Protestantse Gemeente Odijk


Eenzaam, tweezaam

Ds. K.F. Visser
11-02-2018

Lezing(en): Marcus 1: 40-45


Gemeente van Christus,

Het is al de tweede keer. Twee keer op rij na een genezing zoekt Jezus de eenzaamheid, even rust. Na de genezing van de bezeten man en na de genezing van de schoonmoeder van Simon heeft Jezus behoefte aan stilte, een plek om zich even terug te trekken. Maar het komt er steeds niet van. Ook nu weer. Er komt iemand naar Hem toe, een lepralijder,
een zieke man die een beroep op Hem doet.

Hoe zou dat voor u zijn? Hoe is dat? Als er telkens een appèl uitgaat om iets voor een ander te doen? Weer een collecte aan de deur rond etenstijd? Weer die hulpeloze overbuurvrouw die belt met een vraag om hulp? Voor de zoveelste keer die zus die belt om haar verhaal aan jou kwijt te kunnen en of jij maar het geduld wil opbrengen. Voor de zoveelste keer hoor in de kerk dat je toch vooral voor een ander moet klaar staan; jezelf moet kunnen wegcijferen om er voor een ander te zijn.
Als de naam van God betekent: Hij die er zijn zal voor jou, dan moet jij dat toch minstens voor een ander mens kunnen zijn. ‘Heb je naaste lief’…. tenslotte.

Volgens mij kan iedereen zich wel voorstellen dat de maat een keer vol is. Dat je er geen zin in hebt. Nu even niet.

Hoe ik hier op kom? Afgelopen week hielden we een vergadering van het OBO, het Oecumenisch Beraad Odijk en iemand had de opening verzorgt, maar voor de sluiting was even niemand beschikbaar. En ik had net die middag een tekst gelezen in het blad voor de Oecumene, een tekst waar ik best wel van onderste boven was… en ik stelde voor om die tekst met de aanwezigen te lezen… deze tekst… en het is – ik zeg het er maar meteen bij – het is geen leuke vrolijke tekst… Wel eerlijk, maar ook hard.

‘Geen zin’, staat er boven, ‘Geen zin’.

Als ik kijken kon
zag ik hoe vernietigend de eenzaamheid kan zijn.
Als ik kijken kon
zag ik hoe ziek een zieke eigenlijk is,
hoe hongerig een hongerige,
hoe vreemd een vreemdeling zich voelen moet.
Als ik kijken kon.
Maar ik wil niet kijken.
Het spijt me, maar ik heb geen zin om u te helpen.

Het is niet dat ik niet zie hoe u lijdt,
hoe een honger u heeft,
en dat u geen draad heeft om aan te trekken.
Maar ik heb er gewoon geen zin in
om uit mijn eigen leven te stappen,
me aan te passen, anders te handelen en te doen.

U zult bij een ander moeten zijn.
Iemand met een roeping misschien?
Iemand die het niet uitmaakt
zijn agenda aan te passen
aan het leven van een ander?

Ik begrijp best dat het leven
u niet goedgezind is geweest en mij beter.
Dat het niet uw eigen schuld is.
Dat het ontzettend is wat u is overkomen,
maar ik moet u eerlijk zeggen:
moet ik er dan iets aan doen?

Ik ga er niets aan doen.
Ik heb al een leven en ik
vind het al confronterend genoeg
dat ik er nu over aan het nadenken ben.
Ik heb er geen zin in.

Toen ik het had voorgelezen, was er meteen iemand die zei: ‘Dat is wel eerlijk. Ik zou het zelf gezegd kunnen hebben. Zo voel ik het ook soms.’
Ik zei het al: Geen fijne tekst is het. ‘Ik heb er geen zin in.’ Iemand die eerlijk zegt wat misschien wel heel wat mensen denken. Dat je soms gewoon geen zin hebt om een ander te helpen, om je in te leven in de nood van een ander. Nu even niet. Ik heb al genoeg waar ik me mee moet bezighouden. Dit kan er nu niet bij. Het zal best dat een ander er soms vreselijk aan toe is, maar moet ik dat dan oplossen? Moet ik altijd klaar staan om er iets aan te doen? Een eerlijke tekst: ‘Ik heb er geen zin in’. Misschien mag het niet, is het niet christelijk, maar het is wel de werkelijkheid soms.

En, gemeente, het troost mij als ik lees hoe zelfs Jezus behoefte eraan heeft om even niet beschikbaar te zijn, even weg te zijn, uit beeld, even op zichzelf. In het stukje hiervóór staat: ‘Jezus stond op, ging naar buiten en liep naar een eenzame plaats om daar te bidden’. Het is menselijk om ervoor te zorgen dat je je eigen energie goed bewaakt, zorgt voor voldoende innerlijke rust; dat je niet altijd ‘aan’ kunt staan. Wil je er voor een ander kunnen zijn, is het nodig om er vooral ook voor jezelf te kunnen zijn. ‘Heb je naaste lief’…jazeker, maar wel ‘als jezelf’!

Juist die krachtige afwerende tekst van ’Geen zin’ maakt mij ervan bewust dat dat soms zo is, dat ik het soms zo voel… en dat dat meestal een signaal is van een behoefte om de eigen accu op te laden. Niet per se van egoïsme, maar om de werkelijkheid onder ogen te zien; en om een pas op de plaats te maken…

Jezus trekt zich terug om te bidden. Ook op die manier kan Hij anderen nabij zijn.

Maar dan is er toch weer iemand die zijn aandacht vraagt. Of Hij wil of niet. Iemand werpt zich aan zijn voeten, smeekt om hulp…
Het is of Jezus het aantrekt, de nood van de wereld, de ziekte en de moeite. Het spoelt als wrakhout bij Hem aan.

En wat er dan gebeurt is steeds weer opmerkelijk. Jezus laat zich raken door die ene mens in nood. Misschien zou Hij wel willen roepen: Ik heb er geen zin in, maar Hij raakt met ontferming bewogen. Jezus voelt compassie en laat dat gevoel ook spreken. Hij is vol medelijden. Hij schudt het niet van zich af. Sterker nog: Hij strekt zijn hand uit naar de leprapatiënt en raakt hem aan….
Het is die houding, die wij niet vaak genoeg voor ons kunnen zien. Hoe Jezus toch zijn eigen behoefte opzij zet en zich richt op die ene mens, die om zijn hulp smeekt. Hij laat zich raken tot diep in zijn wezen. En dat gaat echt ver…

Een leprapatiënt werd in die tijd buiten de gemeenschap gezet. Te besmettelijk.
Leprapatiënten vormden een eigen kring van uitgestotenen. Ze moesten, als ze in de buurt van gezonde mensen kwamen, duidelijk maken wie ze waren door met ratels rond te lopen.
‘Melaats, melaats’, moesten ze roepen, ‘Kom niet dichterbij’.

En sterker nog. We weten uit het Oude Testament dat de opvatting bestond dat deze ziekte alleen door God te genezen viel, want er werd een relatie gelegd tussen ziekte en zonde. Genezing kwam voort uit vergeving en dat kon alleen God. Dat Jezus hier beide dingen doet, is totaal buiten te orde. Hij raakt de man aan en vergeeft zijn zonden, reinigt hem.
Dat mocht niet, dat kon niet, dat was tegen alles in. Maar het is die compassie waardoor Jezus doet wat Hij doet. Zijn liefde voor deze ene mens is sterker dan welk gebod ook. Jezus trekt er zich niks van aan. Hij volgt zijn diepste gevoel.

Ook al had Hij er misschien geen zin in, Hij zette zijn primaire gevoel aan de kant om er voor deze mens te zijn. Dat vind ik indrukwekkend. Dat is iets wat we altijd met ons mee moeten zien te dragen, als er een beroep op ons wordt gedaan. Kan ik echt niet helpen, wil ik nu even niet helpen…. wat heeft deze ene mens nu nodig? Deze mens die zo eenzaam is, kan ik in die eenzaamheid delen, al is het maar voor even? Dat die ander en ik iets ervaren van een ‘tweezaamheid’, die goed doet, die heelt…?

Gemeente, als Jezus de lepralijder heeft geholpen, zien we in het evangelie hoe de rollen omgekeerd worden. Jezus legt de man een spreekverbod op. Zwijg erover, zegt Jezus.
Jezus wil niet bekend worden als de wonderdoener zondermeer. Iemand die er zijn hand niet voor omdraait om her en der mensen te genezen. Kom dat zien, komt dat zien…! Als een attractie. Wat Jezus met zijn genezingen wil laten zien is hoe het er in de wereld van God aan toe gaat. Elk wonder, ieder genezing is een teken van het komend Koninkrijk. Een teken.
Zo zijn deze verhalen ook in de bijbel terecht gekomen, als voorafschaduwingen van het Koninkrijk van God.

Jezus zegt tegen de man: Zwijg er over. Laat je aan de priester zien… die moet jou als het ware keuren en als je goedgekeurd bent, mag je weer deel uitmaken van de gemeenschap. Maar zwijg verder. Breng mij niet in verlegenheid…. Maar de man is amper vertrokken of hij begint het bericht over zijn genezing rond te bazuinen. Hij kan het niet voor zich houden. Waar het hart vol van is, loopt de mond van over….
Hij is aan een nieuw leven begonnen, en iedereen mag het weten, moet het weten.
Maar wat de man vast niet heeft gewild, gebeurt. Jezus kan zich nergens meer openlijk laten zien… Hij moet wel de eenzame plekken opzoeken… Hij wordt zelf een uitgestotene, alsof Jezus nu de lepralijder is geworden. De rollen zijn omgekeerd. Jezus wordt een onreine.
Hij neemt de plaats in van de melaatse… en zei Jesaja de profeet dat niet over de dienstknecht van God de Heer? ‘Hij was het die onze ziekten droeg, die ons lijden op zich nam. Hij was een man die het lijden kende en met ziekte vertrouwd was’.

Gemeente, is dat het geheim dat we steeds opnieuw in Jezus tegenkomen, zonder dat wij het kunnen ontraffelen? Waarom doet Jezus wat Hij doet? Waarom betaalt Jezus zo’n hoge prijs voor zijn eigen compassie? Waarom neemt Hij het kruis op zich en gaat Hij de lijdensweg? Met die vraag moeten wij leren leven….
Is het misschien zo dat in iedereen die ons om hulp vraagt, wij iets kunnen herkennen van wie Jezus is voor ons? Of gaat dat erg ver? Brengen wij dat niet op, althans niet altijd en overal?

Het evangelie maakt ons vandaag duidelijk dat Jezus een volstrekt unieke weg is gegaan.
Wij kunnen Hem nauwelijks volgen.

Maar waar dat gebeurt, waar wij in Zijn voetspoor treden, zo af en toe als we de nood van een ander tot ons laten doordringen en wij proberen te helpen waar en hoe we kunnen,
dan gebeurt God, tussen ons mensen in. Wat God voor ogen staat, kan zomaar gebeuren.

En waar God gebeurt, waar het evangelie tot leven komt, daar bloeien we op,
daar zeggen we Ja tegen het leven en het Koninkrijk van God.

Amen

Overzicht preken

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer