Protestantse Gemeente Odijk


Woestijnroos

Ds. K.F. Visser
17-12-2017 | Derde advent

Lezing(en): Jesaja 35: 1-10 en Lucas 1: 46-55


Gemeente van Christus,

Toen de eerste kibboetsen in Israël werden gebouwd, begon men aan de bevloeiing van woestijngebied. Er werden rozen gekweekt, en mango’s en avocado’s. En er heerste in de kersverse staat Israël een euforie, die zeker ook door christenen werd gedeeld. Voor de ogen van de kibboetswerkers werd de profetie van Jesaja vervuld: de woestijn zal bloeien als een roos.
Zeker omdat de Statenvertaling toen nog de woestijnbloem van Jesaja een roos noemde.
Over die vertaling is veel te doen geweest. De vorige bijbelvertaling uit 1951 sprak van een narcis. De katholieke Willibrord-vertaling had het over een krokus. En onze huidige Nieuwe Bijbelvertaling schrijft dat de woestijn zich zal verheugen en als een lelie welig bloeien. Het is heel bijbels bollenveld bij elkaar inmiddels. Het is gewoon een lastig te vertalen woord. We weten niet meer goed wat voor bloem Jesaja bedoelde. Hij was ook geen taxonoom, hij is profeet. In wezen is de bloemsoort niet van belang. Het gaat erom dat duidelijk wordt, dat de woestijn zal bloeien. En dat betekent dat er in die dorre doodse vlakten water is gaan stromen en water is leven, nieuw begin. Woestijn is waar niet te leven valt.
Beeld voor het Israel van toen. De geboortegeschiedenis van het volk is erdoor getekend. Toen het volk nog maar net uit Egypte was bevrijd en de Rietzee was doorgetrokken, staat er: ‘…trokken zij drie dagreizen ver door de woestijn zonder water te vinden’. En toen ze water vonden was het bitter. Dat is de levenservaring, eeuwen voor Jesaja,en moest Mozes met zijn staf slaan op de harde rots bij Elim.
En nu, in Jesaja 35, staat een gelijke situatie op het spel. De ballingschap in Babylonië lijkt in zeker opzicht op de slavendienst in Egypte. Opnieuw verlangt het volk naar bevrijding, naar een nieuw begin. De woestijntijd moet voorbij zijn, de onvruchtbare tijd. Er moet een weg zijn uit deze barre omstandigheden? Maar wie baant die weg? Daar is het Jesaja om te doen. Niet zozeer dat de woestijn zal bloeien als een roos. De woestijn is slechts getuige van waar het werkelijk omdraait. De echte uitweg uit de ballingschap vraagt een heuse ommekeer.

Gemeente, daarom is het goed om echt stil te staan bij wat misschien wel het meest onaangename is uit het stuk dat we lazen uit Jesaja 35…. Het zijn prachtige woorden. Vooral in de oorspronkelijke tekst is het absolute wereldliteratuur. Alle registers van die bijbelse taal gaan open. De fraaiste woorden en klanken en poëtische vondsten worden hier opgedist.
Het is echt een groot genoegen om het te lezen. De herhalingen in steeds weer andere, nieuwe woorden, is zo prachtig! En het beeld dat daardoor ontstaat is van een ongekende schoonheid. De woestijn tooit zich met de luister van de Libanon, dat befaamde noordelijke deel van het toenmalige Israel waar de hoogste en meest kostbare cederbomen groeien; met de schoonheid van de Karmel, gaat Jesaja door, de Karmel, beroemd om zijn wijngaarden en eikenbossen. En tenslotte noemt Jesaja dan de Saron, de vlakte bij het meer van Galilea, dat bekend staat om zijn weelderig akkerland. En net als je denkt, mooier kan haast niet, de schoonheid van God wordt het zelfs genoemd, die metamorfose van de woestijn tot een bloeiend paradijs, en je die heerlijke bemoediging hoort, die oproep aan de mensen met hun trillende handen en knikkende knieën om de rug te rechten, om overeind te komen, standvastig te zijn, klaar voor vertrek…. dan ineens in de tekst, hoor je als het ware een nagel krassen over een schrijfbord, trekt er een zwarte kras over een smetteloos wit papier, voel je een plotse huiver over je huid. Dat ene woord, dat we liever niet hadden gehoord. Wraak. God komt met zijn wraak! Waarom moet dat nou? Waarom kan het nou niet eens gewoon alleen maar fijn zijn, ongestoord, gaaf? Wie moet de droom aan flarden scheuren? Wie bederft het plezier?

Wraak, wat een vreselijk woord. Moet dat nou? Zeker voor de mensen met een benauwende geschiedenis in de vroegere kerken, moet dit woord nare herinneringen oproepen. Vergelding, wraak… in sommige kerken werd de wraak van God in stelling gebracht om mensen de wacht aan te zeggen, bang te maken, dat het eeuwige heil wel eens aan hun neus voorbij zou kunnen gaan als ze zich niet hielden aan de dogmatische en kerkelijk regels. Velen van hen kunnen niets meer met dat begrip dat hier voor God wordt gebruikt: God komt met zijn wraak! Hoe kan de wraak van God nou stroken met zijn liefde? Het lijkt zo tegenstrijdig. En liever zouden we het achterwege laten. Het roept toch alleen maar trauma’s uit het verleden op?

Maar gemeente, mag ik u vragen om het met mij toch op waarde te schatten.

Dat Israel in ballingschap ging, was omdat ze andere goden achterna gelopen waren. Ze hadden God de rug toegekeerd. Ze leefden of God niet bestond. En toen overkwam hen wat zij in wezen over zichzelf hadden afgeroepen. Een belangrijk deel van het volk werd gedeporteerd naar Babel. De bijbel zegt in zoveel verhalen, dat het ging om schuld en straf; ballingschap als boetetijd. Maar wonder boven wonder is God wel met hen meegetrokken.
Hij is hen niet vergeten, heeft hen niet voor altijd willen wegdoen. Hij heeft hen toch weer opgezocht. Er moest een zuivering plaatsvinden, de geesten rijp gemaakt voor een nieuw begin. God wreekt het onrecht en Hij doet dat uit pure liefde voor datzelfde volk van Hem. Wat kwaad was, moet worden weggedaan. God wordt als een rechter voorgesteld, die uitspraak doet. Gods vergelding zal komen, Hijzelf zal zijn volk bevrijden, losmaken uit de ban van het kwaad, dat het over zichzelf had afgroepen. In die zin zou het toch geweldig zijn als God ook hier zou komen om al het kwaad weg te doen, en ons te bevrijden van alles wat ons bindt aan dat kwaad? Het is juist troost! Zo wordt er een nieuwe weg gebaand. We hoeven die rugzak met troep, met de puinzooi die wij kunnen veroorzaken, niet meer met ons mee te sjouwen. We laten die achter. God zegt: Geef mij maar. Ik weet er raad mee. Mij komt de wraak toe, Ik zal het vergelden’, zou Paulus later zeggen in zijn Romeinenbrief om het ook over de wraak van God te hebben. En dat ook als een woord van troost.

Gemeente, als we ons dat proberen in te denken, de rust die er dan over ons kan komen… als God al die narigheid die wij kunnen maken, de pijn die wij anderen kunnen aandoen, onze ongehoorzaamheid, wel weten van liefde en goedheid en barmhartigheid, maar er toch zo weinig van terecht brengen…. als we dat toch eens los konden laten? Misschien stellen we ons dan wel zo’n uniek landschap voor als Jesaja doet? Stilte na de storm, nieuwe lente, prille ochtend na het schrikbewind, leven na de staatsgreep… een zuivering waar iedereen van opknapt. Ik moet denken vergelijkenderwijs aan de toestand op St. Maarten, getroffen door die orkaan. Er moet niet alleen puin worden geruimd, huizen hersteld, infrastructuur… ook de corruptie moet nu meteen worden aangepakt, de plunderingen, en ook de bestuurlijke puinhoop. Het is tijd voor zuivering, een nieuwe integriteit.
Daarmee laat het zich vergelijken, wat Jesaja hier aanduidt met die wraak en vergelding. Opruiming is het, zodat er een nieuwe weg kan worden gebaand, een weg naar herstel. Een weg van herstelde verhoudingen, recht en gerechtigheid zal er geschieden….

Kortom alles wat Maria zingt als ze hoort dat zij de moeder van Jezus zal worden. Met Hem, zo voelt ze het, zo zingt ze uit, met Hem komt de barmhartigheid van God dichtbij de mensen en dan kan het niet anders, dan gaat er veel veranderen… dan worden scheve verhoudingen rechtgezet. God zal zijn macht tonen, de kracht van zijn arm en uiteendrijven wie zich verheven wanen, daar hoor ik opnieuw die krachtige ingreep van God. Het gaat niet met lieve woordjes. God is geen tandeloze tijger. Hij laat niet met zich spotten.
Wat niet deugt, moet verdwijnen. Heersers van hun troon, rijken hebben genoeg gehad, nu is het de tijd van de arme en geringe! Strijdbaar, zo zingt Maria haar lied en haar strijd is Gods strijd, en het is Jezus die het met Zijn leven zal moeten bekopen zelfs. Dat is het evangelie dat over ons komt, nu wij op weg gaan naar Kerst. Hier worden we ons in deze advent opnieuw van bewust.

Dorre streken bloeien op. Niemand wordt bedreigd door een roofdier. Gejuich en vreugde trekken de stad binnen, gejammer en verdriet vluchten eruit weg. Wat een verandering zal dat teweegbrengen.

Gemeente, we vatten moed om het kwaad onder ogen te zien. En we durven erop te vertrouwen dat het kwaad niet het laatste woord heeft, ondanks alle schijn van het tegendeel! De woestijn zal bloeien als een roos, want er is een roos ontloken…

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer