Protestantse Gemeente Odijk


Oudejaarsdienst

Ds. K.F. Visser
31-12-2017

Lezing(en): Lezing Psalm 39 en Lied 252


Gemeente van Christus,

De oudejaarsavond bepaalt ons bij een grens. Het oude jaar is bijna voorbij, het onbekende nieuwe jaar staat op het punt van beginnen. We kijken terug en we vragen ons af hoe de toekomst zal zijn. Misschien herkent u de ervaring, die een dichter ooit beschreef (de Groningse dichter Jean Pierre Rawie):

De tijd vliegt, maar de dagen gaan te traag.
Een jaar is zo voorbij, terwijl de uren
soms wel een eeuwigheid lijken te duren,
en morgen wordt als gister en vandaag.

Zo beleef ik het ook. De tijd stond stil toen mijn schoonvader overleed deze zomer. Dankbaar dat zijn einde een verlossing betekende. dankbaar dat hij 91 jaar mocht worden! Zo dubbel is het: wij missen hem en gunden hem voor eeuwig rust. En tot twee keer toe dit voorbije jaar vulde de tijd zich met uitzonderlijke blijdschap bij de geboortes van twee kleinkinderen.
Al neemt dat toch ook weer niet weg dat de tijd voorbij vliegt. Onze oudste kleindochter zit al in groep 4. Ik merk ook zelf dat de jaren tellen gaan en hier en daar al met gebreken komt.
Over de beleving van de tijd, daarover gaat het in deze Oudejaarsdienst. Daarover lees ik Psalm 39 en daarover gaat Lied 252.

In Psalm 39 is David aan het woord. Hij kijkt terug in de tijd. Hij vraagt zich af hoe het toch kwam. Er zijn mensen geweest, die de gekste dingen hebben geroepen over God en over hem. Heel goddeloze dingen… en hij had ze het liefst de mond willen snoeren. Hij had met een felle reactie die dwazen het zwijgen willen opleggen. Maar hij heeft geen woord gezegd.
Spreken is zilver, zwijgen is goud…. of toch niet?

In dit lied zegt David dat hij eraan twijfelt of dat wel beter was… om te zwijgen. Was het misschien zelfs God die hem weerhield om zijn mond open te doen, vraagt hij zich af?
Was het daarom toch beter voor hem? Hij voelt zich een vreemdeling die bij God te gast is.
Hij kan zichzelf moeilijk terugvinden in deze verwarrende situatie. Hij weet aan de ene kant dat zijn leven niet veel voorstelt: een ademtocht, lucht, zegt hijzelf. Maar aan de andere kant is er die onverwoestbare hoop, dat God het voor hem opneemt. God, bidt hij in zijn lied, kijk niet zo naar mij, alstublieft, dan kan ik toch weer opademen en een beetje plezier in mijn leven voelen.

Die worsteling is van alle tijden voor wie gelooft. God, doe ik het wel goed? Is spreken zilver en zwijgen goud? Of mag ik soms mijn hart uitstorten en een ander stevig aanpakken, de waarheid vertellen? En hoe heb ik het met U, goede God? Straft U mij of helpt U mij?
Of is wat ik voel als straf juist bedoelt om mij in bescherming te nemen? God, geef me nog wat bevrijde tijd? ik weet wel dat ik niet zoveel voorstel, een vreemdeling die te gast is bij U…. kijk liever niet naar wat ik allemaal misdoe, geef me dat ik nog vreugde mag meemaken!
Een knipoog van U zou al helpen!

Deze avond maken we hier in de Oudejaarsdienst de balans op, voor zover dat natuurlijk lukt in een uurtje en voor zover iedereen het afgelopen jaar al kan overzien….

Ik lees Psalm 39 en daarna houd ik een korte liedpreek, een overdenking bij Lied 252.

1 Een psalm van David. 2 Ik had mij voorgehouden: Ik moet mij beheersen en mijn tong voor zonde behoeden, mijn mond met een muilkorf bedwingen te midden van mensen zonder God of gebod. 3 En ik zei dan ook niets, geen woord, ik zweeg, maar vond geen verlichting, ik voelde steeds heviger pijn. 4 Het brandde in mijn binnenste, bij mijn zuchten laaide een vuur op en mijn tong begon te spreken: 5 ‘Geef mij weet van mijn einde, Heer, van de maat van mijn levensdagen, laat mij weten hoe vergankelijk ik ben. 6 U maakte mijn dagen een handbreed lang, mijn levensduur is niets in uw ogen, niet meer dan lucht is het bestaan van een mens, 7 niet meer dan een schaduw zijn levenspad, niet meer dan lucht wat hij rusteloos najaagt, hij vergaart en weet niet wie het toevalt.’ 8 Wat heb ik dan te verwachten, Heer? Mijn hoop is alleen op U gevestigd. 9 Bevrijd mij van al mijn zonden, bespaar mij de hoon van dwazen. 10 Ik zei niets, opende mijn mond niet, want U was het die mij dit alles aandeed. 11 Houd op mij nog langer te kwellen, ik bezwijk onder de slagen van uw hand. U kastijdt de mens als straf voor zijn zonde, als een mot vreet U weg wat hij begeert, niet meer dan lucht is een mens. 13 Hoor mijn gebed, Heer, luister naar mijn hulpgeroep, wees niet doof voor mijn verdriet, want een vreemdeling ben ik, bij U te gast, zoals ook mijn voorouders waren. 14 Wend uw straffende blik van mij af, dan beleef ik nog vreugde voordat ik heenga en niet meer ben.

Lied 252 is geschreven door Kurt Rose, een Duitse taalkundige en liedschrijver die leefde van 1908 – 1999. Dankzij zijn sterk oecumenische inslag maakte hij geestelijke liederen en teksten voor een breed kerkelijk publiek. Eén van zijn teksten is dit avondlied, vertaald door Sytze de Vries.

Het lied gaat over de vergankelijkheid en de bestendigheid. Wat is een dag? Het stelt niks voor. Een ademtocht. De wind blaast een keer en weg is de dag, weg is het jaar… Je vraagt je af wat je er toe doet, als mens, op deze aarde, als mens voor het aangezicht van God?
Het leven is zo vluchtig en nietig en onbetekenend, een mengsel van licht en duister en het gaat maar door.

Dag na dag, maand na maand, jaar na jaar. Waar blijft het licht en waar het duister?
Telt het ergens toch mee? Is ons leven wel zinvol, doet het ertoe? Voor onszelf, voor God?
Wat is de zin van dit bestaan? Als alles zo vluchtig is, zo weinig bestendig, ‘Je hebt wat en zo is het weer weg’, ‘Je bent poosje op deze aarde en dan met moeite en pijn is het weer afgelopen’, ‘Er wordt misschien om je gehuild, maar één, twee generaties verder en je bent vergeten en vergaan’. Ik weet het, het klinkt somber, en weinig hoopvol. Of is het toch ook realistisch? Hoe snel gaat alles voorbij? Wat telt mee voor de toekomst? Wat laten we als onbeduidend achter ons? Wie zal het voorbije jaar op de juiste waarde kunnen schatten?
Wat blijft en wat vervalt? Geweldige sportprestaties geven een krachtige impuls aan zelfvertrouwen en plezier of iets van nationale identiteit misschien zelfs wel: Tom Dumoulin wint de Giro, het damesvoetbalelftal wordt Europees kampioen, Feyenoord landskampioen.
Maar komend jaar? Geen mens die het weet.

En dan de grote gebeurtenissen op het wereldtoneel? Zullen we verlost raken van gruwelijke aanslagen door IS? Dat we niet langer worden opgeschrikt door ontploffende bommen zoals bij het concert van Ariane Grande, of op de Ramblas in Barcelona? Of op de Kopten in Egypte, en in het algemeen op onze vervolgde broeders en zusters her en der op de wereld? Of door een zieke geest die tientallen mensen op een festival in Las Vegas doodschiet vanuit een hotelkamer?
Of het natuurgeweld zoals dit jaar op St. Maarten?
Of zo’n onvoorstelbare brand als in de Grenfelltower in London? Nu we weten hoe het kwam, zal het dan nooit meer gebeuren?
Of nu het geconstateerd is – seksueel machtsmisbruik door mediabazen – is het daarmee voorgoed verdwenen?
En dan die honderdduizend Rohinja’s op de vlucht voor etnische zuiveringen. Zullen ze ooit veilig terugkeren?
En hoe gaan we om met landen waar we in deze tijd moeilijk vat op krijgen, Turkije, Noord-Korea? Of met iemand als president Trump?
Of dichterbij. De dood van Savannah en Romy door puberjochies, de dood van Anne Faber door een psychiatrisch patiënt? Hoelang sluit je iemand op? Wanneer is iemand klaar om weer terug te keren in de maatschappij? Wat leren we ervan?
Wat telt mee en wat blijft achter in 2017? Wat is voorgoed voorbij en wat heeft een belofte in zich?

En heel persoonlijk? Hoe was het voor u dit jaar? Wat laat u achter in dit jaar? Wie laat u achter in 2017? Wat gaat mee het nieuwe jaar in? Wat doet ertoe? Of wat mag echt voorbij zijn? Hoeveel verdriet en pijn was uw deel dit jaar? Van wie moest u afscheid nemen? Maar ook, waar kijkt u naar uit? Bent u hoopvol gestemd? Is er een blije verwachting?
Voelt u, zo kunnen we de tekst gaan verstaan van dat lied 252.

De avondwind draagt deze dag,
nog overvol van licht en duister,
op brede wieken van ons weg
en tilt die tot waar God hem telt
en van de zwaarte van de wereld
met liefdevolle hand bevrijdt.

Wat is een dag – een ademtocht!
Waar blijft het licht en waar het duister?
Een dankgebed, een hart dat zucht –
dan valt de nacht – en welbewaard
rust deze dag al in Gods handen,
waarin Hij alle tijden houdt.

Gemeente, dat het ons zo mag vergaan. Deze dag en dit jaar wordt weggedragen door Godzelf. God tilt die dag tot waar Hij hem telt. Het is of God de dag en dit voorbije jaar gaat wegen. Wat heeft genoeg gewicht om mee te tellen? Wat valt door de mand, gewogen en te licht bevonden? God haalt de zwaarte van de wereld er in elk geval van af. Ik vind dat een troostrijke gedachte. De zwaarte van de wereld, daarvan bevrijdt God die ene dag. Weg ermee, met alles wat veel te zwaar is aan onrecht, aan zonde en onwaarachtigheid en pijn en moeiten en verdriet en eenzaamheid… God telt mee wat waarde heeft, blijvende waarde, toekomstgericht…

Hij bevrijdt ons van wat voor ons te zwaar is om met ons mee te dragen. Dat is toch wat je hoopt als je slapen gaat. Dat je zo de dag los kunt laten; dat het goede is als zaad dat veelbelovend in de aarde wordt gezaaid. En dat het boze verdwijnt, dat God je tranen opvangt in zijn kruik (zoals Psalm 56 het zegt), dat je je mag ontspannen, en slapen tot de nieuwe dag je wekt.
God telt mee wat waarde heeft en doet weg wat niet deugt. Wat een zegen als er dan een dankgebed overblijft in je hart, in dat hart dat zucht, een diepe zucht van vermoeidheid of van opluchting. En in je geloof mag je ervan overtuigd zijn dat het goede van die ene dag en van dit ene jaar niet verloren gaat bij God. Hij houdt het vast en brengt het tot zijn bestemming. Hij houdt jou vast, U en jou en mij, zoals Hij alle tijden in zijn handen houdt.

Amen.

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer