Protestantse Gemeente Odijk


Houdt uw lamp brandende

Ds. K.F. Visser
26-11-2017 | Eeuwigheidszondag

Lezing(en): Matteüs 25: 1-13


Gemeente van Christus,

‘Moet dat nou’, vroeg iemand mij deze week die had gelezen in Kerknieuws dat het vandaag zou gaan over die gelijkenis, over die tien meisjes en hun olielampen, ‘Moet dat nou uitgerekend deze zondag? Dat is toch geen fijne tekst voor zo’n dag! Hoe die meisjes, die hun reserveolie vergeten hebben, buiten de deur worden gelaten. Zo stellen we ons God toch niet voor, zo streng? Die dreiging lijkt wel iets van vroeger!’

En eerlijk gezegd heb ik inderdaad ook geaarzeld. Maar ik ben gaan inzien dat dit verhaal een opbouwende boodschap heeft, juist op een dag als vandaag.

De vraag is aan onszelf: Wil ik een lamp zijn die ook in de donkerste momenten van het leven branden blijft? Heb ik voldoende olie bij me om in de nacht van het leven niet in het donker te zitten? Kan ik bij het verdriet en het gemis, hoop hebben, moed houden, licht zien? Ben ik voorbereid op de lange duur… de komst van het koninkrijk van God laat nog altijd op zich wachten, beschik ik over voldoende reservegeloof om het uit te houden en te blijven vertrouwen? Maar een lastig verhaal is het zeker.

Het lijkt op het eerste gezicht nog wel feestelijk; er wordt een bruiloft voorbereid. De liefde wordt gevierd, een feest is ophanden. Dat belooft dan toch iets moois? Maar als je dit verhaal iets nauwkeuriger leest, verdwijnt dat feestelijke gevoel al gauw. Waarom delen die meisjes niet gewoon hun olie? Dat is toch een bijbels principe: samen delen? En dan worden die vijf meisjes die hun olie voor zichzelf houden, nota bene wijs genoemd, verstandig!?
Terwijl je ook zou kunnen zeggen dat het nogal egoïstisch is?

En ook het vervolg krijgt steeds meer nare trekken. Hebben die dwaze meisjes nog even vlug wat olie opgehaald, komen ze ermee bij de bruidszaal, mogen ze niet naar binnen.
Bars en kortaf klinkt het: Ik ken jullie niet! Wat is dat voor bruidegom? Zo stellen we ons toch Jezus niet voor, of God. Het is toch nooit te laat om bij Hem aan te kloppen? Zelfs de moordenaar aan het kruis krijgt, in het zicht van de dood, toegang tot het paradijs?

U voelt wel aan dat we er zo niet mee verder komen. Zouden we dit verhaal ook anders kunnen lezen? Gaat dit wel over het hiernamaals?

Dat is vaak de manier geweest om dit verhaal op te vatten. Dat het over de hemelpoort gaat. En wat zich afspeelt op de drempel. Wie komt er binnen? En wie niet? Vragen waar mensen in vroeger tijden meer mee bezig waren dan wij tegenwoordig, denk ik.

Matteüs, de schrijver van het evangelie van vandaag, zou in elk geval raar opgekeken hebben bij al die ideeën over een hemel en een hemelpoort. Die gedachtes zijn pas veel later opgekomen in de bijbelse en kerkelijke geschiedenis Hij wist er niks van.

Waar Matteüs zich mee bezig hield, was met de vraag: Hoe is het nu, hoe gaat het hier, hoe bereiden wij ons vandaag de dag voor op de komst van het Koninkrijk van God? En dat Koninkrijk, wanneer komt dat nou?
En hoelang duurt het nog? En houden wij het vol tot die tijd? En wat als het donker wordt om ons heen? Daar gaat het over in dit verhaal van de tien bruidsmeisjes.

Er is een feest ophanden, een bruiloftsfeest. Dat is in bijbelse taal het beeld voor het Koninkrijk van God. De gemeente is de bruid en Jezus is de bruidegom.
Het gaat erom dat die twee elkaar vinden op die ene en unieke dag, de dag dat zij voor eeuwig met elkaar verbonden zullen zijn.

De vraag is, wanneer zal het zover zijn EN is iedereen er klaar voor? Elk moment kan die bruidegom er zijn. Je weet niet wanneer en het doet er eigenlijk ook niet toe. Het gaat erom dat je Hem altijd verwachten mag. Sta je dan klaar? Heb je een band met die bruidegom, dat je Hem graag wilt ontmoeten? Niet later, bij je dood, maar gewoon nu, midden in het leven, als het leven je toelacht, in het volle licht, en ook in de nacht van je leven, als je in geestelijk opzicht geen hand voor ogen kunt zien. Als je niet weet waar je ’t zoeken moet?

Als het echt moeilijk wordt, heb je dan iets aan je geloof? Want de olie in dit verhaal wil ik eenvoudig opvatten als het geloof. Heb je voldoende geloof, heb je genoeg vertrouwen in je, om die donkerste uren aan te kunnen?

En ja, dan hangt het er niet van af of er iemand anders is, die wel voldoende geloof heeft. Het helpt je niet of een ander over voldoende veerkracht en moed beschikt; het zal uit jezelf moeten komen, uit jouw eigen geloofsvoorraad, zo gezegd.

De olie van jouw eigen spiritualiteit, je eigen geloofskracht moet jezelf halen. Ja, je kunt natuurlijk wel genieten van het licht van een ander, maar wat als je er echt een keer alleen voor komt te staan?

Vergelijk het met een boom, geworteld en gegrond in de trouw van God. Alleen wie zich daaraan zelf vastklampt, vindt houvast. Je hebt er niks aan als je ziet wat een ander doet. Je kunt ook niet vragen, geef mij die boom van jou, want zo’n boom verplaats je niet.

Het gaat dus ook niet om egoïsme, dat de wijze meisjes hun olie niet afstaan aan hun dwaze vriendinnen. Deze olie is als zo’n boom, die geeft houvast omdat die zo stevig in de grond staat. Die kun je niet uit de grond halen en weggeven.

Volgens mij zit daar wel de scherpe kant van deze gelijkenis. Die confrontatie. Het zal om jezelf moeten gaan. Of een ander al of niet gelooft, daar heb jij niks aan als het echt om jezelf gaat.
‘God’, vraag je voor jezelf, ‘geef mij olie in mijn lamp, houd mij brandende. Geef mij genoeg moed en vertrouwen, voldoende geloof, om in de donkerste uren van mijn leven vertrouwen te voelen, net dat beetje moed om te kunnen bidden om kracht of overgave’. Dat zul je zelf moeten doen.

Dat is wat volgens mij in dit evangelie wordt bedoeld met dat waken. Wees waakzaam! Het zal op de één of andere manier een tweede natuur moeten worden om dat geloof van jezelf op peil te houden, gewoon voor overdag en door het hele gewone leven heen, om er ten diepste over te kunnen beschikken als het echt donker wordt in je leven.
Je geloof onderhouden is – om het maar wat plastisch uit te drukken - geregeld je oliepeil controleren. Heb ik nog voldoende geestelijke bagage? Waak ik voor een burn-out! Neem ik voldoende tijd om op adem te komen, zodat ik het leven aankan, vooral als het erop aankomt? Hoe onderhoud ik mijn geestelijk leven? Ben ik waakzaam genoeg?

En dat dan niet alleen voor dat ene moment, voor als je op de bodem van je bestaan terecht gekomen bent, of als je gebukt gaat onder de nood van de wereld, of van mensen om je heen… dus als het moeilijk wordt en verdrietig en angstig…
maar ook voor als het lang duurt.

De christelijke kerk leeft in de hoop dat deze wereld nieuw zal worden, dat er vrede zal zijn en geluk en gerechtigheid en ontferming…
maar ondertussen duurt het wel al heel erg lang, zeker als we rekenen vanaf de tijd dat Jezus zei: Het Koninkrijk van God is nabij gekomen!

Hechten we daar geloof aan? Houden we het vol om dat woord te geloven? Houden we het vol om tegen de fatale feiten in te getuigen van die hoop?

We horen maar al te vaak van mensen, die daar schamper over doen, die het losgelaten hebben. Dat Koninkrijk, dat is een wensdroom, zeggen ze, dat is een zoethoudertje, kijk toch om je heen? Als God dan liefde is, waarom is het dan zo’n puinhoop in de wereld?

Dan is het de kunst voor gelovige mensen om het daarbij uit te houden. Om zich niet van de wijs te laten brengen, om met het volste vertrouwen in de goede afloop wakker en attent te blijven, juist voor de lange duur. Het zou oliedom zijn om daar geen rekening mee te houden.

Gemeente, u kent misschien dat verhaal van die Joodse klokkenmaker. Zijn hele leven had hij de klokken van het kleine stadje onderhouden tot hij stierf. Zijn tijd stond stil. En in de jaren die volgden keken de mensen in het stadje steeds minder naar hun klokken om. Ze wonden hun klokken niet meer op. De klokken roesten vast en raakten in onbruik. Behalve bij die ene vrouw. Zij bleef doorgaan met het opwinden van haar klok. Misschien dat de tijd die de klok aangaf niet meer helemaal klopte, maar dat gaf niks, vond ze. Ze hield die klok aan de gang, ook al zeiden de mensen dat het toch zonde van haar tijd was om zich daarmee bezig te houden. Zij kon het tikken van haar klok niet missen.

Jaren later vestigde zich een nieuwe klokkenmaker in het stadje. En de meeste mensen gingen met hun verroeste klok naar hem toe. ‘Klokkenmaker, wilt u weer zorgen dat mijn klok gaat lopen?’ ‘Helaas’, zei de klokkenmaker, toen hij de klok goed bekeken had, ‘daar kan ik niks meer mee, te veel verroest, het hele binnenwerk is onherstelbaar vastgelopen’.

Toen kwam de vrouw, die ondertussen oud geworden was met haar klok bij hem, zij die was doorgegaan om haar klok op te winden, ook al versleten de mensen haar voor gek. Haar klok kon weer bij de tijd worden gebracht. De vakman verving de dingen die versleten waren en de klok kon weer een levenlang mee.

Wees waakzaam. Houd uw lamp brandende. Is dat de kracht van wat wij vandaag hier willen beleven?

Bij elke kaars die we aansteken om een verlies te gedenken, zeggen we in ons hart: ‘God, we geloven dat U dichtbij ons bent, dat wij alleen met U en met elkaar dit verlies kunnen gedenken en daardoor dragen. Met dit kaarslicht houden wij ons eigen geloof brandende, dat U eens alle tranen van de ogen zult wissen en dat U alle dingen nieuw zult maken’.

Amen.

Overzicht preken

02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer