Protestantse Gemeente Odijk


Simson (2)

Ds. K.F. Visser
14-07-2019

Lezing(en): Rechters 16: 18-31


Gemeente van Christus,

Om iets te begrijpen van de betekenis van het verhaal over Simsons dood, moet ik echt eerst iets noemen uit een ander bijbelboek, 2 Koningen 25 over het einde van het leven van Koning Sedekia. Daar staat in vers 6 en 7: ‘Ze namen de koning gevangen. En voor zijn ogen werden zijn beide zonen afgeslacht, daarna werden zijn ogen uitgestoken en tenslotte werd hij met ketenen geboeid afgevoerd naar Babel’.

Dit – u hoort het – rijmt sterk op het levenseinde van Simson. Zijn ogen worden uitgestoken
en hij wordt met koperen ketenen vastgebonden.

Waarom haal ik die verzen over Sedekia aan?

De verhalen over die volksheld Simson, die krachtpatser, dat zijn sterke verhalen. Verhalen over een uitdagende man, een man die zijn wilde haren niet kwijt mocht raken. Die verhalen spraken ook toen al sterk tot de verbeelding.
Maar al die doorvertelde verhalen zijn een keer op papier gezet, voornamelijk in de tijd van de Ballingschap, toen delen van het volk Israel verbannen waren naar Babel en ze daar moesten leven als vreemdelingen.
En die verhalen zijn opgeschreven met een dubbel doel: ze moesten de gewetens scherpen
en ze gaven hoop.
Israel moest leren inzien waarom het ook al weer in Ballingschap moest gaan. Ze hadden, volgens de profeten, de geboden van God stelselmatig overtreden. Ze waren andere goden nagelopen. Het werd hun straf, die ballingschap. Het moest nooit weer gebeuren.
Vandaar dat beroep op het geweten.
En nu was de laatste koning die Israel had voordat ze werden gedeporteerd naar Babel die koning Sedekia. En uitgerekend die koning had Israel zogezegd naar de Filistijnen geholpen.
Die les moest Israel leren.

Maar door al die verhalen heen, scheen toch ook weer licht, nieuwe hoop, en gaf het moed.
Het licht, dat God hen toch niet vergeten was. Want aan het eind herkrijgt Simson nog eenmaal zijn kracht!

Simson dus staat model voor Israel in ballingschap.

Het lijkt op wat in Psalm 137 wordt gezegd, de psalm die de gemoedstoestand van Israel daar onder woorden brengt:

Aan Babels stromen zaten we.
Aan de wilgen hingen we onze citers,
want daar verlangden
zij die ons gevangen hielden
van ons een lied.
Zij die ons mishandelden,
verlangden van ons vreugdebetoon….

Je ziet het voor je. Hoe Simson uitbeeldt wat er in dat lied gezongen wordt. Simson verschijnt op het toneel. Hij moet de Filistijnen vermaken, als een dansende beer aan een ketting. Dat veel oudere volksverhaal van Simson krijgt dus hiermee in die Ballingschapstijd een diepere betekenis en kleur. En zo gaat het Israëls geweten scherpen.

Waarom zijn wij in Ballingschap gevoerd? O ja, we hadden ons geheim, ons Godsgeheim verspeeld, dat verbonden met God. En Sedekia’s ogen werden uitgestoken en met ketenen werd hij gebonden – hoor maar in dat verhaal van Simson.

Eerst had Simson zich door Delila laten verleiden en vervolgens had Delila Simsons geheim tegen betaling doorverteld aan de Filistijnen. Simson zelf is verantwoordelijk voor wat er gebeurd, zoals Israel dat was toen ze werd weggevoerd in de ballingschap.
Simson is er de verbeelding van geworden. Zoals Simson, zo was Israel verblindt geraakt
en gebonden met ketenen.

U voelt dat het bij deze uitleg helemaal niet meer gaat over fatsoen of over de moraal die Simson erop nahoudt. Simson is de verbeelding geworden van Israel, spiegelbeeld. Hoe Israel God ontwijdt door de geboden met voeten te treden en haar geheim te verspelen.
Dat hebben de profetenschrijvers uit die Ballingschap feilloos aangevoeld en begrepen uit die Simsonverhalen. En daardoor krijgen die verhalen hun diepere betekenis.

Maar gelukkig is er niet alleen van de kritische kant, de scherpe veroordeling, ook van de kant van de hoop en de moed en het houvast die het biedt. Want het is niet alleen de ontrouw die kenmerkend is. Zeker niet.

Dan moeten we vooral denken aan dat indrukwekkende gebeuren in Gaza, vlak voor Simson Delila in de armen valt.
Men ligt ’s nachts op de loer om Simson gevangen te nemen. Maar Simson zelf rukt op dat moment de stadspoorten met grendels en al uit hun slot. Hij sleept ze 65 kilometer door het land op zijn rug en brengt ze naar de top van de berg die tegenover Hebron ligt.
Hij maakt om zo te zeggen van een gesloten stad een open stad. ‘Heft op, uw hoofden, poorten wijd’. En tegenover Hebron legt hij de poorten neer, daar waar de groten van Israel begraven liggen: Abraham, Sara, Isaac en Jakob. Daar bij Hebron waar God zijn verbond met Abraham sloot! ‘U zal ik maken tot een groot volk’, had God gezegd, ‘en alle volken zullen bij Israel worden ingelijfd!’
De stad van God een open stad: ‘…door uwe poort zal ieder binnentreden, de Filistijn, de Tyrier en de Moor, Rahab en Babel zullen U behoren, zoals het in Oude Psalmberijming werd gezongen.

Voelt u, dat was een groots moment. Simson wijst hier boven zichzelf uit. Simson, het zonnekind, opent de deuren van de duisternis. Een groots moment. Over roeping gesproken,
door de Geest van God gedreven! Kon het maar altijd zo zijn, met die roeping ook van ons,
met onze toewijding aan God! Een gemeente die haar poorten heeft weggedragen, huis zonder drempels, de toegang is vrij… natuurlijk dat willen we zijn: een gastvrije gemeente…
op het wandreliëf staan de deuren van het Witte Kerkje altijd open… Onze roeping, waaraan wij steeds weer herinnerd zullen moeten worden. Zo’n verhaal helpt ons daarbij, is geschreven om ons te inspireren. En zo biedt dit deel van het verhaal ook hoop.

Dat lees ik vooral ook in het slot, vers 22.

Vanaf het ogenblik dat zijn hoofdhaar afgeschoren is, begon het weer aan te groeien.
God maakt toch weer een nieuw begin. Het hoofdhaar was teken van de toewijding aan God. Toen het werd afgeschoren, leek alles voorbij, nergens licht, nergens koestering, en Simson kon het alleen zichzelf verwijten. Maar het verlangen was niet dood. En ergens begint er toch weer iets te groeien…. ‘Maak mij nog eenmaal sterk.’ Hij was toch ergens dat geheim achter zijn leven niet vergeten. En toen het erop aankwam, durfde hij er mee naar God toe te gaan: zo wordt zijn kracht toch in zwakheid volbracht.

En tenslotte dan dat vers 31: ‘Zijn verwanten kwamen om zijn lichaam op te halen
en begroeven hem in het graf van zijn vader Manoach. Twintig jaar had hij Israel geleid’.

Kijk, de dood van al die Filistijnen gaf bepaald geen aanleiding voor Israel om voor Simson een standbeeld op te richten. Want Simson was het immers zelf geweest die zich had uitgeleverd. Geen vlaggen, geen hoera’s, geen postuum eerbetoon, geen grootse parade.
Alleen Simsons broers en zijn familie, een restje van het volk dus, een handje vol, bleef over.
Zij moeten Simson onder de puinhoop vandaan halen. Zo nemen ze de geweldenaar op een lange tocht mee en begraven hem bij hun vader Manoach, op de plaats dus waar het ooit begon, tussen Sora en Estaol, waar het ooit begon met zijn roeping en die grandioze belofte
van bevrijding… Gemeente, dat is het, wat we hebben gezongen:

Wat van Simson staat geschreven
in de heilige Schriftuur,
van de zon, het licht der wereld,
die de mensen doopt met vuur:
zegevierend gaat hij onder in de nacht,
die zijn leven als een offer heeft volbracht.
(Jaap Zijlstra in Zingend Geloven, deel 4, lied 59.)

Laat dit bijbelverhaal onder ons levend blijven, doorverteld worden als een verhaal van hoop. Als het verhaal dat Israel verbindt met Jezus, die Zijn leven gaf voor de bevrijding
van ons soms donkere bestaan, voor een nieuw begin van leven.

Amen.

Overzicht preken

14-07-2019
Simson (2)

07-07-2019
Simson (1)

23-06-2019
Gideon

16-06-2019
Debora
(Pinksteren)


09-06-2019
Vragen om de goede Geest
(Pinksteren)


30-05-2019
Hemelvaart

26-05-2019
De Geest die ons bijstaat

12-05-2019
Waarachtigheid

28-04-2019
Emmausgangers

21-04-2019
Pasen

14-04-2019
Palmpasen

31-03-2019
Thuiskomen

17-03-2019
Liefde
(Oecumenische viering)


10-03-2019
Weerstand bieden

17-02-2019
Ontmoeting met God en met elkaar
(Kinderdienst)


10-02-2019
Roeping Petrus

27-01-2019
Waartoe is Hij gekomen?

13-01-2019
Overgoten met licht

31-12-2018
Oudejaarsdienst

25-12-2018
Kerstmorgen

24-12-2018
'Een zon diep in de nacht'
(Kerstnachtdienst)


16-12-2018
Leven voelen
(Derde advent)


09-12-2018
De dienstbare kerk
(Tweede advent)


02-12-2018
Sprakeloos
(Eerste advent)


25-11-2018
Eeuwigheidszondag

11-11-2018
Dankdag

14-10-2018
'Laat de kinderen tot mij komen'
(Doopviering)


07-10-2018
Trouw

30-09-2018
Voor alle mensen van goede wil

23-09-2018
Omzien naar elkaar
(Gemeentezondag)


02-09-2018
Helder zicht

26-08-2018
Mee-eters

19-08-2018
Genezing doofstomme

08-07-2018
Jona 4

01-07-2018
Jona 2 en 3

24-06-2018
Jona 1

03-06-2018
Mensen boven regels

27-05-2018
Zondag Trinitatis

20-05-2018
Pinksteren

13-05-2018
Wezenzondag

10-05-2018
Hemelvaartsdag

22-04-2018
De goede herder

15-04-2018
Petrus

01-04-2018
Paaspreek
(Pasen)


25-03-2018
Een koning zonder troon
(Palmzondag)


18-03-2018
De graankorrel

11-03-2018
Delen
(Oecumenische dienst Veertigdagentijd)


18-02-2018
Verzoeking in de Woestijn

11-02-2018
Eenzaam, tweezaam

28-01-2018
Van een leer word je nog geen leerling

14-01-2018
Bruiloft in Kana

31-12-2017
Oudejaarsdienst

25-12-2017
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2017
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


17-12-2017
Woestijnroos
(Derde advent)


10-12-2017
Jesaja's vredesvisioen
(Tweede advent)


03-12-2017
Voorbereiden op Kerst
(Eerste advent)


26-11-2017
Houdt uw lamp brandende
(Eeuwigheidszondag)


12-11-2017
Kinderen van het licht

05-11-2017
Dankdag

29-10-2017
Een vaste burcht is onze God

08-10-2017
Jaloezie
(Jeugddienst)


01-10-2017
Israëlzondag

24-09-2017
Zorgen moet je doen niet maken

17-09-2017
Vredeszondag
(Oecumenische dienst)


10-09-2017
Zacheüs
(Startzondag)


27-08-2017
De farizeeër en de tollenaar

20-08-2017
Waarom zou ik naar de kerk gaan?

13-08-2017
Denken over danken

02-07-2017
Het verloren muntje

18-06-2017
Rijke man en arme Lazarus

28-05-2017
Ruth 4

21-05-2017
Ruth 3

14-05-2017
Ruth 2

07-05-2017
Ruth 1

16-04-2017
Pasen

09-04-2017
Palmzondag

26-03-2017
Genezing blinde

12-03-2017
Verheerlijking op de berg

05-02-2017
Zout en licht

29-01-2017
Zaligsprekingen

15-01-2017
Oecumene
(Oecumenische dienst)


08-01-2017
Wijzen uit het Oosten

30-12-2016
Oudejaarspreek
(Oudjaarsdienst)


25-12-2016
Kerstmorgen
(Eerste Kerstdag)


24-12-2016
Kerstnacht
(Kerstnachtdienst)


11-12-2016
Derde zondag van Advent
(Derde advent)


27-11-2016
Eerste zondag van Advent
(Eerste advent)


20-11-2016
De namen op de zuil
(Eeuwigheidszondag)


13-11-2016
Johannes de Doper

06-11-2016
Jona
(Jongerendienst)


02-10-2016
Israëlzondag

25-09-2016
Bethel

11-09-2016
Deel je leven
(Startzondag)


04-09-2016
Waar je mee omgaat...

21-08-2016
Zorg dat je d’r bijkomt!

14-08-2016
Psalm 5: een psalm in oorlogstijd

03-07-2016
Zorgeloos leven?

26-06-2016
De esculaap

19-06-2016
Bloeiend leiderschap

12-06-2016
Tussen angst en vertrouwen

29-05-2016
God in de wolken

22-05-2016
Vervolgde Christenen

15-05-2016
De Geest
(Pinksteren)


24-04-2016
Esther 5, 6 en 7

17-04-2016
Esther 3 en 4

10-04-2016
Esther 1 en 2

27-03-2016
Eerst geloven, dan zien!
(Eerste Paasdag)


20-03-2016
Het nieuwe verbond
(Palmzondag)


13-03-2016
Jezus, de Hoeksteen
(Oecumenische dienst)


06-03-2016
Een vader had twee zonden
(Vierde zondag veertigdagentijd)


14-02-2016
De bruggenbouwer
(Eerste zondag veertigdagentijd)


07-02-2016
Mensen vangen

31-01-2016
Optreden van Jezus in Nazareth

10-01-2016
Dochtertje van Jaïrus
(Jongerendienst)


31-12-2015
De onvruchtbare vijgeboom
(Oudjaarsdag)


25-12-2015
Vrede op aarde?
(Eerste Kerstdag)


24-12-2015
De nacht van de hoop
(Kerstnachtdienst)


13-12-2015
Maria en Elisabeth
(Derde advent)


06-12-2015
Heilig Kind
(Tweede advent)


29-11-2015
Wees niet bang!
(Eerste advent)


22-11-2015
Valsheid tegenover oprechtheid
(Eeuwigheidszondag)


08-11-2015
Zondagsrust
(Dankuur voor gewas en arbeid)


01-11-2015
‘Hoe heet je?’
(Doopdienst)


11-10-2015
De rijke jongeman

04-10-2015
Mozes en Jezus
(Israëlzondag)


02-10-2015
En Jezus schreef in ’t zand
(Oecumenische Seniorenviering)


27-09-2015
Psalm 8

20-09-2015
Achab en Nabot
(Vredeszondag)


13-09-2015
De barmhartige Samaritaan
(Startzondag)


23-08-2015
Tien keer onafscheidelijk

16-08-2015
Effata! Ga open!




Zeisterweg 34, 3984 NL ODIJK

Ds. K.F. Visser (tel 06-25076869), email:
Dhr. J. van den Heuvel (scriba), email:
Webmaster, email:

disclaimer | privacyverklaring