Protestantse Gemeente Odijk


Thuiskomen

Ds. K.F. Visser
31-03-2019

Lezing(en): Lucas 15:11-32


Gemeente van Christus, en lieve doopouders…..

Het zal je maar gebeuren. Dan heb je twee dochters, een oudste en een jongste, Thirza en de jongste Amélie. Een vader heeft twee dochters, een moeder heeft twee dochters.

En stel nu dat de oudste straks 18, 19 is, de rugzak staat in de gang, backpacken in Australië, en ze zegt….mama, papa, geef me…. alvast een flinke poet geld. Ik heb het hier wel gezien. Wat doe je dan? Je gunt haar het allerbeste. Je snapt dat kinderen hun eigen fouten mogen maken om ervan te leren. En ja, ze groeien er ook van. Op eigen benen staan, hun wereld verkennen, de horizon verleggen. Zeg je: Mijn zegen heb je?

Had die vader in de gelijkenis niet op zijn klompen kunnen aanvoelen dat zijn jongste er niets van terecht zou brengen, het geld er zou doorjagen en in zeven sloten tegelijk zou lopen? Je bent vader of moeder, of niet.

Maar als we ’t nou eens van de kant van het kind bekijken, om te zien wat wij er dan van herkennen, de kant die jonge vrouw en we denken aan onszelf in onze jonge jaren…. Kriebelde het in je bloed? Een heilige onrust…. zelf ontdekkingen willen doen, erop uit, grenzen verleggen, reizen maken, als een Floortje naar het einde van de wereld?

We weten het. Jonge mensen trekken erop uit.. zoals ze ook wegtrekken uit het godsdienstige huis van hun ouders. Ze zijn niet onverschillig, niet ongelovig per se, maar het is ze te benauwd, te saai, te star, altijd hetzelfde, altijd voorspelbaar. Ze willen eruit wegbreken als het ook maar even kan.

Er zijn met andere woorden trekken in die jongste zoon uit de parabel die we vast wel herkennen, de één wat meer dan de ander, denk ik. We kunnen hem niet alleen veroordelen als een onbezonnen wildebras…. Hij doet wat menigeen diep van binnen ook wel had willen doen, maar het toch maar niet deed, niet durfde uiteindelijk. En er zijn er vast die dit avontuurlijke van de jongste op hun bucketlist hebben staan, maar dan wel met meer succes dan deze jongste zoon uit de gelijkenis.

Dat is die jongste. En die oudste dan? Wat heeft die waar wij ons in kunnen herkennen? Is die in onze ogen sympathiek? Als ik deze gelijkenis lees, kan ik me niet aan het gevoel onttrekken dat ik met hem te doen heb, zeker aan het slot. Ik snap wel waarom hij zo boos doet, zo verontwaardigd. Hij ergert zich groen en geel aan zijn broertje en aan zijn vader. Dat broertje heeft het geld erdoor gejaagd aan seks en drugs en rock an’ roll en dan wordt hij als een koning met alle egards onthaald door zijn vader; er wordt een feest georganiseerd voor die losbol. Ik kan me zijn irritatie goed inleven. ‘Kom op, jongen, je hebt al je rechten verspeeld. Wegwezen hier’. Maar nee, zijn vader haalt hem huilend van blijdschap binnen…
Dat is die oudste, begrip voor die oudste. Of hij nou sympathiek is of niet.

Maar, gemeente, het is goed om erop te wijzen dat Jezus dit verhaal vertelt aan mensen die zich aan Hem ergeren. Voor een evenwichtig verstaan van dit evangelie is het zinvol om daarop te letten en niet alleen maar af te gaan op het verhaal zelf. Er zijn mensen die zich geweldig aan Jezus storen, omdat Hij omgaat met mensen van minder allooi. Zondaren en tollenaren worden die genoemd, allebei niet het meest geliefde slag volk. Mensen voor wie de brave burgers hun neus op halen, op afstand houden.

Wie zijn die zondaren? De mensen aan de zelfkant van het leven. In onze tijd zouden we het ons zo kunnen voorstellen, hoe Jezus omgaat met die zondaren…. Jezus loopt in de Catharijnesteeg in de binnenstad van Utrecht op en neer, drinkt koffie in de nachtopvang voor drugsverslaafden, voelt zich verbonden met ronddolende psychiatrische patiënten, dak- en thuislozen. Hij nodigt ze uit om er samen de maaltijd mee te gebruiken. Zo moeten we het ons voorstellen… en dan voelt het begrijpelijk – als we onszelf nagaan – dat er mensen zijn die dat maar lastig vinden, ongemakkelijk ook. Waarom zoekt Jezus nou uitgerekend met deze kansloze types contact?

En dan die tollenaars? Als we ons dat proberen voor te stellen in onze huidige tijd? Zit Jezus in de donkere kamers van het businesspark. Daar waar gekeken wordt welke financiële producten nog meer persoonlijk rendement opleveren? Hoe Jezus uitgerekend met de graaiers in hun maatpakken de maaltijd gebruikt… en ze dringend in hun hart kijkt…, zoals Hij ooit bij Zacheüs deed, die daarna zijn louche handel opgaf.

Zo staat Jezus bekend hier in het evangelie. Hij gaat om met mensen die met de nek worden aangekeken. Alleen op deze manier wil Jezus laten zien hoe God is, Zijn Vader. Hoe Hij ruimte wil maken in het leven van juist deze mensen, zondaren en tollenaars. Hoe Hij daarin aanwezig wil zijn, heilzaam, reddend.

En logisch dat de gevestigde orde, de gewone mensen, Hem het liefste de rug toekeren. Hoezo aandacht voor dat uitschot, voor die halve en hele criminelen?
Je kunt het jezelf misschien wel horen zeggen of denken: Laten ze hun handen uit de mouwen steken en wat goeds van hun leven maken! Straks krijgen zij nog een woning toegewezen ook, waar onze kinderen jarenlang voor op een wachtlijst staan.
En net zo goed tegenover die graaiers kan er wrok worden gevoeld. Schaamteloze verrijking, hebben ze nou wat geleerd van de crisis of gaat eigenlijk alles op dezelfde voet door? De duivel schijt altijd op de grootste hoop.

Voelt u. Jezus spreekt deze gelijkenis uit voor een publiek dat Hem niet goed gezind is; de mensen ergeren zich aan zijn optreden. Hij staat aan de kant van zondaren en tollenaars… vinden ze.

Zo kun je het zeggen, zo valt het uit te leggen: Jezus hoort bij ons én hij neemt het op voor wie achtergesteld worden. Hij hoort bij het Joodse volk, maar Hij neemt het ook op voor de heidenen. Hij is er voor wie plichtsgetrouw is, maar evengoed ook voor de vrijbuiters.
Vanzelfsprekend is Hij voor Abel, maar Hij laat Kaïn niet vallen. Hij houdt van Jakob, maar geeft ook steun aan Esau.

Een vader heeft twee zonen, twee dochters mag ook. Twee. In de bijbel moet je dan meteen denken aan zoveel van die dubbelfiguren: Kaïn en Abel, Jakob en Esau, aan Sara en Hagaï, aan Lea en Rachel, denk aan Israel en aan de volkeren, aan Joden en heidenen, aan plichtsgetrouwen en vrijbuiters, aan de zedenprekers en de dwarsliggers. Aan mensen die kiezen voor fatsoen, veiligheid en zekerheid, maar Hij staat ook aan de kant van de mensen die stuklopen in het leven aan armoede of juist aan hun eigen verrijking.

Zoals die Vader uit de gelijkenis, die naar beide zonen toe heel verrassend handelt. God geeft mensen volop de ruimte en de vrijheid. Hij vertrouwt ze zijn vermogen toe. Al het Mijne is het uwe. Heel de schepping brengt Hij onder onze hoede. Hoe is het mogelijk dat Hij ons zo vertrouwt? De jongste krijgt zomaar waar die om vraagt, de helft van de erfenis alvast. En de oudste krijgt te horen dat alles wat van de Vader was, hem ook toebehoorde. Wat royaal! Wat neemt God met ons mensen een risico! Want Hij weet toch, dat lang niet iedereen die vrijheid aan kan? Er zijn er die zich erin verliezen. Dat laat de gelijkenis zien. En God laat dat gebeuren. Hij behoedt de jongste niet voor onheil, hoe graag Hij dat misschien ook zou willen. Hij laat het gebeuren. Hij laat het gaan. Al wacht Hij met gespannen hoop dat zijn jongste op zijn schreden zal terugkeren! Hij wacht! Hij staat aldoor op de uitkijk.
Maar als die vader dan zijn jongste aan ziet komen, breken de dijken van zijn ingehouden liefde door. Je was dood, maar je bent weer tot leven gekomen, roept Hij uit. Het is niet minder dan een Opstanding. Er moet feest worden gevierd.

De boodschap van het evangelie is niet dat de goede wordt beloond en de kwade gestraft. Wat kwalijk was aan beide zonen, wordt met de mantel der liefde bedekt. De jongste mag er zijn, en de oudste evengoed, ook al loopt die te mokken.
De jongste snapt er niks van en de oudste evenmin. Hoe is het mogelijk dat de Vader er voor beide wil zijn, dat Hij met beide een eigen weg gaat. En dat ze allebei wel zullen voelen hoe het hun leven een verrassende wending zal geven. Ook al wordt dat in dit verhaal van Jezus open gelaten.

Voor ons mensen van vandaag, voor jullie als doopouders wil dit evangelie zeggen:
Je bent een kind van God, ook al heb je het er misschien niet naar gemaakt, omdat God je Vader is. En je bent een kind van God, niet omdat je zo gehoorzaam bent, maar omdat God je Vader is. De liefde van de Vader gaat aan alles vooraf - daarom mogen pasgeboren kinderen ook gedoopt worden – en de liefde van deze Vader zal overblijven aan het eind. Hij trekt met jouw kind mee een heel leven lang.

Thuiskomen, daar gaat het om. Dat je als kind van God de Vader altijd bij Hem mag thuiskomen. Hij wacht. Hij staat aldoor op de uitkijk en is blij als je bij Hem komt of bij Hem bent.

Daar mag iets uitgaan van een zekere onbezorgdheid. Een diep vertrouwen. Jezus zegt het met jullie trouwtekst, Jojanneke en Edwin, zo helder en klaar: ‘Maak je niet bezorgd voor de dag van morgen. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad’. Wat zou het mooi zijn als je daar af en toe iets van merken kunt, van een zalige ontspanning, vertrouwen, onbezorgdheid. God de Vader kan wachten met geduld en liefde. Je kunt altijd bij Hem thuiskomen. Hij is er altijd. Want Hij heeft naar ons omgezien.

Amen.

Overzicht preken

13-10-2019
Na het kyrie ook het gloria

06-10-2019
Een kind in ons midden

15-09-2019
Een goed verhaal
(Startzondag)


25-08-2019
Aan tafel genodigd

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring