Protestantse Gemeente Odijk


Paaspreek

Ds. K.F. Visser
01-04-2018 | Pasen

Lezing(en): Marcus 16: 1-8


Mag ik met een verzuchting beginnen – en misschien herkent u het ook wel bij uzelf: Wat ben ik toe aan Pasen, aan Opstanding, aan een nieuw geluid, een opwekkend feest in de kerk, en in ons leven. Voor wie het heeft gevolgd, werden we als gemeente in de afgelopen weken en maanden nogal eens geconfronteerd met overlijden, met het sterven van gemeenteleden, jong (heel jong zelfs) en ouder. Sterven, maar ook ziekte, ernstige ziekte onder gemeenteleden. Verdriet en rouw en zorgen in de gemeente. En misschien maakt u het ook wel mee in uw familie- of vriendenkring. Ik hoorde onlangs het aangrijpende verhaal van iemand uit onze kennissenkring (buiten ons dorp), die al had meegemaakt hoe haar moeder en een tante aan borstkanker waren overleden, zelf had ze enkele jaren gelden darmkanker overleefd, maar nu was bij haar recent ook borstkanker geconstateerd. En je denkt: dit kan niet waar zijn. Hoe afschuwelijk, en zo jong nog, moeder van twee pubers.
Dat je denkt, nou moet het een keer ophouden met dit soort ellende, het kwaad dat lieve mensen treft. Zo komen we nooit aan Pasen toe.

En behalve het persoonlijke leed, is daar dan ook nog de toestand in de wereld, de nieuwe koude oorlog; en langzaamaan bekruipt ons een gevoel van zorg. Wereldwijde verharding, radicalisering, ontwrichtende tendensen in onze samenleving, discriminatie. Het lijkt wel of wij er niet van loskomen. Het is als met de kou en de regen van de afgelopen maanden en weken, wanneer wordt het een keer voorjaar? Komt er een einde aan het noodlot dat mensen treft en de internationale spanningen, die in de lucht hangen? We zijn toe aan Pasen!

Zo, gemeente, neem ik vanmorgen met u Marcus ter hand. Dat bijzondere evangelie dat hij schrijft. Want bijzonder is het. Marcus is het oudste evangelie, of liever het eerst geschreven evangelie na Jezus’ leven. De eerste schriftelijke getuige van het leven van Jezus. Matteüs, Lucas en Johannes komen pas later na Marcus. Dus je denkt: Marcus zal het wel opschrijven, het betrouwbare verhaal over hoe het is gegaan, als eerste. Hij staat er nog zo dichtbij….
En dan krijgen we wat we hebben gelezen…. In het oorspronkelijke Marcusevangelie is de laatste zin, Marcus 16: 8: ‘Ze waren zo geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden’. Daar houdt Marcus mee op. Punt. uit.

Gemeente, we weten dat het slotstuk over de verschijningen, Marcus 16: vanaf vers 9 tot en met 20 later zijn toegevoegd, niet origineel Marcus. Hoe Jezus na de Opstanding Maria van Magdala ontmoet en de elf discipelen, meteen gevolgd door de hemelvaart. Het zijn resten uit eerbiedwaardige, oude tradities uit andere verhalen, die later aan het Marcusevangelie zijn toegevoegd. Van een andere hand. In onze Bijbelvertaling kun je dit zien aan die drie sterretjes onderaan. In de vorige Bijbelvertaling stond het slotstuk over de verschijningen tussen grote haken…..
Als we de originele tekst op ons laten inwerken, eindigt die met angst, ontzetting, schrik, siddering, vrees, ontsteltenis… met die woorden laat Marcus zijn lezers achter. Geen halleluja, geen weids perspectief van geloof, hoop en liefde, de dood overwonnen. De climax van het evangelie is een anticlimax, een kras, een dissonant: Ze waren zo geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden.
Hoe kan dat? Hoe kan Marcus zo eindigen? Wist hij niet van het vervolg? Hij wist toch wel dat de leerlingen zichzelf weer bij elkaar raapten na die eerste schrik en elkaar moed inspraken? Hij moet toch hebben geweten dat het levensverhaal en de missie van Jezus doorging ook na zijn dood? Waarom dan toch dit slot? Waarom eindigt Marcus met een open graf en de schrik daarover?

Gemeente, ik denk dat het alles zegt over zijn eigen gevoel. Marcus’ eigen ervaring. De ervaring dat er helemaal geen Jezus verschijnt. Niemand krijgt een glimp van Jezus te zien. Het moet de ervaring zijn geweest van zoveel mensen toen, en ook van nu, van onszelf. Dat je Jezus niet zomaar tegenkomt in je achtertuin, om het wat plastisch uit te drukken. Er wordt hooguit naar Hem verwezen! Hij is hier niet, maar Hij gaat u voor….

Maar uiteindelijk laat Hij op zich wachten. Dat is schrijnend, maar wel zo eerlijk. Het gevoel dat we zomaar met Marcus kunnen delen. Je maakt een begrafenis mee en het grijpt je aan. Je hoort van ernstige ziekte, en het verbijstert je. Dan moet niemand aankomen met goedkope troost….

Marcus heeft, geloof ik, eenvoudig opgeschreven wat zijn eigen ervaring was. Na Jezus’ dood was er eerst niks. Ontreddering, paniek, schrik, en grote bezorgdheid. Ze gingen naar het graf om maar iets te doen te hebben. Om misschien iets te doen met hun verslagenheid. Ze willen het dode lichaam van hun vriend verzorgen. En even is er nog de vertwijfeling over die grote steen. Maar voor ze er een oplossing voor hebben bedacht, staan ze oog in oog met een leeggehaald graf. Wat nu? Is er lijkroof gepleegd? Vreselijk! En ze zijn er zo van onderste boven, dat ze nauwelijks die stem horen van die jonge man in zijn witte kleed.

Die jongeman in zijn witte kleed waren we trouwens al een keer eerder tegengekomen in het Marcusevangelie. Jezus is gevangen genomen, al zijn vrienden laten Hem in de steek, behalve die jongeman in zijn linnen kleed…., maar die toch uiteindelijk ook wegvlucht. Tot hier wellicht…

Misschien is die jongeman in zijn witte kleed wel een catechisant, die – zoals dat ging in de vroegste kerk – in de Paasnacht was gedoopt en belijdenis had gedaan. Naakt gedoopt zoals dat toen ging en komend uit het water bekleed met een wit gewaad.

Maar het valt op dat de drie vrouwen niet ingaan op wat die jonge man zegt, zo geschrokken zijn ze. Ze horen hem niet eens. Pure, eerlijke, menselijke ervaring. Zo gaat het ook door Marcus heen.
Pasen betekent niets als het niet ingaat op de angst van mensen. Dit is de inzet die ik voor vandaag kies, die me raakt, die me aanspreekt. Mensen maken verdriet mee, angst, grote zorgen. Dan lukt het niet om open te staan voor een opbeurend woord, voor hoop of nieuwe moed. Dan is er eerst die schrik en verbijstering. Daar kun je, daar mag je niet zomaar overheen stappen, omdat het in het licht van de opstanding toch allemaal wel goed komt.

Als de dood inbreekt in je leven, als je je zorgen maakt over wat er om je heen gebeurt, aan al die pijnlijke ervaringen wordt recht gedaan door dit harde slot van Marcus: Ze waren zo geschrokken dat ze tegen niemand iets zeiden.

Het is trouwens sowieso een opmerkelijke zin. Exact op de helft van het Marcusevangelie, beschrijft hij een piekervaring, de verheerlijking op de berg. Maar uitgerekend in het hart van dit verhaal, schrijft Marcus precies hetzelfde zinnetje dat hier helemaal aan het slot terugkeert: Zij waren geschrokken!
Marcus heeft oog voor de angst. Marcus dwingt je als het ware stil te staan bij de zorg van mensen, niet weg te lopen. Het open graf is toch in eerste instantie een open wond, een dood punt, een gapend gat.

Maar, gemeente, wat de vrouwen niet horen, horen wij wel. Dat is het verschil met toen. De stem van die jongeman in zijn witte kleed. Die stem is toch niet verloren gegaan. Marcus heeft die stem en passant opgenomen in zijn evangelie.
Wat had die jongeman in zijn witte gewaad gezegd? ‘Hij is opgewekt uit de dood. Hij is hier niet. Hij gaat u voor naar Galilea, daar zul je Hem zien’.

Galilea, is waar Jezus zijn missie begon. we moeten door die woorden terug naar het begin. Hoe het allemaal begon. Als Jezus voor het eerst optreedt en oproept tot bekering. De tijd is aangebroken, het Koninkrijk van God nabij, kom tot inkeer en hecht geloof aan dit goede nieuws!

Marcus dwingt ons dus als het ware het uit te houden bij de angst en de bezorgdheid. Hij neemt de paniek niet weg. Hij doet iedereen recht die het niet kan geloven, die nauwelijks Pasen kan vieren, die overweldigd wordt door verdriet, rouw of verslagenheid. Alleen die jonge man in zijn witte gewaad doorbreekt de stilte van het graf. Hij dwingt ons goed te kijken: Zoek Hem niet bij de dood en bij alles wat de dood in zich draagt. Daar is Hij niet!

Hij is waar een nieuw begin mogelijk is, waar iets zichtbaar wordt van het Koninkrijk van God, daar waar liefde woont en barmhartigheid gegeven, waar troost is en gedeelde smart, waar hulp geboden wordt, mensen elkaar nabij zijn…. daar zul je Hem zien!

Amen.

Overzicht preken

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:

disclaimer | privacyverklaring