Protestantse Gemeente Odijk


Overgoten met licht

Ds. K.F. Visser
13-01-2019

Lezing(en): Jes. 55: 11-11 en Marcus 1: 9-11


Gemeente van Christus,

Soms merk ik in gesprek met mensen die zich wat meer aan de rand van de kerk ophouden, dat geloven in God verbonden wordt schuld, dwang, schuldgevoel vooral. Het gebeurt dat ik bij mensen op bezoek ga of spontaan op straat ontmoet. Ze vertellen dat ze bij de kerk horen, maar niet zo trouw naar de kerkdienst gaan en dan zie ik of dan voel ik dat de mensen zich haast schamen. Het gebeurt vooral in onbekende kringen. Als ik zomaar bij een receptie ben en bij het voorstellen komen mensen erachter dat ik dominee ben, dan zie ik sommigen schrikken en zich meteen verontschuldigen: Ja, ziet u, wij komen niet zo vaak meer in de kerk, zo beginnen ze dan, alsof ze zich tegenover mij moeten verantwoorden.
‘Ja, stamel ik dan nog wat, ja maar daar kwam ik niet voor’.
Mensen leggen me soms omstandig uit waarom het niet meer zo lukt om aan kerk en geloof te doen. En meestal gaat dat over vroeger, over dwang, over een ijzeren plicht om een kerkdienst bij te wonen, een plicht als een zwaar juk dat moest worden getorst. En hoe blij ze nu zijn, dat het niet meer hoeft.
Als het dan al lukt om over de inhoud van het geloof te spreken, over wat geloven zou kunnen betekenen, los van dwang, maar als een keuze uit vrijheid, dan merk ik toch vooral verlegenheid. En misschien zit er achter die verlegenheid ook nog angst, de angst van vroeger… nu men er niet meer aan doet, is er nog altijd de dreiging van vroeger dat het dan vast niet goed met je afloopt…. Ik denk wel eens: op de een of andere manier is de dwang van ouders tegelijk het beeld voor God zelf geworden. God als straffende, oordelende God.

Waarom ik dit vertel? Omdat het vandaag over de doop van Jezus gaat. Jezus wordt gedoopt door Johannes, net als al die andere mensen.

Johannes had opgeroepen tot omkeer, tot bekering. Hij doopte tot vergeving van zonden.
Johannes is een echte boeteprediker. Hij vertelde de mensen van het oordeel van God. En wilde je onder dat oordeel uit, dan kon jij je laten dopen. Johannes beoogde de bevrijding van mensen, de geestelijke verlichting van hun angst. Maar toch, denk ik, dat de prediking van Johannes heel wat verkrampte reacties heeft opgeroepen, schuldgevoelens, angst voor God.

Een beetje zoals de jongste zoon uit de gelijkenis. Die jongste die zijn hele vermogen erdoor jaagt en dan op hangende pootjes terugkeert. Hij voelt zich schuldig. Ik heb gezondigd tegen U, wil hij tegen zijn vader zeggen. Ik ben niet langer waardig uw zoon te heten… onderweg naar huis repeteert hij voortdurend wat hij tegen zijn vader zal zeggen. Maar ondertussen staat zijn vader aldoor op de uitkijk. En als die zoon terugkeert en zich eerlijk buigt, dan tilt zijn vader hem op. Je was dood, m’ jongen, maar nu leef je weer! Kom op, feest!
Hoezo angst voor God? God is goed en zeer te prijzen! Angst en dwang nemen alleen maar je vertrouwen weg.

Jezus laat zich dopen. Hij ondergaat het teken van het water, de doop tot vergeving van zonden. Niet dat Jezus dat nodig had. Maar Jezus laat hiermee zien, dat Hij in de doop volkomen naast mensen wil staan, in hun angst en schuldgevoelens, zodat ze er niet langer onder gebukt zullen gaan, maar ervan bevrijd zullen worden. Niet langer bedrukt, maar vrijuit zullen leven.

En wat zien we dan in de beschrijving van Marcus? Dan gaat de hemel open. Dan wijkt de hemel uit een, licht door de wolken en een duif strijkt neer. Het is of we in Genesis terecht gekomen zijn, direct na de schepping – Gods liefdesverklaring, Zijn geboortekaartje van de wereld – direct na die schepping zijn de mensen bevangen geraakt door de angst. De angst voor een strenge God, die hun een verbod had opgelegd… en als kleuters die hun impulsen nog niet kunnen beheersen, was het juist spannend geworden om de grens op te zoeken en over te steken. Zo kwamen ze in de zondvloed terecht, vertelt Genesis.
Maar het is juist tegen de verwachting in dat God het daar niet bij laat zitten. Mensen zullen weten wat vrij-zijn is, wat het zeggen wil om te leven voor zijn aangezicht. Hoe mens zijn is bedoeld.

Achter de doop van Jezus, zie ik Noach op de voorplecht van de ark staan na de zondvloed. De duif keert weer met een takje groen in de snavel: er is grond onder de voeten! Nieuw land om te bewonen en te bewerken. Vreugde. Feest. Prachtig beeld van de vrijspraak en het nieuwe begin.
De doop van Jezus is het beeld voor de manier waarop God zich aan de mensen wil laten kennen. Hoe er een brug geslagen wordt, verzoening tussen het schepsel en zijn schepper.
Het is daarom dat er bij de doop van Jezus een stem uit de hemel klinkt: Deze is mijn geliefde zoon!

Dat is het, geloof ik! Is dit niet de kern van het evangelie? Dat je te horen krijgt: jij mag er zijn. Jij bent een geliefd mensenkind van God. En God zal er zijn voor jou. Dat klinkt misschien als een open deur, als iets vanzelfsprekends, het baart geen opzien, het is haast obligaat: Ja zeker, jij mag er zijn, jij mag er zijn zoals je bent…, maar we weten sinds deze weer dat dit niet vrijblijvend is om te belijden, niet iets algemeens… het gaat er juist om dat mensen zich erbij betrokken voelen, mensen die ook anders zijn dan de meerderheid. U hebt er vast over gehoord of gelezen, die Nashvilleverklaring, overgewaaid uit Amerika, hier opgepakt door bepaalde geloofsgemeenschappen en kerken om homo’s uit te sluiten met een stelligheid die elk gesprek onmogelijk maakt.
Wij hebben het afgelopen donderdagavond in de kerkenraad nog eens benoemd. Dat wij graag een geloofsgemeenschap willen zijn, die mensen welkom heet, ruimhartig. De zegen is niet uitsluitend voor wie blank en hetero is.
‘Jij bent mijn geliefde kind’, zegt God tegen Jezus… terwijl Jezus de doop ondergaat samen met zoveel andere gewone mensen. Jezus wil juist verbonden raken met iedereen die zoekt naar die aanvaarding. Dit is een woord dat alle angst uitbant, weg wil doen. Een woord dat vertrouwen aanreikt.
Daarom is dit begin van Jezus’ optreden, zo bepalend, richtinggevend. De stem die klinkt, krijgt aan het eind van het evangelie respons. In het stervensuur van Jezus is het de Romeinse hoofdman die het zegt: Waarlijk deze mens was Zoon van God. Dat is het amen op wat Marcus - hier in het begin- over Jezus vertelt. Dit is de bevestiging, de belijdenis. In Jezus is het heil verschenen, door de angst van mensen heen. Door de verkramptheid heen, het schuldgevoel. Het leven wordt als het ware opengebroken. Er wordt een weg zichtbaar, perspectief, een nieuw begin.

Weet u, het is helemaal niet zeker of Jezus ook zelf mensen heeft gedoopt. Althans in de bijbel lezen we er niets over. Johannes had het wel gezegd: ik doop met water, maar na mij komt iemand die zal dopen met de heilige Geest. Maar Jezus heeft waarschijnlijk nooit iemand gedoopt. Dat wil zeggen: die uitdrukking van Johannes moet wel slaan op het hele leven van Jezus, op zijn hele manier van hoe Hij met mensen omging. Zijn hele presentie drukte dat uit. Wie met Jezus te maken kreeg, voelde zijn koninklijke manier van doen. De mensen werden als het ware overgoten met licht, hemels licht. Ze konden opstaan uit hun angst, aangeraakt worden met woorden van vrede. Dit ging er van Jezus uit: een nieuwe schepping. Het blinde lot gestuwd tot zegen. We zijn tot in de dood gekend! Wat zou het een zegen zijn als mensen die tot nu toe afstand hielden tot de kerk, dichterbij durfden komen en dit zouden ervaren… en zich niet langer schuldig hoefden te voelen.

Jij mag er zijn. Kom hier en kom zoals je bent. Jezus ging voor jou die weg. Hij die zich boog onder handen van de Doper hoorde wat jij voor de rest van je leven met je mee mag dragen: je bent een geliefd kind van God.

Amen.

Overzicht preken

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring