Protestantse Gemeente Odijk


Leven voelen

Ds. K.F. Visser
16-12-2018 | Derde advent

Lezing(en): Lucas 1: 39-56


Gemeente van Christus,

Het is alweer vele jaren geleden, maar ik ben het nooit vergeten. Het heeft indruk op mij gemaakt, dat ene bezoek toen in de zomer. Dat ene bezoek aan Lourdes. Elk jaar als het advent is en het gaat over Maria, net als vorige week, is dat er weer, die belevenis van toen. We zaten in de buurt op een camping en zeiden: we gaan er minstens even heen om op een terras een kop koffie te drinken, maar we zijn er uiteindelijk vele uren gebleven en hebben er rondgelopen en gekeken. Lourdes.
Vele tientallen rolstoelgebruikers worden door jonge mensen rondgereden van de ene heilige plek naar de andere, van de grot waar Maria zou zijn verschijnen aan Bernadette Soubirous tot aan de kerk, de waterbron, de kaarsenstraat.

Wat is het toch dat dit mensen aantrekt? Waarom doen mensen dit, zo’n pelgrimage naar Lourdes? Ik geloof dat mensen met allerlei handicaps of kwalen naar Lourdes gaan om een gevoel van saamhorigheid te beleven, lotgenootschap. Misschien wel ergens in de hoop dat er genezing zal zijn, maar dan toch vooral voor hun ziel. Wat mensen hier ervaren is wat ik zou willen noemen geconcentreerde aandacht. Ze voelen zich enorm welkom als gehandicapt mens. Ze worden in een koetsje rondgereden door een jongen of meisje in een fleurig uniform. Er wordt met zorg naar deze mensen omgekeken. Zij staan in het middelpunt. En ze voelen weer dat ze leven, dat ze ertoe doen. Zouden niet vele duizenden bezoekers – en dan de nieuwsgierige toeristen niet meegerekend – naar Lourdes komen – net als zoveel andere bedevaartsoorden, om weer leven te voelen?

Die ervaring, die belevenis en die duiding laat zich eenvoudig verbinden met ons Bijbelgedeelte. Het Ave Maria klinkt er uit de mond van Elisabeth: wees gegroet, Maria, meest gezegend ben je onder alle vrouwen’. En dan voelt Elisabeth leven: Het kind, staat er, sprong van vreugde op in haar schoot…

Hoe is dat om leven te voelen? Ik kan het alleen maar vragen aan vrouwen die een kindje hebben gedragen. Gemiddeld voelt een zwangere tussen de 16de en 22ste week voor het eerst leven. En dan is het bij de eerste zwangerschap meestal zo dat dit gevoel later komt, dan bij een volgende zwangerschap. Begint het als een zachte kriebel aan de binnenkant? Wanneer is het kindje sterk genoeg om door de buikwand voelbaar te zijn? Leven voelen.

Lucas de meester-verteller brengt heel precies en doelbewust twee verhaallijnen die hij eerder heeft uitgezet, bij elkaar en schept een wonderlijk, teder samenkomen van oud en nieuw in een hemelse sfeer.
Eerst is er de oude Elisabeth, even oud en onvruchtbaar als zoveel aartsmoeders van Israël, die te horen krijgt dat ze een kind zal baren, een zoon, die Johannes moet heten: ‘God is genadig’. En Elisabeth had haar lied gezongen: De Heer heeft zich mijn lot aangetrokken. Hij heeft dit gedaan opdat de mensen mij niet langer verachten’.In de avond van haar leven, wordt zij weer een bruid in de morgen.
En dan is er de jonge Maria, nog lang niet toe aan zwangerschap, die hoort dat zij een kind zal baren, een zoon ook, die Jezus moet heten, Redder. En Maria zal haar lied gaan zingen.
Hier worden Elisabeth en Maria als verwante zielen neergezet. Lucas wil tot uitdrukking brengen: hier schuilen twee mensen bij elkaar tegen de harde wereld, die altijd wel iets negatiefs te zeggen heeft: ‘Moet je zien, die oude priestervrouw en dat op haar leeftijd, zwanger, belachelijk!’ En dan dat jonge ongehuwde meisje, zwanger, schandalig! Ze schuilen bij elkaar, de oude vrouw en het jonge meisje. Het heil komt langs onvermoede wegen hun leven binnen.

En meer nog, zo wil Lucas met al zijn verbeeldingskracht zeggen: hier ontmoeten zelfs Johannes en Jezus elkaar, prenataal. Het is alsof Lucas wil zeggen: Al in de moederschoot ziet de profeet reikhalzend uit naar de komst van de Messias. Hij is bijna niet meer te houden. Het is of Elisabeth nu pas leven voelt, of haar zoon niet eerder in beweging kon komen dan hier en nu in de nabijheid van de nog ongeboren Jezus.

En dan gaat Elisabeth zingen, haar lied tegen het donker in. Dat is al een wonder, maar als Maria zingen gaat, gaan alle registers van het Oude Testament open, haar lied is een wonder zonder weerga. Haar lied is een protestsong, een negrospiritual, uit de ellende klimt haar lied op tot profetische hoogte, zoals in de slavernij gezongen werd: we shall overcome!

Lucas laat Maria zingen, een lied vol beweging en leven. Niet zo ingetogen als Maria vaak wordt afgebeeld op schilderijen of iconen of zoals in Lourdes. Het is eerder opgetogen. Het lied van Maria spot met de koningen van de aarde, het lijkt op Psalm 2, de wereldmachten die samenspannen en volkeren onderdrukken of op de vlucht jagen.
Maria’s lied brengt ons bij de Rietzee waar Mirjam zingt, de Maria van het Oude Testament: Zing voor de Heer, want Hij is hoog geprezen, het paard en zijn ruiters stortte Hij in zee!
Maria’s lied brengt ons naar de tempel waar Hanna haar lied zingt, de moeder van Samuel, die dacht dat ze nooit zwanger zou worden. Mijn ziel maakt groot de Heer, zingt ze en Maria neemt haar woorden graag zelf in de mond, Hij heft de geringe op uit het stof. Hij vernedert, ook verhoogt Hij.
Tal van regels uit psalmen worden in het lied van Maria bij elkaar gebracht en gecomponeerd tot een nieuw lied. Profetische woorden over de omkering van alle verhoudingen, een doorbreking van vastgeroeste verhoudingen tussen arm en rijk, hoogmoedig en onderworpen. Bedreigend voor wie hooggeplaatst is,veelbelovend voor wie vernederd wordt.
Verwaandheid, machtsvertoon, hebzucht zullen niet het laatste woord hebben. De lofzang van Maria is het lied waarin een nieuwe toekomst wordt aangekondigd. De Messias op wie de Oudtestamentische geslachten hebben gehoopt, staat op het punt van verschijnen, maar het is nog geheim. Maria zingt al haarlied van het Koninkrijk waarvoor Jezus zal leven en sterven; maar het is nog alles zeer verborgen.

Elisabeth is zes maanden zwanger als Maria haar opwachting maakt. Maria zal er drie maanden blijven. Dan is om zo te zeggen het Oude Testament toe aan het Nieuwe. Dan zijn oude verhoudingen gedoemd te verdwijnen en zullen nieuwe verschijnen. Dan zal er leven worden gevoeld!

Gemeente, misschien is dit wel echt de goede voorbereiding op het Kerstfeest. Dat je weer leven voelt en hoop krijgt en zin ervaart om op je eigen manier bij te dragen aan een betere wereld, of ook om een ander van hart tot hart te willen ontmoeten.

Want waar begint dat, leven voelen? Ja, in een gezonde zwangerschap. En vooral ook daar waar mensen elkaar ontmoeten in een hartelijk sfeer.

In een echte ontmoeting kun je tot jezelf komen, tot je recht komen, ontspannen, opademen, op verhaal komen. Jij mag er zijn, kun je met je houding uitdrukken. Jij met al je sores en je pijn, met je moeiten en verdriet, en ja zeker ook met je humor en je vrolijkheid, je mooie belevenissen… Jij mag er zijn.

Gezegend ben je als je weer leven voelt. Diep van binnen. Herkend, erkend, vervuld met moed.

Wees gegroet, Maria, vol van genade, gezegend is de vrucht van jouw schoot!

Amen.

Overzicht preken

15-09-2019
Een goed verhaal
(Startzondag)


25-08-2019
Aan tafel genodigd

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring