Protestantse Gemeente Odijk


Kerstmorgen

Ds. K.F. Visser
25-12-2018

Lezing(en): Lucas 2: 1-20


Gemeente van Christus,

Kerstfeest is een feest van tekens. We zetten een boom in onze huiskamer en in de kerk en versieren die met lichtjes. Licht als het teken van hoop in de donkerste dagen van het jaar.
En we zoeken elkaar op, bewuster dan anders misschien wel, om samen te eten.
Eten als teken van verbondenheid.
We steken kaarsen aan, sfeervol licht als een teken van warmte en gezelligheid en ook als een signaal van nieuw uitzicht.
Tekenen, we markeren de tijd waarin we leven, de omslag in het jaar, het einde van het jaar, de wintertijd… elke knop aan bomen of planten zijn een teken van hoop, een belofte voor de nabije toekomst, er komt nieuw leven aan…. en laten we dat uitgerekend vieren met Kerst.
Het komt goed uit dat ooit in de vierde eeuw keizer Constantantijn bepaalde dat er een kerstfeest moest komen, een feest dat de geboorte van Jezus viert en wel in dezelfde tijd als de niet-christenen hun zonnewende vierden. De symboolwaarde kon niet hoog genoeg worden geacht. De meest geschikte tijd van het jaar. Een christelijke invulling van een heidens feest, als het teken in de tijd!

Tekenen, gemeente, een teken, het teken van onze tijd is een tattoo. De rage is een tatoeage. Daar wil ik het over hebben vanmorgen. Over tekenen gesproken. Eén op de vijf mensen heeft tegenwoordig tenminste één tattoo laten aanbrengen, ergens op het lichaam, zichtbaar of onzichtbaar als er kleren worden gedragen. Wat is het, dat mensen hun eigen lichaam voorzien van tekenen? Waarom is dat ineens zo populair geworden, een verslaving voor sommigen zelfs?

Het gebruik van tatoeages is niet nieuw. Het is zelf zo oud als de mensheid, wordt gezegd.
Otzi, de ijsmummie uit de Steentijd, zo’n 5000 jaar geleden, droeg tatoeages op zijn lichaam.
Er zijn sporen gevonden van tatoeages uit 1000 voor Christus; etnische stammen, tribale groepen, tekenden op hun lichamen geometrische vormen. Het toonde lichaamskracht; het versterkte een bewustzijn van pijn en men drukte met de tekenen tal van boodschappen uit; een markering van de eigen persoonlijkheid.

En dat is nog zo.
‘Dit ben ik’, drukte iemand met een tattoo uit, en zo iemand heeft dan bijvoorbeeld de namen van zijn kinderen op z’n armen laten kerven. ‘Dit is mijn held’, wil iemand uitbeelden met een tattoo van Elvis Presley op z’n rug. Of een tattoo toont dat je bij een groep hoort, een motorclub bijvoorbeeld. Of het geeft uitdrukking aan een gebeurtenis, als een levenslange herinnering, ‘Feyenoord landskampioen 2016- 2017’.


Eeuwenlang gebruikte mensen allerlei middelen om lichaamsversieringen aan te brengen, in de vorm van piercings bijvoorbeeld. Of men liet onderhuids vast materiaal aanbrengen in een patroon, zichtbaar als ribbels of kabels.
Pas sinds 1881 is er de tatoeëermachine, met naalden en inkt… en was het laten aanbrengen van een tatoeage vooral iets van zeelui…. als een identificatie bij een verdrinkingsdood. (Zoals de gouden oorbel was bedoeld om dan een begrafenis te kunnen betalen.)
Dat is allang niet meer het geval.

Al is het ook zo dat in de decennia na Auschwitz de tatoeage taboe was. Toen de slachtoffers van het Nazibewind gebrandmerkt werden met cijferreeksen in hun armen, in de concentratiekampen en de nummers symbool werden van vernedering en onderdrukking, symbool gingen staan voor de moord op zes miljoen joden,deed je dat niet, je liet je niet tatoeëren.
Maar nu de zoveelste generatie na de oorlog die link niet meer legt, wint het aan populariteit. Wat is het eigenlijk? Waarom doen mensen dit? Waarom zie ik toch zoveel voetballers en artiesten met armen, vingers, hals en benen onder de lijnen, teksten, getallen en symbolische voorstellingen… zoveel dat ik de afzonderlijke betekenis niet meer kan onderscheiden. Bieden voetballers tegen elkaar op: wie heeft de meeste? Zij kunnen ze betalen, onze balmiljonairs, daarom zullen ze het niet laten. Is het een macho-cultuur? Maar ook vrouwen laten prenten printen op hun huid.

Iemand die ik ken, legde me uit wat er achter zit. Ze zei: ‘Het gaat om het proces. Het laten zetten van een tattoo volgt een min of meer vaste procedure en het is dat proces waar je oog voor moet hebben. Iemand overweegt een permanent teken in zijn of haar huid te laten graveren. Om iets wat zo belangrijk is, echt voor altijd met zich te dragen, niet in het hoofd als gedachte of herinnering, maar echt als een kerf in een boom, die meegroeit. Het gaat om het proces’.
Eerst de juiste afbeelding zoeken, dan degene die de tattoo gaat zetten, dan de overwinning van de pijn of het toelaten van de pijn bij het zetten – je moet er echt iets voor over hebben, behalve het geld. En tenslotte is er dan de bewondering van het resultaat. De bewondering van het resultaat door degene zelf die de tattoo liet zetten en door de omgeving, de naasten, is het slot van het proces.

Een tatoeëerder zei: ‘Ik zie meteen zodra iemand mijn tattooshop binnenkomt: die wil wel echt een tattoo en die niet. Hoezo dan? Waarom? Hij zei: It the little devil in their eyes – het is dat kleine duiveltje in hun ogen… misschien is dat het wel waarom ik denk dat het laten zetten van tatoeages niet breed verspreidt onder christenen, onder kerkmensen….
De afweging is, dat het lichaam niet alleen van jou is, je hoort het in tact te laten, heel…
En jij bent niet het middelpunt van de wereld waar iedereen met bewondering naar moet kijken…. Neem jezelf zoals je bent, zoals je bent geboren, zoals je geschapen bent, voeg er maar niets aan toe… Al weet ik dat er ook anders over gedacht wordt, minder stringent. En laat ik er ruimhartig over mogen zijn! Het hoeft niet mijn keuze te zijn…

Tekenen, de tattoo als teken van onze de tijd…. Misschien is het wel extra populair geworden, omdat het meer en meer mogelijk is om een tattoo ook weer te laten weglaseren…. je kunt er ook weer van af, al zijn de resultaten nog niet geweldig…, want ik kan me niet voorstellen dat mensen zich niet bedenken hoe een tattoo eruit ziet als zijzelf en dus ook hun huid 84 jaar wordt…..

Teken in de tijd….. gemeente, die herders horen over een teken: ‘Dit zal voor jullie het teken zijn….’. Er is behoefte aan een teken, aan een markering, een symbool, een punt in de tijd, een verbeelding zo helder en klaar dat het meteen duidelijk is waar het over gaat en wat de impact is van het bericht. Dit zal voor jullie het teken zijn: je zult een pasgeboren kind vinden, in doeken gewikkeld, liggend in een kribbe…

Zou je zo’n tattoo willen zetten? Een kribbe met een kind erin? Is dit een teken van kracht, van mannelijkheid of juist vrouwelijkheid of moederlijkheid? Is dit een teken dat je met trots laat zien aan je vrienden van jouw hobbyclub? Wat is dit voor een teken? En waarom hebben ze een teken nodig?

Aan de herders wordt geweldig nieuws verteld. Grote woorden: goed nieuws, grote vreugde voor het hele volk, een Redder geboren, de Messias, de Heer… dat is onvoorstelbaar.
Dat geloof je niet als je dat midden in de nacht te horen krijgt? Dat is vreemd, uitzonderlijk, om niet te zeggen waanzinnig nieuws. Wie gelooft je als je hiermee komt aanzetten?
Wie neemt je serieus? En heb je bewijzen dan? Kun je een betrouwbaar signaal afgeven,
dat anderen overtuigt? Heb je een teken dan,een concreet bewijs bij die ongrijpbare belofte?

Dit is voor jullie het teken, je zult een kind vinden... en dan wordt het heel precies omschreven: in doeken gewikkeld, liggend in een voederbak… dat kan niet missen. Hoe helder wil je dat het beeld zal zijn? Zie je dit kind, zie je die doeken waarin het gewikkeld ligt, zie je die kribbe… dat is het teken! Die hoef je niet in je huid te laten graveren. Je hoeft er geen pijn voor te doorstaan. Je hoeft er niet prat op te gaan dat je zo getekend door het leven wil.. je hoeft er alleen maar van te horen. Je hoeft het alleen maar te gaan zien, met je mee te dragen in je ziel en ervan te zingen…

Ere zij God in de hoogste hemelen
en vrede op aarde voor alle mensen
die Hij liefheeft…

De rage is tatoeage. Een mens moet doen wat ‘ie niet laten kan….ik heb genoeg aan dit ene teken, dit ‘semeion’ (op z’n Grieks), dit sein, dit signaal van hogerhand zo dichtbij en zo aards, een kind…. in dit kind, – zo schreef ooit mijn leermeester Okke Jager – koos God de Heer zich vaste voet. En daarom worden de aarde en de aardse geschiedenis worden vindplaatsen van God en kan de aarde niet vergaan. En kan de geschiedenis niet doodlopen. Bethlehem kan niet voor eeuwig worden uitgewist. De afdruk, die geestelijke tatoeage van God krijgen wij er nooit meer uit en dragen we voor altijd mee in onze ziel. Het is Gods taal en teken in de tijd. En eenmaal zal het hele heelal de maatslag overnemen van dat kleine hart dat in Bethlehem begon te kloppen.

Dit zei u het teken…!

Amen.

Overzicht preken

01-12-2019
Aldoor was er het woord
(Afscheidsdienst)


24-11-2019
Eeuwigheidszondag

10-11-2019
Bidden
(Jongerendienst)


03-11-2019
Zacheüs, graaier wordt redder
(Dankdag)


13-10-2019
Na het kyrie ook het gloria

06-10-2019
Een kind in ons midden

15-09-2019
Een goed verhaal
(Startzondag)


25-08-2019
Aan tafel genodigd

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring