Protestantse Gemeente Odijk


Kerstmorgen

Ds. D. Coppoolse
25-12-2019 | Geef het licht door!

Lezing(en): Jesaja 9 vs. 1-6 en Lucas 2 vs. 1-15


Jan T. Bakker heeft de boodschap van kerst samengevat in het volgende gebed: Trouwe God, U bent gekomen om ons los te maken van onze meest geheime en hardnekkige angsten. Geef ons een rechte rug en een onbevreesd hart dat niemand dient dan U alleen. U vindt dat gebed in het Nieuwe Liedboek. Losmaken van onze meest geheime en hardnekkige angsten. In het kerstevangelie worden deze angsten opgeroepen door de naam van Augustus. Hij is de keizer van het Romeinse rijk en organiseert een volkstelling. Waarom zou dit onze meest geheime en hardnekkige angsten oproepen? Keizer Augustus neemt daartoe het initiatief niet om te weten te komen hoe hij zijn volk kan dienen, maar uit weloverwogen eigenbelang. Het heeft hem heel wat bloed zweet en tranen gekost om aan de macht te komen en hij wil ten koste van alles aan de macht blijven. En om dat te bereiken bedient hij zich van het instrument van de volkstelling. Is het daartoe een effectief instrument? Jazeker. Want elke burger moet zich laten registreren in de plaats van herkomst en – dat ligt voor de hand- moet aangeven of hij daar nog woont of naar elders is vertrokken en wat daarvan de reden is. Augustus verzamelt data en met data kun je algoritmes blootleggen; algoritmes die vertellen welke surfgedrag mensen vertonen; waar ze belangstelling voor hebben en waar ze nieuwsgierig naar zijn. Weet je namelijk hoe mensen zich gedragen, dan kun je ze manipuleren en drillen tot burgers die gehoorzaam zijn aan de wil van de keizer. Volkstellingen zijn nooit onschuldig. Net zoals het niet onschuldig is voor een nietsvermoedende puber om op uitnodiging van een lieftallige dame op instagram iets meer van zijn intieme lichaamsdelen bloot te geven. Even hoopt hij op het punt te staan de liefde van zijn leven te ontmoeten om kort daarna van een koude kermis thuis te komen en te ontdekken dat hij gechanteerd wordt door een stelletje criminelen en een paar duizend euro moet betalen om verspreiding van deze naaktfoto op internet te voorkomen. Met een volkstelling hengelt keizer Augustus naar allerlei belastende gegevens die hij op een daarvoor geschikt moment kan gebruiken om zijn macht te handhaven.

Trouwe God, U bent gekomen om ons los te maken van onze meest geheime en hardnekkige angsten. Reken maar dat keizer Augustus met zijn volkstelling weinig goeds in zijn schild voert net zoals destijds de farao er alleen op uit was zijn macht te handhaven en de Israëlieten, het slavenvolkje dat zich afbeulde om tichelstenen te bakken, onder de duim te houden. En net zoals de herder Mozes geroepen werd bij de brandende braamstruik door de God van Abraham, Isaäk en Jakob, de God die de Levende is, zo wordt in de Kerstnacht een kind geboren dat ook als een herder in de voetsporen Mozes zijn volk zal moeten bevrijden uit de slavernij van de meest geheime en hardnekkige angsten. Die brandende braamstruik is in het kerstevangelie getransformeerd tot een lichtende hemel waaruit een engel spreekt tegen de herders in de velden van Efratha dat ze niet bang moeten zijn. Hij komt hen goed nieuws brengen, dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen; vandaag is in de stad van David jullie redder geboren.

Blijft de vraag: hoe kan een mens bevrijd worden van zijn meest geheime en hardnekkig angsten? Anders dan de farao of keizer Augustus zal deze nieuwe herder van Israël mensen niet beoordelen op hun prestaties of op wat ze zeggen of denken, maar om wie ze zijn. En dat oordeel zal in liefde worden geveld. Deze nieuwe herder zal je niet chanteren met een misstap die je hebt gemaakt. Hij reikt je de hand en fluistert je in het oor dat de belastende feiten uit het verleden voor Hem geen reden en aanleiding zijn om je aan je lot over te laten. Hij is meer zoals God is. Hij weet wat er in ons is. Hij weet dat wij in moreel opzicht nooit een tien zullen halen. Voor Hem is dat geen reden om te stoppen met liefhebben, integendeel Hij zal ons meer liefhebben dan ooit. Alleen Hij weet dat de liefde bij machte is het kwaad niet aan te rekenen. De liefde brengt je bij de waarheid en de waarheid maakt vrij. De liefde is bij machte om een nieuw hoofdstuk in je levensboek op te slaan. Het oude is voorbij, zie het nieuwe is gekomen. Ja natuurlijk, het oude is er nog wel, maar het wordt voortaan duurzaam door de liefde bedekt. De pijnplekken in je ziel zijn er nog steeds en zullen waarschijnlijk altijd wel blijven, maar de liefde heeft je paadjes doen ontdekken om erom heen te leven. En het is de kracht van de liefde die je in staat stelt om de innerlijke aandrang te weerstaan om in een onbewaakt ogenblik toch stiekem weer je schuld op te delven en stil te staan bij de belastende feiten uit het verleden. De kracht van de liefde die deze nieuwe herder in deze wereld zal verspreiden, zal je helpen om je meest geheime en hardnekkige angsten los te laten. Voortaan zal je hart niet langer gedomineerd worden door deze angsten, maar een vindplaats zijn van vriendelijkheid en vertrouwen, goedheid en geduld, blijdschap en geluk. Dat zul je allemaal vinden bij het Kind van Bethlehem waarvan de engel zegt: wees niet bang , want ik kom jullie goed nieuws brengen, dat het hele volk met grote vreugde zal vervullen; vandaag is in de stad van David jullie redder geboren.

Deze redder zal niet alleen in de voetsporen van Mozes treden maar ook in die van zijn illustere voorvader David. Ooit begonnen als een herdersjongen in de velden van Efrata. Zo zal ook dit kind van Maria beginnen als herdersjongen. Hij wordt geboren te midden van de schapen in de buurt van Bethlehem, dezelfde geboorteplaats als koning David. Ook David zijn rug moeten rechten toen hij tegen Goliath in het strijdperk trad. Je rug rechten in liefde voor de waarheid. Het evangelie manifesteert zich als kracht in je hart. Het brengt je tot verdiept inzicht zodat de schellen van de ogen vallen. Keizer Augustus zorgde ervoor dat in elke belangrijke stad in zijn imperium een standbeeld van hem kwam te staan, niet zoals hij er werkelijk uitzag met zijn verwarde haren en zijn slechte gebit en amper 1.60 meter groot. Hij liet zichzelf afbeelden als een onoverwinnelijke godheid. In die hoedanigheid liet hij zich ook afbeelden op elke munt. Bij elke transactie zou je herinnerd worden aan zijn macht en zijn verstrekkende arm die ook jou in je nekvel zou kunnen grijpen. De herdersjongen uit Bethlehem laat zich afbeelden als een kind in de kribbe. Als een soort antiheld. En als antiheld kan Hij het beste laten zien waartoe de liefde van God vermag. Geef maar aan de keizer wat de keizer toebehoort. Hij is de man die belastingen heft en de meest geheime en hardnekkige angsten in je kan oproepen, maar geef aan God wat God toekomt. Hij benadert jou in het Kind van Bethlehem met zijn liefde. Beantwoord deze liefde met jou tegenliefde en bidt Hem erom dat je een recht rug mag houden in het uur van de beproeving. Trouwe God, U bent gekomen om ons los te maken van onze meest geheime en hardnekkige angsten. Geef ons een rechte rug en een onbevreesd hart dat niemand dient dan U alleen.

Rutger Bregman heeft onlangs een boek geschreven on der titel De meeste mensen deugen. Het is nu al een bestseller. In zijn boek geeft hij meerdere voorbeelden van mensen die hun rug recht houden en het spoor van de liefde houden. Een van zijn voorbeelden is het volgende: in het Duitse dorpje Wunsiedel ligt Rudof Hess begraven. Hij was een van Hitlers vertrouwelingen, enige tijd tweede man achter de Führer. Op 17 augustus, de sterfdag van Hess, marcheren neo-nazi’s door het dorp, in de hoop op rellen en geweld. In 2014 kwam een zekere Fabian Wichmann op het idee om in het geheim buiten mee-weten van de neo-nazi’s de mars voor Rudolf Hess te veranderen in een sponsorloop. De inwoners waren meteen enthousiast. Voor iedere meter die de neo-nazi’s marcheerden, beloofden ze tien euro te doneren aan Wichmanns organisatie EXIT-Deutschland die mensen helpt om extreem rechtse groepen te verlaten. Zonder dat de neonazi’s ergens van wisten, tekenden zij een start- en finshlijn. Ze maakten spandoeken waarop de wandelaars werden bedankt voor hun bijdragen. En op de dag zelf klonk er luid gejuich voor de nazi’s die bij de finish onder confetti werden bedolven. In totaal werd meer dan 20.000 euro opgehaald voor de goede zaak. Soms moet je bereid zijn de ander de andere wang toe te keren of een extra mijl te lopen; je niet te laten uitdagen of intimideren, maar je rug rechten en gaan staan in de kracht van de liefde. Geef het licht door. Laat je niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade met het goede. Tot slot nogmaals het gebed van Jan T. Bakker: Trouwe God, U bent gekomen om ons los te maken van onze meest geheime en hardnekkige angsten. Geef ons een rechte rug en een onbevreesd hart dat niemand dient dan U alleen.

Overzicht preken

05-01-2020
Eerbied voor God

25-12-2019
Kerstmorgen
(Geef het licht door!)





Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring