Protestantse Gemeente Odijk


Waarom zou ik naar de kerk gaan?

Ds. K.F. Visser
20-08-2017

Lezing(en): Lucas 19:41-48


Gemeente van Christus,

Het leesrooster stelt een opmerkelijke lezing voor vandaag: de intocht van Jezus in Jeruzalem. Normaal is dat de lezing van Palmzondag. Maar heel bewust wordt voor vandaag het accent gelegd bij wat Jezus zegt als Hij de Olijfberg afdaalt en de oude stad Jeruzalem voor zich ziet en wat Hij doet als Hij bij de tempel komt en de handelaren daar wegjaagt.
Het zijn twee aangrijpende momenten. Het gevoel dat Jezus tot uitdrukking brengt, is zo heftig en zo direct, dat het wat mij betreft heel actueel wordt. Het doet er voor mij niet toe dat dit 2000 jaar geleden door Lucas is opgeschreven. Er gaat een enorme emotie van uit die tot op vandaag voelbaar worden kan. Jezus huilt en Jezus is diep teleurgesteld. Op die beide emoties wil ik graag nader ingaan.

En dan staan we eerst stil bij het intense verdriet dat Lucas van Jezus beschrijft. Jezus heeft maar twee keer gehuild in het evangelie. Dat is als zijn vriend Lazarus sterft en hier.
Als Jezus van de Olijfberg afdaalt en zijn blik richt op Jeruzalem. Ik heb een fotootje afgedrukt op het liturgieblaadje. Ik vermoed dat er heel wat mensen zijn, die dit zicht op Jeruzalem met eigen ogen hebben aanschouwd. Ik kan er ook over meepraten. Het is – vond ik - een adembenemend uitzicht. Iconisch. Vanaf de Olijfberg kijk je naar beneden tot in het Kidrondal. En de ruimte ertussen wordt in beslag gnomen door ontelbare graven. Gestorvenen die wachten op de Opstanding der doden aan het eind der tijden, om er dan als één van de eersten bij te zijn en te zien hoe Jezus door de nu nog dichtgemetselde gouden poort de oude stad zal binnengaan. In het dal stroomt de beek de Kidron, al is daar tegenwoordig niet zoveel van te zien. Een beekje naast een snelweg nu. Maar dan… dan rijst de oude stadmuur op, de ommuring van de oude stad. En het meest zichtbaar nu is de gouden koepel van de Al-Aqsamoskee. Die was er nog niet in Jezus’ tijd. De Al-Aqsamoskee is oorspronkelijk een Byzantijnse christelijke kerk geweest uit de zesde eeuw.

We moeten ons realiseren dat Lucas de intocht van Jezus in Jeruzalem beschrijft op het moment dat de stad is verwoest in het jaar 70. Het is een puinhoop. Er staat praktisch geen steen meer op de andere. Er staat nog één muur overeind van het oude tempelcomplex, de Klaagmuur, die er nu nog steeds staat. Lucas vertelt over de intocht van Jezus, terwijl hij op het moment dat hij het schrijft, weet hoe de stad er bij ligt: kapot, verwoest. Dat kleurt de woorden van Jezus. Het worden profetische woorden.
En het is daarom dat Lucas zo’n hartstochtelijk beeld schetst van Jezus. ‘Er zal een tijd komen dat jouw vijanden, Jeruzalem, belegeringswerken oprichten…’, zegt Jezus… en Lucas ziet het voor zijn ogen gebeuren. ‘Ze zullen je met de grond gelijkmaken… omdat je de tijd van Gods ontferming niet hebt herkend…’, zegt Jezus.

In de bijbel zijn er altijd twee redenen voor de teloorgang van het eigen volk of van de tempel: dat is of doordat vijanden binnenvallen, of door eigen ontrouw. Dat lijkt hier te spelen. Jezus stort zijn hart uit: Hoe is het toch mogelijk dat de vrede maar niet bewaard kan worden! Jezus uit zijn weeklacht, Hij laat zijn tranen stromen in grote bewogenheid over het lot van de stad, zijn stad, de stad die toch de stad van de vrede zou moeten zijn, had kunnen zijn! Blijkbaar wil het volk maar niet geloven in verzoening en is er eerder verbittering, de harten zijn dicht, en daarom staan mensen tegenover elkaar en kan de vijand verdelen en heersen.

Gemeente, de uitroep van Jezus heeft een profetisch kracht, zou evengoed vandaag kunnen klinken. Of de vijandigheid nu van buitenaf of van binnenuit komt, en dat de geschiedenis natuurlijk niet heeft stilgestaan, dat kunnen we allemaal begrijpen, de hartstocht van Jezus is er niet minder om. Het is nog net zo invoelbaar als toen: ‘Had ook jij op deze dag maar geweten wat vrede kan brengen!’
Hoe is het toch mogelijk dat in deze stad maar geen vrede heersen. Hoe is het toch mogelijk dat er door alle eeuwen heen onrust , spanning , oorlog, tussen de verschillende bevolkingsgroepen bestond en bestaat, soms openlijk, soms meer verborgen. Hoe is het mogelijk! Die verzuchting, dat is wat ik hier Jezus hoor slaken. Bitter klinkt het ook, teleurgesteld, verontwaardigd ook.
Hoe is het mogelijk, dat mensen elkaar de vrede maar niet leren! De weg die Jezus heeft laten zien met zijn leven en door zijn woorden, is de weg van de vrede. Hoe is het toch mogelijk dat mensen die weg mar niet kunnen of willen gaan! Waarom is die weg van Jezus – de weg van de vrede – waarom is die weg zo verborgen? Waarom sluiten mensen zich zo af van de vrede van God, die alle verstand te boven gaat? Waarom geven mensen zich er maar niet aan over? Waarom zien mensen in die koning op zijn ezeltje maar niet de koning van de vrede en sluiten ze zich bij Hem aan? Die verzuchting, die bittere verzuchting, voelen we tot op vandaag, zoals Jezus die toen tot uitdrukking bracht. En het gaat nog verder.

Want met dat gevoel loopt Jezus in dit evangelie naar de tempel. Wegwezen hier, mort Hij tegen de handelaren, die daar offerdieren aan de man brengen. Wegwezen hier. Jullie maken er een rovershol van. Dus nog niet eens een markt. Dat was op zich nog tamelijk normaal. Maar een rovershol; maffiapraktijken, uitbuiting, het afzetten van de mensen, geld verdienen over de ruggen van goedwillende en vaak arme mensen. Hoe is het toch mogelijk dat men zo diep is gezonken. ‘Mijn huis moet een huis van gebed zijn’, dat is wat Jezus zegt.
En die zin raakt mij. Want even tijdloos als die eerste hartenkreet van Jezus over Jeruzalem. Mijn huis moet een huis van gebed zijn! Daar is de tempel voor. Een heilige plek om er voor God te zijn en zelf te kunnen opademen. Een plaats om te bidden. En bidden is ophouden nog langer met jezelf in gesprek te zijn, maar wat jou ten diepste bezighoudt en raakt aan God voorleggen, zodat je je er lichter door kunt voelen.

Gemeente, de tempel – wij zouden zeggen de kerk – is de ontmoetingsplaats bij uitstek, de plaats waar God en mens elkaar kunnen ontmoeten. Ja, dat kan overal. Dat is niet per se aan een gebouw gebonden. Een kerkgebouw is zeker geen exclusieve ontmoetingsplaats voor God en mens, maar wel een unieke plaats, waar niet alleen het individu voor God kan gaan staan, maar vooral de gemeenschap, waar de gemeente samenkomt en men samen God de lof brengt en de gebeden uitspreekt en zingt en de aloude verhalen deelt…. Dat is waarom wij naar de kerk gaan!

Waarom zou ik naar de kerk gaan? Die vraag werd de titel van een beroemd geworden boek in het verleden van onze christelijke kerk. Dr. Arnold van Ruler, Hervormd hoogleraar, ging wekelijks voor in de Janskerk in Utrecht, schreef een boek dat een bestseller werd. Hij geeft 21 antwoorden op die vraag. En ja, er zijn antwoorden die wij misschien wel heel gedateerd vinden…, maar als ik die antwoorden op me in laat werken, geloof ik dat de meest antwoorden nog altijd gelden.

Op de achterkant van het liturgieblaadje heb ik alle 21 redenen op een rij gezet, zoal Van Ruler dat deed.* En u moet zelf maar eens lezen en zich de vraag stellen welke reden voor u doorslaggevend is. Waarom zou u naar de kerk gaan? Waarom zou jij naar de kerk gaan? Het zou mooi zijn om het eens onder de koffie met elkaar te delen. Welke drie redenen hebt u aangestreept en welke de ander… en wissel dat eens met elkaar. Kijken hoe dat verrijkt.

Van Ruler geeft gelovige antwoorden. Hij zegt niet: ik zou naar de kerk gaan als die en die dominee er is. Of als die en die muziek wordt gespeeld of die en die liederen worden gezongen. Dat zal best een rol spelen in de harten van heel wat mensen, maar daar gaat het Van Ruler niet om. Het gaat hem om geestelijke redenen. Waarom zou je naar de kerk gaan?

‘Voor mij’, schreef Jean Jacques Suurmond afgelopen week in het dagblad Trouw, ‘voor mij is de kerkdienst een moment van poëzie in de prozaïsche werkweek. Ze wrikt mij uit mijn alledaagse egocentrische houding en opent een belangeloze ruimte, de ruimte van het leven als een geschenk’.

Ik vind dat prachtig gezegd. Ik zou zeggen: in de kerk hoor je wat je door de weeks niet hoort. Hier kan – als het goed is, als het lukt – hier kan je als het ware even over de rand van het platte menselijke bestaan heenkijken. Hier kan ik mijn zorgen kwijt, hier kan ik mijn blijdschap kwijt. Hier vind ik soms de rust die ik hard nodig heb, en soms vind ik hier de aansporing om weer te weten hoe ik mij in de wereld moet opstellen.
Wat ik door de week in de krant lees, wil ik ’s zondags in de kerk door de bijbel laten verhelderen. Waar ik door de week wanhopig van kan worden – vreselijke toestanden in de wereld van vandaag – dat wil ik samen met de gemeente – in gebed brengen bij God, er samen over zingen met woorden die boven mij uitgrijpen, die mij optillen, die ons goed doen.

En vooral doen we het hier samen, kunnen we samen vieren, samen zingen, samen bidden… en ja, dat is soms even lastig als zegenrijk, want we hebben elkaar niet uitgezocht om kerk te zijn. We zijn maar zo door alle mogelijke omstandigheden en wegen bij elkaar terecht gekomen.

De kerk als duiventil, zoals Willem Barnard de kerk ooit noemde, een duiventil– een komen en gaan van mensen – de gemeente wisselt door de tijden heen van samenstelling en van koers en soms van kleur… maar in de kern is dit wat de kerk toch vooral beoogd te zijn: een samenvoeging van mensen die wonder boven wonder ten diepste niet voor zichzelf bij elkaar komen, maar om God te ontmoeten en zo ook willen proberen naar elkaar te kijken en naar hun wereld.

‘Er staat geschreven’, zegt Jezus, ‘Er staat geschreven: Mijn huis moet een huis van gebed zijn. Dat haalt Jezus bij de profeet Jeremia vandaan. Jeremia in zijn tijd veroordeelde scherp de misstanden in en om de tempel: tempelprostitutie, maar ook diefstal, moord, overspel, en vooral afgodendienst. Een rovershol, noemde Jeremia het. En Jezus neemt die term van hem over! Gesjoemel en gesjacher… die staan een vrije ontmoeting tussen de mens en God in de weg. Er moet veel worden opgeruimd, wil de weg tussen mensen en God vrij zijn.

Waarom zou je naar de kerk komen? Misschien wel vooral omdat we dat graag willen, dat we onze emoties hier kwijt kunnen. Omdat we God zoeken in een verwarde wereld. Omdat we het hier met elkaar kunnen beleven, die hartstochtelijke roep om ontferming; God heb medelijden met ons want de vrede is ver te zoeken, in de wereld, en soms ook in de tussenmenselijke verhoudingen. Laat de vrede ons hart veroveren!
En laten we hier die vrede met elkaar delen als een soort vooruitgeschoven post, van de hemel naar de aarde. Hier kunnen we eraan raken, aan de zomen van het licht, hier kan die glans over ons stralen, de glans van Gods aangezicht, in dit huis van woord en gebed.

Om uiteindelijk de verlossing te vieren… ook al is er nog niks van te zien – en door elke aanslag lijkt het zelfs verder weg dan ooit – toch is dat wat wij hier doen: wij lopen vooruit op wat nog niet is. Wij spelen in op Gods toekomst, zeggen en zingen: Alles is goed, terwijl wij nog in hoop en vrees leven en werken aan die belofte, aan die stad van vrede, de nieuwe schepping, waarin God ons licht zal zijn en alles in allen.

Amen.

* Dr. A.A. van Ruler (1908-1970) geeft 21 antwoorden op deze vraag, die tegelijk de titel is van zijn boek uit 1967 Waarom zou ik naar de kerk gaan?- een bestseller en een klassieker.

1. Om een kans op bekering te krijgen
2. Om een gewoonte vol te houden
3. Om een traditie voort te zetten
4. Om mijn pure bestaan ten volle te beleven
5. Om God te loven
6. Om de wereld van vandaag verhelderd te krijgen
7. Om plaatsvervangend voor de wereld te bidden
8. Om mijn bestaan tot op de bodem te doorgronden
9. Om heil te ontvangen
10. Om tot het licht te komen
11. Om bij de gemeenschap te horen
12. Om openlijk mijn geloof te belijden
13. Om mijn bijdrage aan de gemeente te leveren
14. Om een ambt te dragen
15. Om de zin van de zondag te verwerkelijken
16. Om het kerkelijk jaar mee te maken
17. Om rust te vinden
18. Om gesticht te worden
19. Om weer op toonhoogte te komen
20. Om wegwijs gemaakt te worden
21. Om de verlossing van de wereld te vieren

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring