Protestantse Gemeente Odijk


Jesaja's vredesvisioen

Ds. K.F. Visser
10-12-2017 | Tweede advent

Lezing(en): Jesaja 2: 2-5 en Lucas 1: 26-33


Gemeente van Christus,

Het vredesvisioen van Jesaja is van een ongeëvenaarde schoonheid, getuigt van een wereldwijd verlangen. Dat verlangen is geen monopolie van het Jodendom of het Christendom. Het is een diep menselijk verlangen, het verlangen naar vrede.
Dat oorlogstuig niet meer nodig zal zijn.

‘Bloemen in de straten,
banken in het gras,
nergens meer soldaten,
o als dat eens mogelijk was’, zong Toon Hermans ooit.

Met de catechisatiegroep hebben we kort geleden aandacht gegeven aan Jesaja de profeet.
Hij is iemand met een visie, iemand die wat te vertellen heeft en daarmee indruk maakt; een mens die zijn stem laat horen, zoals wij het ook hebben gehad over Noach en Luther, mensen die hun stem laten horen. Zo ging het ook over Jesaja en zijn vredesvisoen.

Bij de voorbereiding kwamen we een afbeelding tegen van een bijzonder beeld. U ziet het op het liturgieblad afgedrukt. Een indrukwekkend beeld, vind ik. Beeld van een krachtige figuur, die zijn zwaard met een hamer bewerkt, zodat er een ploeg bij zijn voeten ontstaat.
Het beeld staat vlak bij het gebouw van de Verenigde Naties in New York. Het is gemaakt door een Oekraïense kunstenaar en als cadeau van Rusland gegeven aan de VN in 1958.
Dus toen Rusland nog een communistisch en atheïstisch regime had, o.l.v. Nikita Chroetsjov.
En dan toch dit geschenk, dit beeld met deze bijbelse oproep uit de mond van de profeet Jesaja: Laat ons zwaarden omsmeden tot ploegscharen.

De tekst, de woorden van Jesaja, zijn fantastische droombeeld doet een mens goed.
Wat is het fijn om zo’n tekst te lezen. Zo’n oeroude tekst. Woorden van de profeet uit de 8ste eeuw voor Christus! Wat een verlangen spreekt eruit en wat een hoop. Woorden die blijkbaar zo’n innerlijke overtuigingskracht hebben, dat ze zelfs na al die eeuwen tot de verbeelding blijven spreken.

Ziet u het vóór u? Hoe alle volkeren op aarde samenstromen. Ze zeggen tegen elkaar: Laten we optrekken naar de berg van de Heer, de berg met de tempel…. in zijn euforie zegt Jesaja dat het wel de hoogste berg is, hoger dan alle bergen… dat is een poëtische overdrijving. Er zijn veel hogere bergen in Israel dan de heuvel waar Jeruzalem op gebouwd is, maar het doet er niet toe. Het gaat om de verbeelding, om de kracht van verbeelding, hoe je ’t je voorstelt, hoe je dat durft te doen, hoe de profeet dat durft te doen…
Jeruzalem, niet alleen de hoofdstad van het Joodse volk, maar de ongedeelde hoofdstad van alle volkeren…. Denkt president Trump eerder strategisch dan profetisch?
Alle volkeren trekken op, zegt Jesaja, alle volkeren stromen toe naar de berg Sion.


Dus Joden en Palestijnen, Turken, Irakezen, Iraniërs samen met de Koerden.… noord- en zuid-koereanen, hutu’s en toetsie, russen en tjetsjenen, Spanjaarden en Catalanen…
Kijk ze daar gaan, al die volkeren. En ze weten allemaal dat ze nog veel moeten leren.
Dat de echte wijsheid van God komt, het ware onderricht, de Thora, de wegwijzer naar het goede, ware leven, het bestaan waar iedereen van zal opademen. Daar moeten ze ’t van hebben. En dat weten ze ook, althans in de voorstelling van Jesaja. En ze weten ook dat ze grondig moeten veranderen. Dat er een oordeel over hen wordt uitgesproken. En ergens zijn ze er blij mee. Ze zijn ernaar onderweg, ze zoeken het op. Ze willen het echt meemaken, dat er recht gesproken zal worden tussen de volkeren. Het moet een enorme opluchting zijn om te horen hoe het recht zal zegevieren. En dat de volkeren dan eindelijk de strijdbijl kunnen begraven. Of liever dat ze hun oorlogstuig kunnen gaan omsmeden tot landbouwwerktuigen.
Want ergens weet iedereen dat wel, je kunt beter zaad zaaien dan haat zaaien, zingen dan schreeuwen, je kunt beter klappen dan schieten. Het bouwt werkelijk wat op als je mekaar de vrede leert, in plaats van de vijandschap.

En ik denk ondertussen: hoe is het mogelijk dat het grote Amerika het dragen van een wapen voor persoonlijke verdediging in de grondwet heeft opgenomen! Het land dat zich zelfs christelijk durft noemen. Het is maar goed dat we Jesaja lezen vandaag, anders zou ik op eigen houtje toch nog vijandsbeelden uitdragen.

Wat goed dat we vandaag Jesaja lezen; een mens en zeker een gelovig mens heeft idealen nodig, uitdagingen, strevingen.

Zoals er nu al een tijdje die campagne is voor een rookvrije generatie, zo staat Jesaja een oorlogsvrije generatie voor ogen. Geen mens zal meer weten wat oorlog is. Nou ja, wat heet, ik ben 10 jaar en één dag na de bevrijding geboren en heb nooit oorlog meegemaakt…. nou ja… niet in eigen land….in elk geval…. En ja ik weet ook wel, ik hoef de krant maar op te slaan, het journaal te zien, of ik weet het weer… oorlog is aan de orde van de dag, overal is wel ergens een strijd die uitgevochten wordt.
De vorige eeuw was de eeuw met de meeste oorlogen uit de geschiedenis, het hoogste aantal slachtoffers; met de industriële oorlogsvoering is het aantal doden alleen maar gruwelijk gestegen. Wereldoorlogen, locale conflicten, korte hevige botsingen tussen landen of bevolkingsgroepen, tot de haast eindeloos voortdurende strijdtonelen op deze wereld… en het zet zich in onze eeuw evenzeer voort…

En, gemeente, daarom zou ik graag met Jesaja in gesprek willen gaan. Jesaja, je bent een fantast. Geweldig dat je dit zo voor je ziet. Je inspireert ons met je vredesvisioen.
Het doet ons geweldig goed, maar als we het echt even door ons heen laten gaan, is het misschien ook wel erg naïef. Het houdt toch nooit op, dat mensen elkaar bestrijden, om land, om macht, om invloed, om een zogenaamd ideaal of een ideologie. De wapenindustrie is zo machtig, die krijgen we toch nooit weg?! We zitten toch in een tang van geweld?
En diep in ons hart zouden we toch graag zien dat die en die machthebber van het toneel verdwijnt, desnoods gewapenderhand. Zo’n visioen is mooi, maar moet wel een visioen blijven! Realistisch is het toch in elk geval niet.
Lieve Jesaja,is dit nou niet juist de tijd om onze defensie weer op orde te brengen? Er is zoveel dreiging, bomaanslagen, infiltratie, djihadisme…. we mogen ons toch verdedigen?
We hechten toch aan onze samenleving, dat het ook de moeite waard is om die te bewaren en te bewaken? Doen we er goed aan om onze landgrenzen te bewaken, ons erfgoed te beveiligen? Of zijn we dan in wezen bange mensen? Hechten we te weinig geloof aan die vredesdroom van jou, Jesaja? Durven we het er toch niet mee te wagen?

Gemeente, dat vredesvisioen van Jesaja is prachtig, zeker in deze tijd van Advent… we kunnen echt wel wat liefelijks gebruiken, een beetje zalf voor onze benarde, bange ziel.
Maar of het ook méér is dan dat? We kunnen ons amper voorstellen dat het werkelijkheid wordt. En dat het onze houding zou gaan bepalen. Dat wij de vijand opzoeken en zeggen: Kom laten we naar de berg van de Heer gaan…. ? Zo gaat het in onze wereld niet toe, helaas, maar we moeten ook nuchter blijven. Toch?

Of maak ik nou iets kapot? Wat is de kracht van het Kerstfeest dat we gaan vieren? Wat is de bedoeling van deze tijd van Advent? Hoe stellen we ons de komst van Jezus voor? Zal Zijn komst iets met ons doen? Zullen wij andere mensen worden door wie Hij is? Minder bang? Minder uit op verdediging? Zal het geloof ons inspireren om elkaar de vrede te leren?

Gemeente, mag ik er vanmorgen twee dingen over zeggen. Eerst iets vanuit de geboorteaankondiging die ik ook las daarnet. En dan iets over wat Jezus heeft gezegd.

In de geboorteaankondiging wordt Jezus voorgesteld als een verre opvolger van koning David, koning tot in eeuwigheid. En dat refereert aan het beeld van David als de herderkoning. Ja, David had ook zijn fouten, maar daar gaat het hier niet om in de woorden van de engel Gabriel. Jezus treedt in de voetsporen van de illustere David, die herderkoning was. Zo zal Jezus zijn, Zoon van de Allerhoogste, een groot man, groot in de zin van een man naar Gods hart, de vredevorst. Hij die de vrede van God zo zal bemiddelen voor de mensen, dat ze er blijvend door geïnspireerd kunnen worden. Hij die zelfs zijn leven gaf voor de vrede van God, Hem gedenken wij in deze weken. Hoe deze Jezus geboren zal worden en een nalatenschap zal bieden, die niet meer weg te denken is uit onze wereld. Met Hem is de vrede in persoon in ons midden gekomen, toen 20 eeuwen geleden, en steeds opnieuw als wij het Kerstfeest vieren.

Want – dat is het tweede wat ik zeggen wil – deze Jezus heeft ons een houding willen leren die ons kan helpen in deze wereld en in deze tijd staande te blijven.
Als Jezus zijn leerlingen uitzend om de boodschap van de vrede van God uit te dragen, zegt Hij dat ze reëel gevaar kunnen lopen. Ze zijn kwetsbaar. Ze zijn als schapen onder wolven. Een mogelijke prooi dus. En het is goed dat de volgelingen van Jezus zich dat bewust zijn. Als gelovig mens leef je niet met je hoofd in de wolken, zweef je niet weg op die wolk van een droom over vrede op aarde. Jezus zegt: Wees scherpzinnig als een slang, maar behoud de onschuld van een duif.

Ik kom op die tekst dankzij een opmerkelijk boekje van Beatrice de Graaf, u weet wel die terrorismedeskundige, die nog wel eens in De Wereld Draait Door verschijnt, en die actief gemeentelid is van de Jacobikerk in Utrecht. Die Beatrice de Graaf schreef een boek over het verlangen naar veiligheid en de dreiging van het kwaad in de wereld, Heilige strijd, heet haar boek.

En daarin zegt ze het Jezus na: Wees niet naïef. Er is volop gevaar in onze samenleving, vervolging, dreiging; er is waarachtig ernstig kwaad in deze wereld. We hebben te waken over onze veiligheid. We moeten niet onze ogen sluiten voor aanslagen, waarmee wordt gedreigd…. wees scherpzinnig als een slang, voorzichtig is dat, wijs en soms zelfs sluw, behoedzaam.

Maar dan ook de andere kant, de kant van het vertrouwen, de argeloosheid van een duif. Ook die houding moeten we niet wegstoppen. We moeten ook erop leren vertrouwen dat het echte kwaad op Golgotha gekruisigd is, zegt Beatrice de Graaf ronduit reformatorisch. Ons leven is hoe dan ook veilig in de handen van God.

Gemeente, we hebben het visioen van Jesaja nodig, want als dat visioen verdwijnt, verwilderd het volk. Dan zijn er geen idealen meer.
En we hebben Jezus nodig, die ons vertrouwd wil maken met de vrede van God, die alle verstand te boven gaat. Die ons leert scherp als een slang te zijn, maar ook dartel als een duif, anders valt er niet te leven.

In een droom loopt een jongen een winkel binnen.
Achter de toonbank staat een engel.
De jongen vraagt: Wat verkoopt u hier?
Alles wat je maar hebben wilt, zegt de engel.
Dat laat de jongen zich geen twee keer zeggen.
Hij zegt: dan wil ik zielsgraag vrede op aarde, geen onderdrukking meer en onrecht, geen honger en voor alle vluchtelingen een veilig thuis…
Ho even, zegt de engel, jongeman, je begrijpt me verkeerd…
Wij verkopen hier geen vruchten, wij verkopen hier het zaad.

Amen.

Overzicht preken

10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 030-8780698), email:
Mw. P. Beumer-de Gier (scriba), email:

disclaimer