Protestantse Gemeente Odijk


Jaloezie

Ds. K.F. Visser
08-10-2017 | Jeugddienst

Lezing(en): Genesis 4


Jonge mensen, graag wil drie dingen met jullie delen: 1. Iets over Kaïn en Abel, 2 Iets over God, waarvan in de bijbel wordt gezegd, dat Hij een jaloers God is, en 3. Iets over onszelf.

1.
Kaïn en Abel. Hoe kan dat nou dat God wel het ene offer ziet en niet het andere? Dat is wat er staat: God ziet het offer van Abel aan en dat van Kaïn niet, in die volgorde. Het gaat er niet om dat God Kaïn niet wil kennen. Het gaat erom dat God een merkwaardige voorkeur heeft voor Abel.

Nou ja, merkwaardig? God kijkt altijd eerst naar de laatste. De laatste wordt de eerste. Dat is bijbelse logica. Zo gaat het steeds in de verhalen van Israel. De eerste wordt de laatste, de laatste wordt de eerste. God draait de rollen om. Het is niet Ismaël, maar Isaak, niet Esau maar Jakob, niet de oudste van de zeven zonen van Isaï, maar de achtste, die helemaal niet meetelde, de jongste, de kleine David, de herdersjongen. Het is niet de rijke man, maar de arme Lazarus, niet de oudste zoon, maar de verloren zoon. God heeft een zwak voor de zwakken, voor de mens in de schaduw, in het donker, voor mensen die lucht zijn voor de mensen van naam. Lucht, leegte… weet je wat Abel betekent? Je raadt het al: lucht, leegte.

Kaïn en Abel, zijn dat nou oermensen uit lang vervlogen tijden? Ook dit kun je wel raden, nee natuurlijk niet. Het zijn heel gewone mensen, mensen zoals jij en ik. Kaïn is de mens, die zegt: Ik wil vooruit komen, ik wil slagen, groot worden, grote dingen bereiken. En wie mij voor de voeten loopt, zet ik aan de kant. En Abel, dat is die andere mens, die altijd met jou meeloopt, in jouw buurt is, de mens, die jou volgt als je schaduw, hinderlijk aanwezig, zonder een woord te zeggen, degene die altijd gelijk heeft. Irritant gelijk, die jou steeds in de weg loopt.

Kaïn en Abel. Wie ben jij? Of is het zo dat je als je eerlijk bent iets van allebei in jezelf herkent. Dat kan. Zo is het vaak ook bedoeld in de bijbel. Jij en je betere ik. Of jij de arrogante betweter en dat kleine stemmetje in je hart, dat wel beter weet.
Naar welk deel van jou kijkt God wel en wat wil Hij liever overslaan? Jij, loyaal, die een ander het beste gunt, vrijgevig, sportief, joviaal… of jij de jaloerse krent, die stiekem baalt van die ander, die alles zo goed voor mekaar heeft en alle aandacht op zich weet te vestigen.

2.
God kijkt wel naar Abel, naar de zachte, de zwakke… en de brute Kaïn gunt Hij geen blik.
God heeft zo zijn voorkeur. Sterker nog, de bijbel zegt dat God zelf een jaloerse God is. Of beter nog, God zegt het van zichzelf door de mond van Mozes. In de tien geboden staat het. Het staat bij het vierde gebod: Maak geen godenbeelden. Kniel niet voor zulke beelden, vereer ze niet, want – en dan komt het, Ik de Heer uw God, ben ik jaloers God.
Of zoals het in onze vertaling staat: Ik duld geen andere goden naast mij.
Vroeger stond er een woord dat je vast niet kent: na-ijverig. Dat is niks anders dan jaloers. God is jaloers en Hij zegt het van zichzelf. Hij houdt er helemaal niet van als mensen naast Hem er ook nog andere goden op na houden.
Hoezo andere goden? Zijn die er dan? In de bijbel worden er heel veel genoemd. Goden die alles te zeggen hebben over vruchtbaarheid, over geld, over genot, over macht….
In een moderne jeugdbijbel staat het zo: ‘Stel je vertrouwen op God alleen. Alleen dan kan Hij je leiden. Snapchat, Instagram, Whatsapp, televisieseries, idolen en sterren, je zult ze niet verheerlijken. Ze leiden je af van Mij’. God wil graag onze volledige toewijding. God is jaloers, maar dan op een eerlijke manier. Hij legt zijn kaarten open op tafel. Zo heb Ik het graag, zegt God. Niet gluren bij de buren. Blijf bij Mij, je Bevrijder!

3.
Jaloers. Afgunstig. na-ijverig, kinnesinne, de kift hebben, jaloers wil zeggen dat je bang bent dat je niet kunt krijgen wat een ander al heeft. Of dat je niet kunt zijn wat een ander is, en natuurlijk als het iets moois is, iets rijks, iets waarmee die ander in de belangstelling staat of om geprezen wordt. Dat zou jij ook wel willen. Je voelt je de mindere. Je bent het niet, maar je voelt het wel zo. Misdeeld. En je zou die ander wel wat willen aandoen!
In het veld sloeg Karin Annabel dood. Dat lijkt heel sterk, woest zelfs, en dat is het ook, en tegelijk is het ook heel zwak. Als dat nou de reactie is vanuit jaloezie? De ander dood maken? Wat zwak. Veel sterker zou zijn als je de ander juist gunt wat ‘ie heeft of waar ‘ie goed in is. Je bent juist blij voor hem of haar.
Maar doodslag, dat is zwak… en weet je wat dan weer zo bijzonder is in de bijbel.
Ik zei het al: God kiest altijd voor wie zwak is. Als Kaïn Abel heeft doodgeslagen, richt God zich op Kaïn: Ik kijk heus wel naar jou! Sterker nog, iedereen die ook maar een vinger naar jou uitsteekt, die zal Ik straffen. Ik houd jou in het oog! Ik geef je een teken. Trouwens niemand weet wat het Kainsteken is, een litteken misschien? Een geestelijk stempel, zo iets zal Kaïn hebben gevoeld. God houdt mij aldoor in het oog!
Kaïn leert zeggen: Ik ben voortaan wel een opgejaagd mens, want een moordenaar, maar desondanks ben ik voor God de moeite waard. God zal steeds weer aan mij vragen: Waar is je broer?

Naar wie kijk jij om? Ergens zijn wij allemaal net Kaïns. We zouden graag hebben, dat niemand ons voor de voeten loopt, dat er niet altijd iemand is die beter is, knapper, rijker, slimmer, want dat verdragen we maar moeilijk. Ergens zit Kaïn diep in ons. Hoe gaan wij met jaloezie om? Niemand is beter of leuker. Relativeer en werk aan je zelfvertrouwen. Jij mag er zijn zoals je bent! Accepteer de verschillen tussen mensen. En bedenk dat iedereen zich onzeker voelt. Draai de rollen eens om: Hoe zou jij behandeld willen worden als jij degene was waar je jaloers op bent? En bedenk, een ander proberen te veranderen is zinloos. Begin bij jezelf. Hoe ongelukkig ben je eigenlijk? En wat kun je doen om je weer wat gelukkiger te voelen?

Misschien is wel het goede van jaloezie, precies zoals jullie het al zeiden: het leert je tevreden te zijn of je best te doen beter te worden. Eén ding moet je nooit vergeten: God heeft je lief, zoals je bent!

Amen.

Overzicht preken

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer