Protestantse Gemeente Odijk


Trouw

Ds. K.F. Visser
07-10-2018

Lezing(en): Genesis 2: 18-25 en Marcus 10: 1-12


Gemeente van Christus,

Trouw, dat is een mooi, maar ook moeilijk begrip. Trouw wil zeggen: het gaat om de belangeloze dienst vanuit verbondenheid, genegenheid. Je blijft bij iemand omdat de binding goed voelt, vanzelfsprekend.
Maar we weten dat dit niet altijd zo is. Soms moet het pijnlijke proces worden doorgemaakt van een scheiding. Trouw kon niet langer worden opgebracht. Er stapelden zich zaken op, die een vrije toegang tot elkaar blokkeerden.
Maar waar het lukt, waar trouw kan blijken, daar glanst iets van Gods glimlach doorheen. Wat mooi, wat goed, wat waardevol als mensen voelen dat ze elkaar nodig hebben en elkaar heel veel goeds te bieden hebben.

Dat is het wonder van Genesis. Het is ernst en goddelijke humor tegelijk, Joodse vertelkunst bij uitstek. God had gedacht dat Adam het wel alleen zou redden, na diens schepping. Er was een mens neergezet middenin die prachtige tuin van Eden. Niet om daar niks te doen.
Het paradijs is geen Luilekkerland, geen zalig nietsdoen. Adam wordt uitgenodigd om de tuin te bewerken en erover te waken. Die tuin, zegt Maarten den Dulk in het boekje dat we momenteel in een kring bespreken, die tuin is een leerschool, oefenruimte. Van alle bomen mag worden gegeten, behalve van die ene die gaat over goed en kwaad. Daar mag niet van gegeten worden. Goed en kwaad moet zo goed en kwaad als dat gaat ondervonden worden, ontdekt worden, besproken, uitgedacht, ingeoefend. Leerschool.

En Adam kan er zijn dag mee vullen. Maar op de één of andere manier is het toch niet goed genoeg, niet af, niet volmaakt. Er moet nog wat bij, dacht God. Adam alleen, dat is niks gedaan. Dat is vragen om eenzaamheid. Er moeten dieren bij. Dan heeft de mens nog meer te doen. De dieren hun naam geven, dat is de nieuwe opdracht voor Adam. Naamgever worden van de dieren. Een immense klus op de verse aarde. Niks heeft nog een naam, anoniem scharrelen de dieren rond. Hoe zullen ze gaan heten? Heeft Adam dat geluid gehoord? Is het een vogel? Klinkt als ‘koekoek’… moet het dan ook maar zo heten? Koekoek. En dat beestje daar dat alsmaar hupjes doet, springbok misschien… Adam geeft de dieren hun naam, een dagtaak heeft hij eraan.

Maar op de één of andere manier is het toch nog niet goed genoeg, niet voldoende, niet af, niet rond. Er moet iets komen dat zo eigen is aan Adam en tegelijk zo op zichzelf… zeg maar een wederhelft, een partner, een tegenover, een gelijke en een ongelijke tegelijk.
Iemand waar mee te leven en te leren valt; iemand met wie het leven beter kan worden dan van een mens alleen. Want het is niet goed als de mens alleen is, zegt God. Mensen hebben mensen nodig.
Zoals God niet kon zonder de mens, zo kan ook de mens niet zonder medemens. Dat is de bijbelse omschrijving van dat woordje TROUW. God verbindt zich aan de mens, ‘trouw’t met de mens, zo is het de bedoeling dat mensen in verbinding met elkaar zullen werken aan het leven. Trouw. En ja, dan weten we, dan weet de bijbel, dat de trouw die mensen opbrengen altijd een tijdelijk karakter heeft, for the time being, zolang het duurt, zolang er leven is en hoop. Maar van God, zegt de bijbel, kan worden verklaard dat Zijn trouw eeuwig is. Hij is trouw tot in eeuwigheid! En zo is het Woord van God tot in zijn kern, in de Thora, de grote handreiking van de Eeuwige aan de mens. Hij blies ons Zijn adem in, Zijn leven, gaf ons een ziel en stuurde ons die tuin in: Maak er samen wat goeds van. Zoek de binding, zoveel als kan. Sla bruggen naar elkaar. Verrijk je met wat een ander inbrengt, juist ook als die ander een vreemde voor jou is.

Schepping is de basis van de Thora. De gave van Gods geboden zijn het hoogtepunt ervan. De wegwijzers om het leven mogelijk te maken, goed en dienstbaar. Om bruggen naar elkaar te slaan.

De vreugde als dat lukt, dat is wat het Joodse volk dezer dagen viert, de vreugde van de wet, Simchat Thora. Om uit te drukken dat het dankbaar is voor die gave. En wij als christenen delen in die vreugde. Want waar mensen voelen dat ze elkaar nodig hebben om het leven leefbaar en zinvol te maken, daar valt iets op te vangen van een glimlach van de Eeuwige.

Dat is de boodschap. En dat is niet alleen een lieflijke opdracht zolang de zon schijnt en alles oké is. Het is ook een kritische opdracht aan ieder mens, en in de bijbel ook aan het volk van God, aan Israël. Denk eraan, klinkt het vaak, je was ooit zelf een vreemdeling in een vreemd land, wees dus gastvrij als je zelf te maken krijgt met vreemdelingen. Sta open voor wie vreemd is aan jou, zoek de binding waar dat kan. De boodschap voor Israël en voor de christelijke gemeente.

Kijk, het is hier niet aan mij of aan ons om Israël de les te lezen. Dat Israël op grond van de Thora ruimte moet maken voor wie niet eigen is aan het volk van God; de vreemdeling.
De christelijke kerk heeft helaas een geschiedenis waarin ook sprake kon zijn van anti-semitisme. Het gaat om die universele boodschap, aan het volk van God, dus ook aan de christelijk gemeente. Kun je trouw blijven aan de geboden en de beloften van God? Kun je elkaar vertrouwen schenken, zoek je naar een uitweg uit een conflict, kun je de ander in zijn of haar waarde laten als je ontdekt dat je uit elkaar bent gegroeid?

Het is opmerkelijk te noemen dat Marcus in zijn evangelie beschrijft hoe Jezus zich opstelt in die netelige kwestie van de echtscheiding. Het was praktijk geworden dat de man zijn vrouw zondermeer kon wegsturen; zo lagen de gezagsverhoudingen in die patriarchale samenleving. Jezus neemt daar geen genoegen mee en haalt de oorspronkelijke regel nog eens naar boven, het voorschrift van Mozes. Jezus pleit voor een goede regeling die ook recht doet aan de vrouw in die tijd. Geen brute verstoting, maar een zorgvuldige procedure met een brief, waarin ook de toekomst van de vrouw gegarandeerd wordt. Die regel is er ooit gekomen, zegt Jezus, omdat jullie zo hard waren en koppig. Maar de kern is dat het zo niet moet. Jezus probeert de aandacht te verleggen, van een scheiding naar de diepere bedoeling van God met een relatie. De ene en de andere mens die zich aan elkaar hechten, worden één. Dat is het mooiste dat bestaat. Een twee-eenheid, waarin God het zegel van de verbinding legt.

Trouw. Het is niet goed dat de mens alleen is. Mensen hebben mensen nodig. Alleen is maar alleen. En uitgerekend eenzame mensen weten hoe nodig en hoe moeilijk het is om zich weer te geven aan een ander, om weer onder de mensen te komen, om weer bruggen te slaan, verbindingen te leggen.

Hoe moeilijk voor hulpverleners om mensen uit hun isolement te halen. Het was afgelopen week de week tegen de Eenzaamheid. We hebben er op de Inloopmorgen bij stil gestaan en in de oecumenische seniorenviering. Hele projecten en protocollen worden uit de kast gehaald om eenzame mensen te bereiken. En ja, er ligt uitgerekend voor ons als christelijke gemeente een geweldige uitdaging om erop uit te gaan en waar mogelijk de eenzaamheid van mensen te doorbreken. Mensen er ook op aan te spreken, zich niet langer op te sluiten….

Trouw. Vandaag leggen twee mensen een belofte af, een belofte van trouw zou je kunnen zeggen. Ze gaan voor een tijd een binding aan, een kerkelijke binding om een ambt te bekleden. Dat is kwetsbaar en sterk tegelijk. Kwetsbaar, want wie ben je om dat te doen?
Wat heb je dan te bieden? Weet je zoveel meer dan anderen? Natuurlijk niet. Je bent een gewoon mens als ieder ander. Maar het sterke is dat je erop vertrouwt dat God met je mee gaat. Dat je het goede wilt bereiken, mensen bijstaan, onze kerkelijke organisatie wilt versterken. Wij zijn jullie dankbaar, zoals we de mensen dankbaar zijn die heel wat jaren hun bijdrage hebben geleverd aan de kerk.

Ouderling, diaken, scriba, en dat jaren aan een stuk. Goed om ook even van het centrum naar de rand te gaan. Even nagenieten, loslaten, afstand nemen, en energie opdoen, nieuwe inspiratie voor wat in de toekomst op je weg komt. Dank voor wat je hebt betekend!
Het was kwetsbaar en het was sterk tegelijk!

Ik denk aan die beroemde tekst van Nelson Mandela. Dank, Mariëtte, dat jij bij onze voorbereiding daar mee kwam. Die tekst, die duidelijk maakt, dat we niet alleen kwetsbare mensen zijn, maar ook sterke mensen kunnen zijn.

Mandela zei ooit: Onze grootste angst is niet dat we onvolmaakt zijn. Onze grootste angst is dat we krachtig zijn.
Het is ons licht, niet onze schaduw, die ons het meest beangstigt. Je bent een kind van God.
Je onbelangrijk voordoen bewijst de wereld geen dienst. Je hoeft je niet klein te maken, of onzeker te voelen. We zijn allemaal bedoeld om te stralen, om de glorie van God die in ons is, te openbaren. En als wij ons licht laten stralen, geven we onbewust andere mensen toestemming hetzelfde te doen. Als wij van onze eigen angst bevrijd zijn, bevrijdt onze aanwezigheid vanzelf anderen.

Niet bang zijn, zegt Mandela, met andere woorden. Je hebt veel te bieden. Je kunt het. Verstop je mens-zijn niet, verstop je talent niet, die je van de Schepper hebt ontvangen. Deel die met wie je maar kunt.

Trouw, gemeente, die belangeloze dienst vanuit verbondenheid. Wij doen eraan omdat God in Zijn volk en in Christus Jezus naar ons heeft omgezien. Zijn trouw is tot in eeuwigheid.

Amen.

Overzicht preken

15-09-2019
Een goed verhaal
(Startzondag)


25-08-2019
Aan tafel genodigd

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring