordig niet misstaan!

En dan zet Boaz uiteen waar het hem om te doen is. Naomi’s failliete boedel moet verkocht worden. Iemand moet haar loskopen.
En het moet in de familie blijven, in de familie van Elimelech. ‘Aan jou de keus. Wil jij lossen, prima, zo niet, dan doe ik ‘t’, zegt Boaz.

En meneer Dinges reageert achteloos. Hij kan waarschijnlijk ook niet anders,
met zoveel dwingende ogen op hem gericht. Hij zegt: ‘O ja hoor, ik zal dat land wel opkopen’.
Maar Boaz zet door. Met een effen gezicht zegt hij: ‘Dat betekent dan ook dat jij met Ruth, de Moabitische, moet trouwen!’
En je ziet het gezicht van Peloni Almoni betrekken. ‘O nee’, zegt hij, ‘dat kan ik niet doen! Dan gaat mijn erfdeel eraan. Nee, doe jij het maar! Ik zie ervan af’.

‘Ik kán niet’, zegt hij’, maar bedoelt hij eigenlijk: Ik wil niet? Verschuilt hij zich achter de wetten van de economie? De naam van een ander hooghouden ten koste van jezelf, dat gaat hem te ver.
Waar zou hij aan gedacht hebben? Ruth de Moabitische, ja, kijk, die buitenlanders zijn niet minder hoor, maar ze zijn anders. Het blijft gissen over wat er achter zit.

En misschien kun je je afvragen waarom Boaz het zo aanpakt als hij doet.
Zou het geholpen hebben als hij er niet bij verteld had dat Ruth een Moabitische is?
Het doet me denken aan die discussie in ons land, over anoniem solliciteren.

Geeft het mensen met een migratieachtergrond en achternaam meer kans op de arbeidsmarkt? Anoniem solliciteren, zodat de pure kwaliteit van iemand tot z’n recht komt en het de werkgever geen reden geeft om iemand op voorhand af te wijzen?

Het staat er allemaal niet. Of is toch vooral de indruk die de schrijver wekt bij z’n lezers, dat Boaz de enige is, die zielsgraag met Ruth verder wil, want liefde kent voor hem geen grenzen. Zo zou het moeten zijn: Zo God, zo Boaz, zo volk!

En Boaz? Ja, die is opgelucht. En ergens moet hij het geweten hebben. De zwakke plek van de enige losser is zijn sterkste kans gebleken.

En dan laat Boaz hem zijn schoen uittrekken. Een vast gebruik, een ritueel. De man doet plechtig afstand van zijn rechten.

In het verhaal gaat meneer Dinges in elk geval door de zijdeur af, de man zonder naam, die zijn ware gezicht niet durfde te laten zien.
Als Ruth erbij was geweest had zij hem – naar de gewoonte van toen – in het gezicht mogen spuwen, want de Thora heeft weinig op met mensen die geen ontferming tonen.
Maar Ruth is er niet bij. Het zou op deze parel van Joodse vertelkunst een smet zijn geweest
Het blijft fijnzinnig. De schrijver is niet uit op een volksgericht. De schrijver heeft iets anders op het oog.

Boaz neemt het woord: Ik koop de hele boel, zegt hij. En je ziet de omstanders gniffelen.
Wie koopt er nou een failliete boedel? Er moet vast meer achter zitten? En ze krijgen gelijk.
‘Ook Ruth de Moabitische verwerf ik mij tot vrouw. Jullie zijn getuigen’, voegt Boaz toe.

En ja, dan wordt het feest in de stadspoort. De mensen bevestigen wat ze hebben meegemaakt. En in koor zingen ze ’t uit: Ruth hoort erbij! Ruth wordt opgenomen in die lange stoet van vrouwen die Israel mede hebben grootgemaakt, Rachel, Lea… en nu ook zij!

Toen nam Boaz Ruth tot vrouw en hij sliep met haar – nu is de bruidsnacht van het derde hoofdstuk werkelijkheid geworden. En – staat er dan – en de Heer schonk haar zwangerschap.
Dat is het wonder. Voor het eerst is het hele verhaal, is het God de Heer die iets doet.
Dat wil zeggen, zo zien ze het, zo ervaren ze het. De zwangere Ruth, dat is het wonder!
Na al die ellende. Het is, zoals Paulus veel later zou schrijven: God doet alle dingen medewerken ten goede voor hen die God liefhebben! (Rom. 8: 23).

En tenslotte valt dan het licht weer op Naomi. Het verhaal draaide om Ruth, maar het ging om Naomi. De vrouwen van Bethlehem zingen een lied: Aan Naomi is een zoon geboren!
Niet Boaz, niet Ruth, aan Naomi is een zoon geboren. Toekomst, bron van vreugde.

En de vrouwen noemen de naam van het kind: Obed, dienaar, wil dat zeggen.
Want dit is het verhaal van Eén die dient! Van Naomi, waar het mee begon, die naar brood zocht en een uitweg vond. Van Ruth, die zich één voelde met Naomi. En van Boaz, die zich voor zijn leven wilde verbinden met deze Moabitische. En uiteindelijk van God, de Heer, Hij die is zoals Hij is, Hij die er zijn zal voor jou, als Eén die dient… zoals Obed en in diens lijn David, tot en met Jezus, geboren in Bethlehem, de stad van David.

Op de een of andere manier breekt God altijd weer door met nieuwe toekomst.
Laat Hij armen tot hun recht komen. Laat Hij vrouwen gezichtsbepalend zijn voor de voortgang van Zijn woord. Zet hij politiek en economie op hun nummer. Wordt er gelachen door tranen heen.

Want dit verhaal gaat door, dit is evangelie. Eens komt de grote zomer. En wij proeven er nu al van, met brood en wijn. Omwille van de Zoon van de Losser met de hoofdletter L van liefde, van lijden en liefde, van leven tot in eeuwigheid.

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring