Protestantse Gemeente Odijk


Vredeszondag

Ds. K.F. Visser
17-09-2017 | Oecumenische dienst

Lezing(en): Jesaja 56: 1-8 en Lucas 6: 27-31


Beste mensen van God,

Jesaja had een droom, een visioen. Als de ballingschap voorbij is, als het volk van God weer veilig woont en de tempel weer in ere is hersteld, dan brengt God alle volken bij elkaar…. en daarvan noemt Jesaja zelfs twee heel bijzondere categorieën mensen: de eunuch en de vreemdeling.

De eunuch is een gecastreerde man, die dus geen nakomelingen meer kan verwekken en daarmee ongevaarlijk is aan het hof van een vorst of een andere gezagdrager; een dienaar, die nooit een indringer kan worden. Zelfs iemand, die van zichzelf zegt: Ik ben maar een dorre boom, zo iemand haalt God erbij. Zo’n afgeschreven, onbetekenende figuur. Net als de vreemdeling, hier waarschijnlijk bedoeld als iemand uit Babel, die meekomt met het volk Israel omdat hij of zij zich verbonden is gaan voelen met dit volk, er bij wil horen; ook zo iemand hoort er helemaal bij.

Dit is de droom van Jesaja. Zo stelt de profeet zich God voor. God die zegt: Ik breng ze allemaal bij elkaar. Nog méér dan je voor mogelijk houdt. Ik breng ze allemaal samen in mijn tempel en dan zal die tempel een Huis van gebed heten voor alle volken!

De verbeelding van Jesaja kent geen grenzen. Die gedroomde wereld, dat geestelijke voorstellingsvermogen van Jesaja gaat alle perken te buiten.

En dat is ook het kenmerk van verbeelding. Einstein zei het al: Logica brengt je van A naar B, verbeelding brengt je overal!

Jesaja gaat zelfs nog wat dieper in op de rol van die eunuch, de man die dus nooit zonen of dochters zou kunnen krijgen. Jesaja hoort God zeggen: Ik geef die eunuch iets beters. Ik geef hem een Yad va Shem, een hand en een naam, een hand in de zin van een teken, een aanwijzing, een handreiking, een gedenkteken. En niet zomaar een naam, maar zelfs een eeuwige naam, een naam die nooit vergaat, die onvergankelijk is.

De gedachte hierachter is helder. Iemand met kinderen kan na zijn dood voortleven in zijn kinderen, maar voor de eunuch gaat dat natuurlijk niet op. En toch, juist voor deze ontmande figuur zal er een gedenkteken zijn en zijn naam zal voor eeuwig worden herdacht. Yad Vaschem, hand en naam betekent het of handreiking en naam. Yad Vashem, is de naam van het wereldberoemde en indrukwekkende museum in Jeruzalem waar de slachtoffers van de Holocaust worden herdacht. U hebt er vast wel van gehoord of misschien wel eens geweest. We hebben in het boekje een foto afgedrukt van een van de belangrijkste plaatsen in het museum, de zgn. Hal van de Namen. Het is een enorme koepel met daarin ontelbaar veel foto’s met namen van slachtoffers.

In het Jodendom is het gebruikelijk om doden te begraven en een graf ongeschonden te laten; een graf mag nooit verwijderd worden of geruimd. Maar van de miljoenen Joodse slachtoffers in de Nazi vernietigingskampen zijn geen stoffelijke resten meer overgebleven. Daarom heeft Yad Vashem een Hal van de Namen ingericht, die niet alleen laat zien wie er vermoord werden, maar ook als vervanging van een echt graf. Hier krijgen de slachtoffers van de Shoa een gedenkteken en hun naam, dit is hun Yad Vashem! En die benaming komt uit het gedeelte dat wij uit Jesaja lezen vanmorgen. Uit dat visioen van Jesaja, de verbeelding van de profeet, die zich voorstelt hoe het ooit een keer zal zijn. Niemand zal naamloos ten onder gaan, iedereen telt mee, het eigen volk evengoed als de eunuch en de vreemdeling!

Daar is inderdaad verbeeldingskracht voor nodig! Want zien we het gebeuren?
Zal het ooit zo ver komen? Is het een utopie of wordt het werkelijkheid? Zal het altijd wel een droom blijven? Of hebben we zoveel geloof dat we zeggen: Ja, dat Koninkrijk van God komt, wat er ook gebeurt!

Geloof moet het hebben van verbeeldingskracht. Als we vanuit ons geloof niet ergens een stip op de horizon zetten, komen we nergens! Als we niet durven werken met een ideaal voor ogen, draaien we alleen maar in een kringetje rond.

En daarom is het heilzaam om naar concrete voorbeelden te kijken waar dat ook lukte, om werkelijke stappen te zetten naar een betere toekomst.
Uiteindelijk kwam er toch dat Goede Vrijdagakkoord in Noord-Ierland.
Uiteindelijk deed de Verzoeningscommissie in Zuid-Afrika onvoorstelbaar goed werk om de diepe kloven van het apartheidsregime enigszins te dichten.
Uiteindelijk zijn Hutu’s en Tutsies gaan praten met elkaar. En het is allemaal heel kwetsbaar, breekbaar. Er hoeft maar zo iets gebeuren en het strijdvuur laait weer op, maar toch, als er niet gewerkt wordt met enige hoop, wordt het nooit wat.
Bisschop Desmond Tutu moet die brief schrijven naar Ang San Soe Tji om een appel te doen op haar geweten als Nobelprijswinnares voor de vrede!
Laat het niet stilzwijgend toe die etnische zuivering ten opzichte van de Rohinja’s! Of het wat uithaalt, is de vraag. Maar iemand moet het zeggen!

Nu is het wachten of iemand die het aandurft om tegen Trump te zeggen dat hij naar Kim Jong Un moet om te gaan praten! Of omgekeerd. Zoals ooit Anwar Sadat naar Menachem Begin ging in 1977 en het werd de basis voor de Camp-Davidakkoorden!

En ja, er is veel fantasie nodig om het zien te gebeuren, maar geloven in vrede gaat niet zonder verbeeldingskracht!

Ik zie die twee figuren in die tekening van Len Munnik op de voorkant van ons boekje, verbonden door de regenboog slaan ze de handen in elkaar.
Verbeeldingskracht is nodig om over schaduwen heen te stappen, anders tegen de vreemdeling aan te kijken…. gaan zien dat het net een mens is als jij.

Dat is altijd weer zo onthullend. Eerst is er massaal protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum… ‘onze dochters zijn niet veilig als die langs die testosteronbommen lopen’ … totdat gaandeweg de ene mens de ander ontmoet in de buurtsuper, de kinderen op school, de één een cursus gaat geven om de taal te leren en de ander helpt met die verbouwing…. en na verloop van tijd wordt het plan opgevat om het asielzoekerscentrum te sluiten en de locale bevolking protesteert, want ze waren net zo lekker bezig om te zorgen voor elkaar! In korte tijd gebeurde het in Laren in ‘t Gooi, in ’s Gravendeel en in Den Helder. Eerst waren er protesten geweest tegen de vestiging van een asielzoekerscentrum. En toen die ging sluiten, kwamen heel veel mensen op tegen de sluiting ervan!

Ergens moet dat ontdekt worden - met de nodige verbeeldingskracht – dat het niet gaat om een anonieme groep, een naamloze massa mensen. Niet om wij tegenover zij, maar om jij en ik. En dat gebeurt als de ene mens de andere mens in de ogen gaat zien, levensverhalen horen, zich verdiept in die ander. Dan kleurt er een regenboog en slaan mensen de handen ineen.
Geloof moet het hebben van verbeeldingskracht, van wat genoemd wordt ‘moral imagination’.

In het materiaal voor deze vredesweek – lees het na op de site van PAX.nl – wordt gesproken over Kriterion. Dat is het concept van een bioscoop, die kan worden opgeknapt door jongeren en die verschillende jongeren- groepen kan samenbrengen, zoals dat gebeurt in Sarajevo, en in Libanon en in Boedapest en Istanbul. Het probeert de generatie van na de oorlogen en conflicten bij elkaar te brengen en te laten werken aan de toekomst van hun land. Dat zijn haast onvoorstelbare projecten, maar ze gebeuren en ze geven moed!

Vrede. Is dat alleen een kwestie van verbeelding? Hebben we alleen de kracht van de verbeelding nodig om de vrede dichterbij te brengen?

Lieve mensen van God, we hebben niet voor niks nog woorden toegevoegd uit de bijbel. Na en naast Jesaja hebben we ook Jezus aan het woord laten komen. Jezus die het heel direct en concreet maakt…. met woorden die niets aan de verbeelding overlaten:
Heb je vijanden lief,
wees goed voor wie je haten,
bid voor wie je slecht behandelen,
keer je andere wang toe als je geslagen wordt,
en wat gij niet wilt dat u geschiedt,
doe dat ook een ander niet….

Kraakheldere levenslessen van Jezus… of moeten we toch onze verbeeldingskracht aanwenden, omdat we het maar zo moeilijk in praktijk brengen? Het gaat zo in tegen onze natuurlijke drift. De woorden van Jezus willen ons bewust maken van wie we zijn voor God en zo ook voor de ander. We kunnen pas echt samenleven met vriend en vijand als we elkaar de hand reiken en kijken naar de regenboog, die ons verbindt. Gods zon gaat op over goeden en bozen.

Het is die vraag die we mee naar huis nemen: Wat wil ik als ik verlang naar een andere wereld?

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer