Protestantse Gemeente Odijk


Leven voelen

Ds. K.F. Visser
16-12-2018 | Derde advent

Lezing(en): Lucas 1: 39-56


Gemeente van Christus,

Het is alweer vele jaren geleden, maar ik ben het nooit vergeten. Het heeft indruk op mij gemaakt, dat ene bezoek toen in de zomer. Dat ene bezoek aan Lourdes. Elk jaar als het advent is en het gaat over Maria, net als vorige week, is dat er weer, die belevenis van toen. We zaten in de buurt op een camping en zeiden: we gaan er minstens even heen om op een terras een kop koffie te drinken, maar we zijn er uiteindelijk vele uren gebleven en hebben er rondgelopen en gekeken. Lourdes.
Vele tientallen rolstoelgebruikers worden door jonge mensen rondgereden van de ene heilige plek naar de andere, van de grot waar Maria zou zijn verschijnen aan Bernadette Soubirous tot aan de kerk, de waterbron, de kaarsenstraat.

Wat is het toch dat dit mensen aantrekt? Waarom doen mensen dit, zo’n pelgrimage naar Lourdes? Ik geloof dat mensen met allerlei handicaps of kwalen naar Lourdes gaan om een gevoel van saamhorigheid te beleven, lotgenootschap. Misschien wel ergens in de hoop dat er genezing zal zijn, maar dan toch vooral voor hun ziel. Wat mensen hier ervaren is wat ik zou willen noemen geconcentreerde aandacht. Ze voelen zich enorm welkom als gehandicapt mens. Ze worden in een koetsje rondgereden door een jongen of meisje in een fleurig uniform. Er wordt met zorg naar deze mensen omgekeken. Zij staan in het middelpunt. En ze voelen weer dat ze leven, dat ze ertoe doen. Zouden niet vele duizenden bezoekers – en dan de nieuwsgierige toeristen niet meegerekend – naar Lourdes komen – net als zoveel andere bedevaartsoorden, om weer leven te voelen?

Die ervaring, die belevenis en die duiding laat zich eenvoudig verbinden met ons Bijbelgedeelte. Het Ave Maria klinkt er uit de mond van Elisabeth: wees gegroet, Maria, meest gezegend ben je onder alle vrouwen’. En dan voelt Elisabeth leven: Het kind, staat er, sprong van vreugde op in haar schoot…

Hoe is dat om leven te voelen? Ik kan het alleen maar vragen aan vrouwen die een kindje hebben gedragen. Gemiddeld voelt een zwangere tussen de 16de en 22ste week voor het eerst leven. En dan is het bij de eerste zwangerschap meestal zo dat dit gevoel later komt, dan bij een volgende zwangerschap. Begint het als een zachte kriebel aan de binnenkant? Wanneer is het kindje sterk genoeg om door de buikwand voelbaar te zijn? Leven voelen.

Lucas de meester-verteller brengt heel precies en doelbewust twee verhaallijnen die hij eerder heeft uitgezet, bij elkaar en schept een wonderlijk, teder samenkomen van oud en nieuw in een hemelse sfeer.
Eerst is er de oude Elisabeth, even oud en onvruchtbaar als zoveel aartsmoeders van Israël, die te horen krijgt dat ze een kind zal baren, een zoon, die Johannes moet heten: ‘God is genadig’. En Elisabeth had haar lied gezongen: De Heer heeft zich mijn lot aangetrokken. Hij heeft dit gedaan opdat de mensen mij niet langer verachten’.In de avond van haar leven, wordt zij weer een bruid in de morgen.
En dan is er de jonge Maria, nog lang niet toe aan zwangerschap, die hoort dat zij een kind zal baren, een zoon ook, die Jezus moet heten, Redder. En Maria zal haar lied gaan zingen.
Hier worden Elisabeth en Maria als verwante zielen neergezet. Lucas wil tot uitdrukking brengen: hier schuilen twee mensen bij elkaar tegen de harde wereld, die altijd wel iets negatiefs te zeggen heeft: ‘Moet je zien, die oude priestervrouw en dat op haar leeftijd, zwanger, belachelijk!’ En dan dat jonge ongehuwde meisje, zwanger, schandalig! Ze schuilen bij elkaar, de oude vrouw en het jonge meisje. Het heil komt langs onvermoede wegen hun leven binnen.

En meer nog, zo wil Lucas met al zijn verbeeldingskracht zeggen: hier ontmoeten zelfs Johannes en Jezus elkaar, prenataal. Het is alsof Lucas wil zeggen: Al in de moederschoot ziet de profeet reikhalzend uit naar de komst van de Messias. Hij is bijna niet meer te houden. Het is of Elisabeth nu pas leven voelt, of haar zoon niet eerder in beweging kon komen dan hier en nu in de nabijheid van de nog ongeboren Jezus.

En dan gaat Elisabeth zingen, haar lied tegen het donker in. Dat is al een wonder, maar als Maria zingen gaat, gaan alle registers van het Oude Testament open, haar lied is een wonder zonder weerga. Haar lied is een protestsong, een negrospiritual, uit de ellende klimt haar lied op tot profetische hoogte, zoals in de slavernij gezongen werd: we shall overcome!

Lucas laat Maria zingen, een lied vol beweging en leven. Niet zo ingetogen als Maria vaak wordt afgebeeld op schilderijen of iconen of zoals in Lourdes. Het is eerder opgetogen. Het lied van Maria spot met de koningen van de aarde, het lijkt op Psalm 2, de wereldmachten die samenspannen en volkeren onderdrukken of op de vlucht jagen.
Maria’s lied brengt ons bij de Rietzee waar Mirjam zingt, de Maria van het Oude Testament: Zing voor de Heer, want Hij is hoog geprezen, het paard en zijn ruiters stortte Hij in zee!
Maria’s lied brengt ons naar de tempel waar Hanna haar lied zingt, de moeder van Samuel, die dacht dat ze nooit zwanger zou worden. Mijn ziel maakt groot de Heer, zingt ze en Maria neemt haar woorden graag zelf in de mond, Hij heft de geringe op uit het stof. Hij vernedert, ook verhoogt Hij.
Tal van regels uit psalmen worden in het lied van Maria bij elkaar gebracht en gecomponeerd tot een nieuw lied. Profetische woorden over de omkering van alle verhoudingen, een doorbreking van vastgeroeste verhoudingen tussen arm en rijk, hoogmoedig en onderworpen. Bedreigend voor wie hooggeplaatst is,veelbelovend voor wie vernederd wordt.
Verwaandheid, machtsvertoon, hebzucht zullen niet het laatste woord hebben. De lofzang van Maria is het lied waarin een nieuwe toekomst wordt aangekondigd. De Messias op wie de Oudtestamentische geslachten hebben gehoopt, staat op het punt van verschijnen, maar het is nog geheim. Maria zingt al haarlied van het Koninkrijk waarvoor Jezus zal leven en sterven; maar het is nog alles zeer verborgen.

Elisabeth is zes maanden zwanger als Maria haar opwachting maakt. Maria zal er drie maanden blijven. Dan is om zo te zeggen het Oude Testament toe aan het Nieuwe. Dan zijn oude verhoudingen gedoemd te verdwijnen en zullen nieuwe verschijnen. Dan zal er leven worden gevoeld!

Gemeente, misschien is dit wel echt de goede voorbereiding op het Kerstfeest. Dat je weer leven voelt en hoop krijgt en zin ervaart om op je eigen manier bij te dragen aan een betere wereld, of ook om een ander van hart tot hart te willen ontmoeten.

Want waar begint dat, leven voelen? Ja, in een gezonde zwangerschap. En vooral ook daar waar mensen elkaar ontmoeten in een hartelijk sfeer.

In een echte ontmoeting kun je tot jezelf komen, tot je recht komen, ontspannen, opademen, op verhaal komen. Jij mag er zijn, kun je met je houding uitdrukken. Jij met al je sores en je pijn, met je moeiten en verdriet, en ja zeker ook met je humor en je vrolijkheid, je mooie belevenissen… Jij mag er zijn.

Gezegend ben je als je weer leven voelt. Diep van binnen. Herkend, erkend, vervuld met moed.

Wees gegroet, Maria, vol van genade, gezegend is de vrucht van jouw schoot!

Amen.

Overzicht preken

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring